{"id":11381,"date":"2019-10-20T04:45:55","date_gmt":"2019-10-20T04:45:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=11381"},"modified":"2019-10-20T04:45:55","modified_gmt":"2019-10-20T04:45:55","slug":"new-carnivorous-pitcher-plant-traps-prey-underground","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/botany\/new-carnivorous-pitcher-plant-traps-prey-underground\/","title":{"rendered":"C\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m \u0103n th\u1ecbt d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t: Kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1edbi \u1edf \u0111\u1ea3o Borneo"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m \u0103n th\u1ecbt b\u1eaft m\u1ed3i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t: M\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1edbi<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m ph\u00e1 lo\u00e0i m\u1edbi<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m m\u1edbi trong nh\u1eefng khu r\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ea3o Borneo c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o: ch\u00fang b\u1eaby v\u00e0 \u0103n con m\u1ed3i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u00e0 ki\u1ebfm \u0103n b\u00ean d\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ban \u0111\u1ea7u b\u1ed1i r\u1ed1i v\u00ec kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m n\u00e0o khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra lo\u00e0i c\u00e2y c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Nepenthes pudica n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd c\u0169ng t\u00ecnh c\u1edd t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m m\u00e0u n\u00e2u s\u1eabm \u1ea9n d\u01b0\u1edbi l\u1edbp \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u1eafp \u1ea5m ng\u1ea7m<\/h2>\n\n<p>N\u1eafp \u1ea5m c\u1ee7a Nepenthes pudica kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi n\u1eafp \u1ea5m c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m kh\u00e1c. Ch\u00fang h\u00ecnh th\u00e0nh d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0i t\u1edbi 4,3 inch. Nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m n\u00e0y d\u00e0y h\u01a1n v\u00e0 c\u1ee9ng c\u00e1p h\u01a1n so v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t v\u00ec ch\u00fang ph\u1ea3i xuy\u00ean qua \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c m\u1ea3nh v\u1ee5n khi ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eaft m\u1ed3i<\/h2>\n\n<p>Nepenthes pudica s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m ng\u1ea7m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u1eaby v\u00e0 ti\u00eau h\u00f3a ki\u1ebfn, ve, b\u1ecd c\u00e1nh c\u1ee9ng v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt nh\u1ecf kh\u00e1c s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. B\u00ean trong nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m n\u00e0y c\u00f3 c\u00e1c enzyme ti\u00eau h\u00f3a gi\u00fap ph\u00e2n h\u1ee7y con m\u1ed3i \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o<\/h2>\n\n<p>Nepenthes pudica l\u00e0 lo\u00e0i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o trong s\u1ed1 c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e2y \u0103n th\u1ecbt v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd do. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, \u0111\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u00e0 b\u1eaby m\u1ed3i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. Th\u1ee9 hai, nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m c\u1ee7a ch\u00fang l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e2y \u0103n th\u1ecbt kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m kh\u00e1c b\u1eaft con m\u1ed3i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. Th\u1ee9 ba, \u0111\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i \u0111\u1eb7c h\u1eefu c\u1ee7a m\u1ed9t khu v\u1ef1c c\u1ee5 th\u1ec3 \u1edf Borneo, khi\u1ebfn ch\u00fang tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o t\u1ed3n \u01b0u ti\u00ean.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a b\u1ea3o t\u1ed3n<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra Nepenthes pudica cho th\u1ea5y s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc phong ph\u00fa c\u1ee7a nh\u1eefng khu r\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u1edf Borneo v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u00e0y. Kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y khi\u1ebfn ch\u00fang d\u1ec5 b\u1ecb m\u1ea5t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda kh\u00e1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra Nepenthes pudica c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e2y \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m \u0111\u00e3 th\u00edch nghi v\u1edbi nhi\u1ec1u lo\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng v\u00e0 con m\u1ed3i h\u01a1n so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta t\u1eebng ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 Nepenthes Pudica<\/h2>\n\n<p>Nepenthes pudica l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e2y l\u00e2u n\u0103m m\u1ecdc \u1edf huy\u1ec7n Mentarang Hulu thu\u1ed9c B\u1eafc Kalimantan, Indonesia. Ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0111\u1ed9 cao t\u1eeb 3.600 \u0111\u1ebfn 4.265 feet so v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 l\u00e1 h\u1eb9p v\u00e0 t\u1ea1o ra nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m m\u00e0u n\u00e2u s\u1eabm \u1ea9n d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Enzyme ti\u00eau h\u00f3a<\/h2>\n\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00e2y \u0103n th\u1ecbt kh\u00e1c, Nepenthes pudica s\u1ea3n sinh ra c\u00e1c enzyme ti\u00eau h\u00f3a gi\u00fap ph\u00e2n h\u1ee7y v\u00e0 h\u1ea5p th\u1ee5 con m\u1ed3i. C\u00e1c enzyme n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft ra v\u00e0o b\u00ean trong nh\u1eefng chi\u1ebfc n\u1eafp \u1ea5m v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 h\u00f2a tan c\u00e1c m\u00f4 c\u1ee7a con m\u1ed3i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt<\/h2>\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng Nepenthes pudica c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u lo\u1ea1i con m\u1ed3i, bao g\u1ed3m ki\u1ebfn, ve, b\u1ecd c\u00e1nh c\u1ee9ng, \u1ea5u tr\u00f9ng mu\u1ed7i, giun tr\u00f2n v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 m\u1ed9t lo\u00e0i giun m\u1edbi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i quan tr\u1ecdng trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea3o t\u1ed3n<\/h2>\n\n<p>Nepenthes pudica \u0111\u01b0\u1ee3c Li\u00ean minh B\u1ea3o t\u1ed3n Thi\u00ean nhi\u00ean Qu\u1ed1c t\u1ebf (IUCN) x\u1ebfp v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u00e1c lo\u00e0i d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng. S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng khi\u1ebfn ch\u00fang c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. C\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e2y n\u1eafp \u1ea5m \u0103n th\u1ecbt b\u1eaft m\u1ed3i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t: M\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1edbi Kh\u00e1m ph\u00e1 lo\u00e0i m\u1edbi C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e2y n\u1eafp&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1823],"tags":[1822,15407,15409,15410,15408],"class_list":["post-11381","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-botany","tag-carnivorous-plants","tag-nepenthes-pudica","tag-botanical-discovery","tag-borneo-rainforest","tag-subterranean-prey"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11381","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11381"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11382,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11381\/revisions\/11382"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}