{"id":11217,"date":"2024-07-29T05:03:50","date_gmt":"2024-07-29T05:03:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=11217"},"modified":"2024-07-29T05:03:50","modified_gmt":"2024-07-29T05:03:50","slug":"debunking-aquatic-dinosaur-nonsense","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/paleontology\/debunking-aquatic-dinosaur-nonsense\/","title":{"rendered":"C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u00f4 l\u00fd v\u1ec1 kh\u1ee7ng long d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc: Ph\u00e1 b\u1ecf huy\u1ec1n tho\u1ea1i v\u1ec1 kh\u1ee7ng long bi\u1ebft b\u01a1i"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea5t C\u1ea7n C\u1ee7a C\u1ed5 Sinh V\u1eadt H\u1ecdc V\u1ec1 Th\u1ee7y C\u01b0: Ph\u00e1 Tan Huy\u1ec1n Tho\u1ea1i Kh\u1ee7ng Long B\u01a1i<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00e1o C\u00e1o Th\u1ea5t B\u1ea1i v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7n Truy\u1ec1n Th\u00f4ng D\u1ec5 Tin<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 kh\u1ee7ng long d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ho\u00e0nh h\u00e0nh tr\u00ean c\u00e1c b\u1ea3n tin, n\u00eau b\u1eadt nh\u1eefng nguy c\u01a1 c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u01b0a tin k\u00e9m v\u00e0 vi\u1ec7c khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng khoa h\u1ecdc \u00e1p \u0111\u1ea3o b\u00e1c b\u1ecf quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng con kh\u1ee7ng long kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u01b0 Apatosaurus v\u00e0 Allosaurus \u0111\u00e3 d\u00e0nh c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u1ea3 Thuy\u1ebft V\u00f4 C\u0103n C\u1ee9 v\u00e0 Nh\u1eefng Sai S\u00f3m C\u1ee7a N\u00f3<\/h2>\n\n<p>Brian J. Ford, m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng c\u00e1nh tay nh\u1ecf c\u1ee7a kh\u1ee7ng long \u0111\u00e3 th\u00edch nghi \u0111\u1ec3 b\u1eaft v\u00e0 ki\u1ec3m tra c\u00e1. Tuy nhi\u00ean, \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 c\u01a1 s\u1edf khoa h\u1ecdc n\u00e0o. S\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y kh\u1ee7ng long \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u1ec3 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u1ea1n, v\u00e0 \u0111\u00f4i tay c\u1ee7a ch\u00fang ph\u1ee5c v\u1ee5 nhi\u1ec1u ch\u1ee9c n\u0103ng kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>Gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a Ford c\u0169ng kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a kh\u1ee7ng long kh\u00f4ng ph\u1ea3i chim. Thay v\u00ec quy cho nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u00f4ng cho r\u1eb1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 kh\u00f4 c\u1ea1n. L\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5t h\u1ed7 tr\u1ee3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai Tr\u00f2 C\u1ee7a Ph\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7n Truy\u1ec1n Th\u00f4ng Trong Vi\u1ec7c Duy Tr\u00ec S\u1ef1 V\u00f4 L\u00fd<\/h2>\n\n<p>Th\u1eadt kh\u00f4ng may, nhi\u1ec1u h\u00e3ng th\u00f4ng t\u1ea5n \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u01b0 l\u1eb7p l\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Ford, bi\u1ebfn \u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf khoa h\u1ecdc th\u00e1ch th\u1ee9c s\u1ef1 thi\u1ebft l\u1eadp. Mi\u00eau t\u1ea3 n\u00e0y b\u1ecf qua th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1edbi v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n c\u00e1ch \u0111\u00e2y nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7.<\/p>\n\n<p>Cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a BBC4 Today v\u1edbi Ford minh h\u1ecda cho vi\u1ec7c \u0111\u01b0a tin c\u1ea3 tin n\u00e0y. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc Paul Barrett \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng s\u1eeda ch\u1eefa th\u00f4ng tin sai l\u1ec7ch, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Tom Feilden \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a Ford nh\u01b0 m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u1ed9t ph\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1ea5t B\u1ea1i C\u1ee7a B\u00e1o Ch\u00ed v\u00e0 Tr\u00e1ch Nhi\u1ec7m B\u00e1o C\u00e1o Ch\u00ednh X\u00e1c<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c thi\u1ebfu s\u1ef1 chuy\u00ean c\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ecd. Thay v\u00ec tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn \u200b\u200bc\u1ee7a nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia \u0111\u1ee7 ti\u00eau chu\u1ea9n, c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o chuy\u00ean m\u00f4n t\u1ef1 x\u01b0ng c\u1ee7a Ford. H\u1ecd kh\u00f4ng x\u00e1c minh th\u00f4ng tin c\u1ee7a \u00f4ng ho\u1eb7c \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/p>\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh l\u1eeba b\u1edfi nh\u1eefng ti\u00eau \u0111\u1ec1 gi\u1eadt g\u00e2n v\u00e0 \u0111\u01b0a tin thi\u00ean v\u1ecb. C\u00e1c ngu\u1ed3n tin nh\u01b0 Daily Mail v\u00e0 Telegraph \u0111\u00e3 qu\u1ea3ng b\u00e1 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a Ford, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng ch\u00fang thi\u1ebfu gi\u00e1 tr\u1ecb khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng Nguy C\u01a1 C\u1ee7a Nh\u1eefng Tuy\u00ean B\u1ed1 Kh\u00f4ng C\u00f3 C\u0103n C\u1ee9<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 gia t\u0103ng c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang v\u1ec1 khoa h\u1ecdc. Khi c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i khoa h\u1ecdc gi\u1ea3, h\u1ecd l\u00e0m suy y\u1ebfu uy t\u00edn c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 t\u1ea1o ra s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn trong c\u00f4ng ch\u00fang.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m Quan Tr\u1ecdng C\u1ee7a T\u01b0 Duy Ph\u1ea3n Bi\u1ec7n v\u00e0 S\u1ef1 Ho\u00e0i Nghi<\/h2>\n\n<p>\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang ph\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n v\u00e0 ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 khoa h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0i nghi. Nh\u1eefng ti\u00eau \u0111\u1ec1 gi\u1eadt g\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n l\u00f4i cu\u1ed1n kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c s\u1ef1. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u00ean t\u00ecm ki\u1ebfm nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin, xem x\u00e9t tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0a ra tuy\u00ean b\u1ed1 v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 B\u00e1c B\u1ecf Nhanh Ch\u00f3ng C\u1ee7a C\u00e1c Nh\u00e0 C\u1ed5 Sinh V\u1eadt H\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc c\u00f3 uy t\u00edn \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng l\u00ean \u00e1n gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a Ford l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 v\u00f4 l\u00fd c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u0169, tr\u00edch d\u1eabn b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u00e1p \u0111\u1ea3o ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u00f3. Dave Hone, Mike Taylor, Scott Hartman, Michael Habib v\u00e0 Don Prothero \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng l\u1eddi b\u00e1c b\u1ecf chi ti\u1ebft, n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 thi\u1ebfu gi\u00e1 tr\u1ecb khoa h\u1ecdc trong c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Ford.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ec1n L\u1ec7 L\u1ecbch S\u1eed C\u1ee7a Th\u00f4ng Tin Sai L\u1ec7ch<\/h2>\n\n<p>\u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 k\u00e9m thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng c\u00f3. Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9 v\u1ec1 kh\u1ee7ng long ma c\u00e0 r\u1ed3ng v\u00e0 m\u1ef1c ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng qu\u1ea3ng b\u00e1 m\u1ed9t c\u00e1ch thi\u1ebfu ph\u00ea b\u00ecnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nhu C\u1ea7u V\u1ec1 T\u00ednh To\u00e0n V\u1eb9n C\u1ee7a B\u00e1o Ch\u00ed Khoa H\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t khoa h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn c\u00f4ng ch\u00fang. M\u1eb7c d\u00f9 vi\u1ec7c \u0111\u01b0a tin v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1edbi v\u00e0 th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c tr\u00e1nh khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9 c\u0169ng quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng k\u00e9m.<\/p>\n\n<p>Khi c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o v\u00f4 t\u01b0 l\u1eb7p l\u1ea1i khoa h\u1ecdc gi\u1ea3, h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00e1nh l\u1eeba c\u00f4ng ch\u00fang m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m x\u00f3i m\u00f2n ni\u1ec1m tin v\u00e0o c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t khoa h\u1ecdc c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u1ea1ch tr\u1ea7n c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o c\u1ea3 tin v\u00e0 qu\u1ea3ng b\u00e1 th\u00f4ng tin ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea5t C\u1ea7n C\u1ee7a C\u1ed5 Sinh V\u1eadt H\u1ecdc V\u1ec1 Th\u1ee7y C\u01b0: Ph\u00e1 Tan Huy\u1ec1n Tho\u1ea1i Kh\u1ee7ng Long B\u01a1i B\u00e1o C\u00e1o Th\u1ea5t B\u1ea1i v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng Ti\u1ec7n Truy\u1ec1n Th\u00f4ng D\u1ec5 Tin Nh\u1eefng c\u00e2u&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23968,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[137,4851,124,134,160,7507],"class_list":["post-11217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-paleontology","tag-paleontology","tag-media-literacy","tag-pseudoscience","tag-dinosaurs","tag-science-communication","tag-critical-thinking"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11217"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11218,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11217\/revisions\/11218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}