{"id":11532,"date":"2023-10-20T06:54:01","date_gmt":"2023-10-20T06:54:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=11532"},"modified":"2023-10-20T06:54:01","modified_gmt":"2023-10-20T06:54:01","slug":"otters-stone-tool-use-unique-archaeological-record","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/zoology\/otters-stone-tool-use-unique-archaeological-record\/","title":{"rendered":"R\u00e1i c\u00e1: Nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u00e1i c\u00e1: Lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bi\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1: M\u1ed9t h\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o<\/h2>\n\n<p>R\u00e1i c\u00e1, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi b\u1ea3n t\u00ednh tinh ngh\u1ecbch, c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 l\u00e0nh ngh\u1ec1. Ch\u00fang l\u00e0 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bi\u1ec3n duy nh\u1ea5t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh. H\u00e0nh vi n\u00e0y t\u1ea1o ra m\u1ed9t h\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110e v\u00e0 b\u00e3i r\u00e1c v\u1ecf s\u00f2: B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1eadt l\u00fd v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1<\/h2>\n\n<p>Khi s\u0103n nh\u1eefng con m\u1ed3i c\u00f3 v\u1ecf c\u1ee9ng nh\u01b0 trai v\u00e0 ngh\u00eau, r\u00e1i c\u00e1 th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00e1 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh l\u00e0m \u0111e. Ch\u00fang li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u1eadp v\u1ee1 v\u1ecf v\u00e0o nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 n\u00e0y, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ebft m\u00f2n cho bi\u1ebft h\u01b0\u1edbng v\u00e0 l\u1ef1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. C\u00e1c kh\u1ed1i \u0111e n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn d\u1ea1ng b\u1eb1ng c\u00e1c \u0111i\u1ec3m nh\u1ecdn v\u00e0 r\u00e3nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb m\u00f2n nh\u1eb5n do s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n.<\/p>\n\n<p>Ngo\u00e0i c\u00e1c kh\u1ed1i \u0111e, r\u00e1i c\u00e1 c\u00f2n t\u1ea1o ra c\u00e1c \u0111\u1ed1ng v\u1ecf v\u1ee1, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 b\u00e3i r\u00e1c v\u1ecf s\u00f2. C\u00e1c b\u00e3i r\u00e1c n\u00e0y ch\u1ee9a nh\u1eefng chi\u1ebfc v\u1ecf \u0111\u00e3 b\u1ecb v\u1ee1 theo m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, th\u01b0\u1eddng th\u00ec hai m\u1eb7t v\u1eabn d\u00ednh li\u1ec1n nhau v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ebft n\u1ee9t ch\u00e9o ch\u1ea1y d\u1ecdc theo m\u1eb7t b\u00ean ph\u1ea3i. M\u1eabu h\u00ecnh n\u00e0y g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng r\u00e1i c\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn tay ph\u1ea3i, v\u00ec ch\u00fang c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng v\u1eb7n nh\u1eb9 v\u1ecf tr\u01b0\u1edbc khi d\u00f9ng tay ph\u1ea3i \u0111\u1eadp v\u1ee1 ch\u00fang tr\u00ean \u0111\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 \u1edf r\u00e1i c\u00e1<\/h2>\n\n<p>H\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi vi\u1ec7c r\u00e1i c\u00e1 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd do. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, n\u00f3 cung c\u1ea5p b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y. S\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u1ea3 n\u0103ng l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u00e0 kh\u00e9o l\u00e9o, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u cho th\u1ea5y m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u00f4ng minh cao.<\/p>\n\n<p>Th\u1ee9 hai, vi\u1ec7c r\u00e1i c\u00e1 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i con ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng ven bi\u1ec3n. B\u1eb1ng c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u00e1c m\u1eabu \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o do r\u00e1i c\u00e1 t\u1ea1o ra, c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 di\u1ec5n gi\u1ea3i h\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n\n<p>Th\u1ee9 ba, vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u1ec7c r\u00e1i c\u00e1 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u theo d\u00f5i s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y theo th\u1eddi gian. B\u1eb1ng c\u00e1ch x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khu v\u1ef1c m\u00e0 r\u00e1i c\u00e1 t\u1eebng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c qu\u1ea7n th\u1ec3 v\u00e0 s\u1edf th\u00edch v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Thu\u1eadn tay ph\u1ea3i \u1edf r\u00e1i c\u00e1<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u1eeb b\u00e3i r\u00e1c v\u1ecf s\u00f2 c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 thu\u1eadn tay ph\u1ea3i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m hi\u1ebfm g\u1eb7p \u1edf c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00f4ng ph\u1ea3i con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a s\u1ef1 thu\u1eadn tay \u1edf c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 r\u00e1i c\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n<\/h2>\n\n<p>L\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee3 s\u0103n v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u00e2n m\u1ec1m l\u00e0nh ngh\u1ec1, r\u00e1i c\u00e1 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n. Kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1 v\u1ee1 con m\u1ed3i c\u00f3 v\u1ecf c\u1ee9ng c\u1ee7a ch\u00fang gi\u00fap ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng d\u00e2y chuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 sinh th\u00e1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc \u0111\u1ed9ng v\u1eadt: V\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 n\u1eb1m trong l\u0129nh v\u1ef1c kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc \u0111\u1ed9ng v\u1eadt m\u1edbi n\u1ed5i, l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y kh\u00e1m ph\u00e1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i con ng\u01b0\u1eddi trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh h\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5. L\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y \u0111ang gi\u00fap m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c ph\u1ee9c t\u1ea1p gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o v\u1ec7 lo\u00e0i r\u00e1i c\u00e1 c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng<\/h2>\n\n<p>R\u00e1i c\u00e1 bi\u1ec3n hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t k\u00ea l\u00e0 lo\u00e0i c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng do s\u1ef1 suy gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n th\u1ec3 do s\u0103n b\u1eaft v\u00e0 m\u1ea5t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng. Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh vi v\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 l\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft cho c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ch\u00fang trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 c\u1ee7a r\u00e1i c\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 h\u1ea5p d\u1eabn v\u1ec1 tr\u00ed th\u00f4ng minh v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. H\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 do lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt n\u00e0y t\u1ea1o ra cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 h\u00e0nh vi, sinh th\u00e1i v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang. B\u1eb1ng c\u00e1ch hi\u1ec3u vi\u1ec7c r\u00e1i c\u00e1 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao h\u01a1n s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng n\u00e0y.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00e1i c\u00e1: Lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bi\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 S\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1: M\u1ed9t h\u1ed3 s\u01a1 kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o R\u00e1i c\u00e1, \u0111\u01b0\u1ee3c&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280],"tags":[15601,88,15600,265,1394],"class_list":["post-11532","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zoology","tag-stone-tools","tag-archaeology","tag-otters","tag-marine-life","tag-animal-intelligence"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11532"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11533,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532\/revisions\/11533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}