{"id":13834,"date":"2026-04-20T09:21:19","date_gmt":"2026-04-20T09:21:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=13834"},"modified":"2026-04-20T09:21:19","modified_gmt":"2026-04-20T09:21:19","slug":"new-guinea-singing-dogs-rediscovered-in-the-wild","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/zoology\/new-guinea-singing-dogs-rediscovered-in-the-wild\/","title":{"rendered":"Ch\u00f3 ca h\u00e1t New Guinea \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm l\u1ea1i trong t\u1ef1 nhi\u00ean \u2013 Kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1edbi v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 di truy\u1ec1n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ch\u00f3 H\u00e1t New Guinea \u0110\u01b0\u1ee3c T\u00e1i Kh\u00e1m Ph\u00e1 Trong Thi\u00ean Nhi\u00ean<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m Ph\u00e1 L\u1ea1i M\u1ed9t Lo\u00e0i B\u1ecb M\u1ea5t<\/h2>\n\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng trong t\u1ef1 nhi\u00ean. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u di truy\u1ec1n m\u1edbi \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 nh\u1eefng con ch\u00f3 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf cao nguy\u00ean Papua New Guinea.<\/p>\n\n<p>Ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi ti\u1ebfng h\u00fa \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean. Ch\u00fang c\u00f3 quan h\u1ec7 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ch\u00f3 dingo c\u1ee7a \u00dac v\u00e0 ch\u00f3 nh\u00e0, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 b\u1ed9 gen ri\u00eang bi\u1ec7t t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cu\u1ed9c H\u00e0nh Tr\u00ecnh V\u00e0o R\u1eebng<\/h2>\n\n<p>N\u0103m 2016, m\u1ed9t \u0111\u1ed9i th\u00e1m hi\u1ec3m do James McIntyre, Ch\u1ee7 t\u1ecbch Qu\u1ef9 Ch\u00f3 Hoang Cao Nguy\u00ean New Guinea, d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u1ecba h\u00ecnh g\u1ed3 gh\u1ec1 xung quanh m\u1ecf Grasberg \u1edf Papua New Guinea. \u0110\u1ed9i \u0111\u00e3 thu th\u1eadp \u1ea3nh v\u00e0 m\u1eabu ph\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng con ch\u00f3 hoang c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng gi\u1ed1ng ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n T\u00edch Di Truy\u1ec1n<\/h2>\n\n<p>N\u0103m 2018, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u quay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1ea5y m\u1eabu m\u00e1u t\u1eeb ba con ch\u00f3 hoang. Nh\u1eefng m\u1eabu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 genome c\u1ee7a ch\u00fang v\u00e0 so s\u00e1nh v\u1edbi DNA c\u1ee7a ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea nu\u00f4i trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nu\u00f4i nh\u1ed1t c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c gi\u1ed1ng ch\u00f3 kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch di truy\u1ec1n cho th\u1ea5y nh\u1eefng con ch\u00f3 hoang \u1edf cao nguy\u00ean th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, qu\u1ea7n th\u1ec3 hoang d\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ed9 \u0111a d\u1ea1ng di truy\u1ec1n cao h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi qu\u1ea7n th\u1ec3 nu\u00f4i nh\u1ed1t, v\u1ed1n ch\u1ec9 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u00e1m c\u00e1 th\u1ec3 v\u00e0 ch\u1ecbu t\u00ecnh tr\u1ea1ng thu\u1ea7n ch\u1ee7ng n\u1eb7ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd Ngh\u0129a B\u1ea3o T\u1ed3n<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c t\u00e1i kh\u00e1m ph\u00e1 qu\u1ea7n th\u1ec3 ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea hoang d\u00e3 mang l\u1ea1i nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng quan tr\u1ecdng cho c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n. Qu\u1ea7n th\u1ec3 \u0111a d\u1ea1ng di truy\u1ec1n n\u00e0y cung c\u1ea5p c\u01a1 h\u1ed9i qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a l\u1ea1i c\u00e1c gen g\u1ed1c cho qu\u1ea7n th\u1ec3 nu\u00f4i nh\u1ed1t, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng sinh t\u1ed3n l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n\n<p>Elaine Ostrander, nh\u00e0 di truy\u1ec1n h\u1ecdc t\u1ea1i Vi\u1ec7n Nghi\u00ean C\u1ee9u Gen Ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ed1c gia M\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nh\u1eefng con ch\u00f3 hoang \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh h\u1ecdc b\u1ea3o t\u1ed3n: \u201cN\u00f3 cho ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a l\u1ea1i c\u00e1c gen g\u1ed1c c\u1ee7a nh\u1eefng con ch\u00f3 n\u00e0y v\u00e0o qu\u1ea7n th\u1ec3 b\u1ea3o t\u1ed3n.\u201d<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eadn Th\u1ee9c V\u1ec1 Qu\u00e1 Tr\u00ecnh Thu\u1ea7n H\u00f3a Ch\u00f3<\/h2>\n\n<p>Genome c\u1ee7a nh\u1eefng con ch\u00f3 h\u00e1t hoang c\u0169ng m\u1edf ra nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1edbi v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed thu\u1ea7n h\u00f3a ch\u00f3. C\u00e1c gi\u1ed1ng ch\u00f3 nu\u00f4i g\u1ea7n nh\u1ea5t v\u1edbi ch\u00fang l\u00e0 c\u00e1c gi\u1ed1ng ch\u00e2u \u00c1 \u0110\u00f4ng, bao g\u1ed3m Chow Chow, Akita v\u00e0 Shiba Inu. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng ch\u00f3 h\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 t\u00e1ch ra kh\u1ecfi t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u1ed1ng n\u00e0y h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, khi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n b\u1ed1n ch\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd di c\u01b0 \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>Ostrander l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng genome c\u1ee7a nh\u1eefng con ch\u00f3 h\u00e1t hoang cung c\u1ea5p m\u1ed9t \u201cm\u1ea3nh gh\u00e9p c\u00f2n thi\u1ebfu m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u01b0a c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y,\u201d c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf l\u1ecbch s\u1eed ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh thu\u1ea7n h\u00f3a ch\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean C\u1ee9u v\u00e0 N\u1ed7 L\u1ef1c B\u1ea3o T\u1ed3n Li\u00ean T\u1ee5c<\/h2>\n\n<p>C\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00eam nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 sinh th\u00e1i, h\u00e0nh vi v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng di truy\u1ec1n c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea hoang d\u00e3. C\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng con ch\u00f3 v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n<p>Vi\u1ec7c t\u00e1i kh\u00e1m ph\u00e1 ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho s\u1ee9c s\u1ed1ng b\u1ec1n b\u1ec9 c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n li\u00ean t\u1ee5c. Nh\u1eefng ch\u00fa ch\u00f3 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 m\u1ea5t m\u00e3i m\u00e3i, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm l\u1ea1i, mang \u0111\u1ebfn nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft qu\u00fd gi\u00e1 v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi lo\u00e0i ch\u00f3.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ch\u00f3 H\u00e1t New Guinea \u0110\u01b0\u1ee3c T\u00e1i Kh\u00e1m Ph\u00e1 Trong Thi\u00ean Nhi\u00ean Kh\u00e1m Ph\u00e1 L\u1ea1i M\u1ed9t Lo\u00e0i B\u1ecb M\u1ea5t Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, ch\u00f3 h\u00e1t New Guinea \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25380,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280],"tags":[401,188,254,18606,18607,3147,136],"class_list":["post-13834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zoology","tag-conservation","tag-genetics","tag-wildlife","tag-new-guinea-singing-dog","tag-rediscovered-species","tag-domestication","tag-evolution"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13834"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25381,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13834\/revisions\/25381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}