Beşinci Ayın Keşfi Tartışmaları Yeniden Başlatıyor

Plüton’un yörüngesinde dönen beşinci bir ayın keşfi, buzlu cismin yeniden gezegen olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Plüton, Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından 2006 yılında cüce gezegen statüsüne indirildi, ancak bazı bilim insanları yeni bulgunun yeniden değerlendirmeyi haklı çıkardığına inanıyor.

IAU Gezegen Tanımı

IAU’ya göre bir gezegen üç kriteri karşılamalıdır:

1. Güneş’in yörüngesinde olmalıdır.
2. Hidrostatik denge şeklini (neredeyse yuvarlak) alacak kadar yeterli kütleye sahip olmalıdır.
3. Yörüngesini diğer nesnelerden temizlemiş olmalıdır.

Plüton ilk iki kriteri karşılıyor ancak üçüncüsünü karşılamıyor. Yörüngesi Neptün’ün yörüngesiyle kesişiyor ve yolunu diğer nesnelerden temizlememiş. Bu, IAU’nun Plüton’u cüce gezegen olarak sınıflandırmasına yol açtı; bu, asteroit olarak adlandırılmak için çok büyük ancak gezegenler için gerekli tüm kriterleri karşılamayan bir nesne kategorisi.

Yeniden Sınıflandırma Argümanları

Bazı bilim insanları, IAU’nun gezegen tanımının çok dar olduğunu ve Plüton’un yeniden gezegen olarak sınıflandırılması gerektiğini, çünkü beş ayı olduğunu savunuyor. Aylar genellikle gezegensel statünün bir işareti olarak kabul edilir, çünkü nesnenin diğer gök cisimlerini çekme ve tutma gücüne sahip olduğunu gösterirler.

Ancak IAU, ayların varlığı veya yokluğunun bir nesnenin gezegen olup olmadığını belirlemede bir faktör olmadığını belirtti. Odak noktası, nesnenin yörünge özelliklerine ve yörüngesini temizleme yeteneğine göredir.

New Horizons Görevi İçin Etkileri

P5 olarak bilinen beşinci ayın keşfi, Temmuz 2015’te Plüton ile buluşması planlanan New Horizons uzay aracı için önemli etkilere sahip. Uzay aracının, Plüton’u çevreleyen bir enkaz alanında gezinmesi gerekecek ve ek ayların varlığı bir tehlike oluşturabilir.

Aylara İsim Verme

Plüton’un beşinci ve dördüncü aylarının isimleri henüz belirlenmedi, ancak muhtemelen Plüton’un diğer ayları, Charon, Hydra ve Nix için kullanılan Hades/yeraltı dünyası temasını izleyecekler.

Devam Eden Tartışma

Plüton’un gezegen statüsü hakkındaki tartışmanın bir süre daha devam etmesi muhtemel. Beşinci ayın keşfi ateşe benzin döktü, ancak IAU konuyu yakın zamanda yeniden değerlendirmeyi planlamıyor. Şimdilik Plüton bir cüce gezegen olarak kalıyor, ancak gelecekte yeniden sınıflandırılma ihtimali göz ardı edilemez.