{"id":13225,"date":"2023-04-05T12:26:21","date_gmt":"2023-04-05T12:26:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=13225"},"modified":"2023-04-05T12:26:21","modified_gmt":"2023-04-05T12:26:21","slug":"climate-change-its-not-too-late-to-take-action","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/climate-science\/climate-change-its-not-too-late-to-take-action\/","title":{"rendered":"Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e1 mu\u1ed9n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: Ch\u01b0a qu\u00e1 mu\u1ed9n \u0111\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0 g\u00ec?<\/h2>\n\n<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i l\u00e2u d\u00e0i trong h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, ch\u1ee7 y\u1ebfu do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea3i ra kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh v\u00e0o kh\u00ed quy\u1ec3n. Nh\u1eefng lo\u1ea1i kh\u00ed n\u00e0y gi\u1eef nhi\u1ec7t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng d\u1ea7n v\u00e0 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong c\u00e1c ki\u1ec3u th\u1eddi ti\u1ebft.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ecbch b\u1ea3n t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t<\/h2>\n\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c cho h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ef1c \u0111oan, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao, t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 lo\u00e0i. \u1ee6y ban Li\u00ean ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1ec1 Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu (IPCC) \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1ee1ng 2\u00b0C (3,6\u00b0F) tr\u00ean m\u1ee9c ti\u1ec1n c\u00f4ng nghi\u1ec7p l\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n cho m\u1ee9c n\u00f3ng l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch<\/h2>\n\n<p>Nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 than, d\u1ea7u v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t t\u1ef1 nhi\u00ean, l\u00e0 ngu\u1ed3n ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh ch\u00ednh. \u0110\u1ed1t c\u00e1c lo\u1ea1i nhi\u00ean li\u1ec7u n\u00e0y s\u1ebd th\u1ea3i ra kh\u00ed carbon dioxide v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00ed c\u00f3 h\u1ea1i kh\u00e1c v\u00e0o kh\u00ed quy\u1ec3n, g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0o bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o: Gi\u1ea3i ph\u00e1p<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, ch\u00fang ta c\u1ea7n chuy\u1ec3n sang c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o nh\u01b0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 gi\u00f3, kh\u00f4ng t\u1ea1o ra kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh. Chi ph\u00ed n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o \u0111\u00e3 gi\u1ea3m m\u1ea1nh trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi\u1ebfn n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u1ea3 thi h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1eef nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u d\u01b0\u1edbi ng\u01b0\u1ee1ng 2\u00b0C, ch\u00fang ta ph\u1ea3i gi\u1ea3m m\u1ea1nh l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh. IPCC \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u1ea7n c\u1eaft gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t th\u1ea3i t\u1eeb 41 \u0111\u1ebfn 72 ph\u1ea7n tr\u0103m so v\u1edbi m\u1ee9c n\u0103m 2010 v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Thu gi\u1eef v\u00e0 l\u01b0u tr\u1eef carbon: M\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p ti\u1ec1m n\u0103ng<\/h2>\n\n<p>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i, ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 thu gi\u1eef carbon dioxide t\u1eeb kh\u00ed quy\u1ec3n. Nh\u1eefng c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 thu gi\u1eef v\u00e0 l\u01b0u tr\u1eef carbon (CCS), v\u1eabn \u0111ang trong giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m thi\u1ec3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u1ea3 thi v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u1ed1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n\n<p>Tr\u00e1i v\u1edbi quan ni\u1ec7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn, ch\u1ed1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0 kh\u1ea3 thi v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf. IPCC \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n 0,06% GDP to\u00e0n c\u1ea7u h\u00e0ng n\u0103m l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1eef nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng t\u0103ng qu\u00e1 2\u00b0C. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i gi\u00e1 nh\u1ecf \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 cho nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t kh\u00ed h\u1eadu \u1ed5n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 tri\u1ec3n khai c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e1ch th\u1ee9c, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c r\u00e0o c\u1ea3n v\u1ec1 kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 khoa h\u1ecdc. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng c\u1ea7n nh\u1edb l\u00e0 r\u1ee7i ro r\u1ea5t cao. N\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0nh tinh v\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd r\u1ea5t th\u1ea3m kh\u1ed1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang<\/h2>\n\n<p>Gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang. Ch\u00ednh ph\u1ee7, doanh nghi\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n ph\u1ea3i c\u00f9ng nhau h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i, ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 t\u00ednh c\u1ea5p b\u00e1ch c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai b\u1ec1n v\u1eefng h\u01a1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngay b\u00e2y gi\u1edd<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 t\u00ecnh h\u00ecnh r\u1ea5t c\u1ea5p b\u00e1ch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 hy v\u1ecdng. B\u1eb1ng c\u00e1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c v\u00e0 quy\u1ebft \u0111o\u00e1n, ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai b\u1ec1n v\u1eefng h\u01a1n cho ch\u00ednh ch\u00fang ta v\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 mai sau.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: Ch\u01b0a qu\u00e1 mu\u1ed9n \u0111\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0 g\u00ec? Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i l\u00e2u d\u00e0i trong h\u1ec7&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[34,291,119,120,569],"class_list":["post-13225","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-climate-science","tag-climate-change","tag-greenhouse-gases","tag-renewable-energy","tag-sustainability","tag-global-warming"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13225"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13226,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13225\/revisions\/13226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}