{"id":12100,"date":"2024-07-08T22:13:00","date_gmt":"2024-07-08T22:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=12100"},"modified":"2024-07-08T22:13:00","modified_gmt":"2024-07-08T22:13:00","slug":"evidence-of-early-human-settlement-in-argentina-arroyo-seco-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/archaeology\/evidence-of-early-human-settlement-in-argentina-arroyo-seco-2\/","title":{"rendered":"B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u1edf Argentina"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u1edf Argentina<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 kh\u1ea3o c\u1ed5 t\u1ea1i Arroyo Seco 2<\/h2>\n\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Clovis \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u0103ng qua c\u1ea7u \u0111\u1ea5t li\u1ec1n Bering v\u00e0 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i ch\u00e2u M\u1ef9. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 th\u00e1ch th\u1ee9c quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y s\u1edbm h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m khai qu\u1eadt \u1edf Argentina c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Arroyo Seco 2. N\u1eb1m tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ecf b\u00ean ngo\u00e0i th\u00e0nh ph\u1ed1 Tres Arroyos, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn hi\u1ec7n v\u1eadt v\u00e0 di c\u1ed1t \u0111\u1ed9ng v\u1eadt cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong khu v\u1ef1c n\u00e0y h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed3 \u0111\u00e1 v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc t\u1ea1i Arroyo Seco 2 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra h\u01a1n 50 c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 l\u00e0m t\u1eeb \u0111\u00e1 l\u1eeda v\u00e0 th\u1ea1ch anh. Nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 n\u00e0y cho th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u m\u00e0i m\u00f2n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c c\u1ea1o da \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. C\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y.<\/p>\n\n<p>\u0110\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u0169ng ch\u1ee9a h\u00e0ng ngh\u00ecn b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ni\u00ean \u0111\u1ea1i b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cacbon ph\u00f3ng x\u1ea1 t\u1eeb 14.064 \u0111\u1ebfn 13.068 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ki\u1ec3m tra vi m\u00f4 c\u00e1c b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng cho th\u1ea5y c\u00e1c v\u1ebft g\u00e3y ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1, v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebft \u0111\u00e2m th\u1ee7ng do \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ec3 l\u1ea1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u0103n b\u1eaft v\u00e0 ch\u1ebf bi\u1ebfn c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng<\/h2>\n\n<p>X\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt t\u00ecm th\u1ea5y t\u1ea1i Arroyo Seco 2 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho nhi\u1ec1u lo\u00e0i kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nhi\u1ec1u lo\u00e0i hi\u1ec7n \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Ch\u00fang bao g\u1ed3m hai lo\u00e0i ng\u1ef1a, tatu kh\u1ed5ng l\u1ed3, l\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u1ed5ng l\u1ed3, l\u1ea1c \u0111\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>Nh\u1eefng di c\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u1edbn, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 l\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u1ed5ng l\u1ed3, thi\u1ebfu h\u1ed9p s\u1ecd v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng ch\u1eadu, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 s\u0103n \u0111\u00e3 gi\u1ebft m\u1ed5 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ngay t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m gi\u1ebft m\u1ed5 tr\u01b0\u1edbc khi v\u1eadn chuy\u1ec3n ch\u00fang \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd. K\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a nh\u1eefng con v\u1eadt n\u00e0y s\u1ebd khi\u1ebfn vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n to\u00e0n b\u1ed9 x\u00e1c r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 tr\u1ea1i s\u0103n b\u1eafn<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Arroyo Seco 2 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea1i s\u0103n theo m\u00f9a c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n Clovis. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1, x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu v\u1eafng c\u00e1c lo\u1ea1i b\u1eaby x\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 ra s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i Arroyo Seco 2 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01a1n l\u1ebb. C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u1ea3o c\u1ed5 kh\u00e1c \u1edf Nam M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i b\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u. V\u00ed d\u1ee5, v\u00e0o cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1970, nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc Tom Dillehay \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt t\u1eeb m\u1ed9t khu \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi 14.000 n\u0103m tu\u1ed5i \u1edf Chile.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh di c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u1eeb Arroyo Seco 2 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c th\u00e1ch th\u1ee9c quan \u0111i\u1ec3m truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh di c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u00e2u M\u1ef9. Ch\u00fang cho th\u1ea5y r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Nam M\u1ef9 s\u1edbm h\u01a1n h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m so v\u1edbi suy ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Clovis kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00f3m duy nh\u1ea5t tham gia v\u00e0o qu\u00e1 tr\u00ecnh thu\u1ed9c \u0111\u1ecba h\u00f3a ch\u00e2u l\u1ee5c n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a Arroyo Seco 2<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i Arroyo Seco 2 cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 s\u1ef1 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a lo\u00e0i Homo sapiens tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Ch\u00fang ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf mi\u1ec1n nam Nam M\u1ef9 \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 14.000 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee3 s\u0103n v\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o c\u00f4ng c\u1ee5 l\u00e0nh ngh\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u00edch nghi v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ecf.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111ang di\u1ec5n ra<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc ti\u1ebfp t\u1ee5c khai qu\u1eadt v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m Arroyo Seco 2, v\u1edbi hy v\u1ecdng kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00eam b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u trong khu v\u1ef1c. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111ang gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecbch s\u1eed ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh di c\u01b0 v\u00e0 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u1edf Argentina Nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 kh\u1ea3o c\u1ed5 t\u1ea1i Arroyo Seco 2 Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":23829,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[16354,15601,1714,88,1674,2218,253,16353],"class_list":["post-12100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archaeology","tag-arroyo-seco-2","tag-stone-tools","tag-human-migration","tag-archaeology","tag-south-america","tag-hunting","tag-prehistory","tag-animal-bones"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12101,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12100\/revisions\/12101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}