{"id":13511,"date":"2020-10-21T18:32:05","date_gmt":"2020-10-21T18:32:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=13511"},"modified":"2020-10-21T18:32:05","modified_gmt":"2020-10-21T18:32:05","slug":"the-agojie-legendary-warrior-women-of-dahomey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/uncategorized\/the-agojie-legendary-warrior-women-of-dahomey\/","title":{"rendered":"Nh\u1eefng n\u1eef chi\u1ebfn binh Agojie: L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng tinh nhu\u1ec7 \u0111\u00e3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Dahomey"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Agojie: Nh\u1eefng n\u1eef chi\u1ebfn binh huy\u1ec1n tho\u1ea1i c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Dahomey<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a Agojie<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Dahomey \u1edf T\u00e2y Phi t\u1ef1 h\u00e0o c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 phi th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Agojie. Nh\u1eefng n\u1eef chi\u1ebfn binh n\u00e0y, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c du kh\u00e1ch ch\u00e2u \u00c2u g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Amazon&#8221; v\u00ec s\u1ef1 gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c n\u1eef chi\u1ebfn binh th\u1ea7n tho\u1ea1i c\u1ee7a Hy L\u1ea1p, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c.<\/p>\n\n<p>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a Agojie v\u1eabn c\u00f2n b\u00ed \u1ea9n, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng h\u1ecd ti\u1ebfn h\u00f3a t\u1eeb m\u1ed9t nh\u00f3m th\u1ee3 s\u0103n voi do Vua Huegbadja th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 17. Khi chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Dahomey n\u1ed5 ra, ph\u1ee5 n\u1eef ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau g\u1ecdi thay th\u1ebf nam gi\u1edbi tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 Agojie d\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 quy m\u00f4 v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t chi\u1ebfn binh Agojie, c\u00e1c t\u00e2n binh ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua kh\u00f3a hu\u1ea5n luy\u1ec7n kh\u1eafc nghi\u1ec7t ki\u1ec3m tra gi\u1edbi h\u1ea1n th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c tr\u1eadn chi\u1ebfn gi\u1ea3, leo l\u00ean nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng gai keo cao ch\u00f3t v\u00f3t v\u00e0 m\u00e0i gi\u0169a ki\u1ebfm thu\u1eadt v\u00e0 k\u1ef9 n\u0103ng b\u1eafn s\u00fang c\u1ee7a m\u00ecnh. Agojie n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi k\u1ef7 lu\u1eadt s\u1eaft \u0111\u00e1 v\u00e0 l\u00f2ng trung th\u00e0nh v\u1edbi nh\u00e0 vua.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chi\u1ebfn thu\u1eadt tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng<\/h2>\n\n<p>Chi\u1ebfn thu\u1eadt ch\u00ednh c\u1ee7a Agojie l\u00e0\u53d1\u52a8\u88ad\u51fb b\u1ea5t ng\u1edd v\u00e0o l\u00fac r\u1ea1ng \u0111\u00f4ng, b\u1eaft gi\u1eef t\u00f9 binh v\u00e0 ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ed1ng c\u1ef1. H\u1ecd n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi s\u1ef1 \u1ea9n n\u00fap, nhanh nh\u1eb9n v\u00e0 hung d\u1eef trong chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. V\u0169 kh\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd bao g\u1ed3m s\u00fang h\u1ecfa mai, s\u00fang h\u1ecfa mai, dao c\u1ea1o v\u00e0 cung t\u00ean.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ecba v\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n h\u00f3a<\/h2>\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u1eef chi\u1ebfn binh c\u1ee7a Dahomey \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 &#8220;ahosi&#8221;, t\u1ee9c l\u00e0 v\u1ee3 c\u1ee7a nh\u00e0 vua. H\u1ecd s\u1ed1ng trong cung \u0111i\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng m\u1ed9t \u0111\u1ecba v\u1ecb \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n trong x\u00e3 h\u1ed9i. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd c\u0169ng ph\u1ea3i tu\u00e2n theo c\u00e1c quy t\u1eafc v\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf nghi\u00eam ng\u1eb7t, bao g\u1ed3m c\u1ea3 vi\u1ec7c \u0111\u1ed9c th\u00e2n v\u00e0 ph\u1ee5c t\u00f9ng nh\u00e0 vua.<\/p>\n\n<p>Agojie \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Dahomey. H\u1ecd tham gia c\u00e1c nghi l\u1ec5 v\u00e0 nghi th\u1ee9c c\u1ee7a ho\u00e0ng gia, v\u00e0 l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m c\u00f9ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ca ng\u1ee3i trong c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bu\u00f4n b\u00e1n n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a Dahomey v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng bu\u00f4n b\u00e1n n\u00f4 l\u1ec7 xuy\u00ean \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 g\u00e2y tranh c\u00e3i trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Agojie. Trong khi m\u1ed9t s\u1ed1 chi\u1ebfn binh Agojie tham gia v\u00e0o c\u00e1c cu\u1ed9c c\u00e0n qu\u00e9t n\u00f4 l\u1ec7, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1eadp t\u1ee5c n\u00e0y. Khi c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c ch\u00e2u \u00c2u b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2m chi\u1ebfm Ch\u00e2u Phi, c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa Dahomey v\u00e0 Ph\u00e1p gia t\u0103ng. Agojie \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u anh d\u0169ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n Ph\u00e1p trong c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Ph\u00e1p-Dahomey, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i v\u00e0o n\u0103m 1892.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n v\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng<\/h2>\n\n<p>Di s\u1ea3n c\u1ee7a Agojie ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 trao quy\u1ec1n cho ph\u1ee5 n\u1eef tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef trong v\u0103n h\u1ecdc, phim \u1ea3nh v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i ch\u00fang. B\u1ed9 phim &#8220;The Woman King&#8221; n\u0103m 2022, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a Viola Davis, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n h\u01b0 c\u1ea5u v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn c\u1ee7a Agojie ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n<p>Di s\u1ea3n c\u1ee7a Agojie c\u0169ng l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng m\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng trong su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n. L\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m, s\u1ef1 quy\u1ebft t\u00e2m v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u1ee7a h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn v\u1ec1 s\u1ef1 trao quy\u1ec1n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef trong x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Agojie: Nh\u1eefng n\u1eef chi\u1ebfn binh huy\u1ec1n tho\u1ea1i c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Dahomey S\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a Agojie V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Dahomey \u1edf T\u00e2y Phi t\u1ef1 h\u00e0o c\u00f3 m\u1ed9t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[18216,18218,5079,15307,169,1242,2750,18217],"class_list":["post-13511","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-agojie","tag-dahomey","tag-cultural-legacy","tag-african-history","tag-womens-history","tag-military-history","tag-female-empowerment","tag-warrior-women"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13511","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13511"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13511\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13512,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13511\/revisions\/13512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13511"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13511"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13511"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}