{"id":14346,"date":"2026-10-08T00:24:46","date_gmt":"2026-10-08T00:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14346"},"modified":"2026-10-08T00:24:46","modified_gmt":"2026-10-08T00:24:46","slug":"antarcticas-surprising-past-fossils-reveal-frogs-and-forests","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/paleontology\/antarcticas-surprising-past-fossils-reveal-frogs-and-forests\/","title":{"rendered":"Nam C\u1ef1c: H\u00f3a Th\u1ea1ch \u1ebech \u0110\u1ea7u Ti\u00ean v\u00e0 D\u1ea5u V\u1ebft R\u1eebng M\u01b0a C\u1ed5 \u0110\u1ea1i &#8211; C\u1eeda S\u1ed5 V\u00e0o Kh\u00ed H\u1eadu 40 Tri\u1ec7u N\u0103m Tr\u01b0\u1edbc"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Qu\u00e1 Kh\u1ee9 B\u1ea5t Ng\u1edd c\u1ee7a Nam C\u1ef1c: H\u00f3a Th\u1ea1ch Ti\u1ebft L\u1ed9 \u1ebech v\u00e0 R\u1eebng<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e1t Hi\u1ec7n H\u00f3a Th\u1ea1ch \u1ebech \u1edf Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u1ed9t ph\u00e1 t\u1ea1i Nam C\u1ef1c: h\u00f3a th\u1ea1ch \u1ebfch \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn. Ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd n\u00e0y m\u1edf ra c\u00e1i nh\u00ecn m\u1edbi v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 \u1ea5m \u00e1p c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00f3a th\u1ea1ch, c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i kho\u1ea3ng 40 tri\u1ec7u n\u0103m, c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i \u1ebfch c\u00f3 m\u0169 b\u1ea3o hi\u1ec3m hi\u1ec7n nay \u1edf Chile. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y kh\u00ed h\u1eadu Nam C\u1ef1c \u0111\u00e3 t\u1eebng \u1ea5m h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0 th\u00e2n thi\u1ec7n h\u01a1n v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ed1ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">R\u1eebng M\u01b0a C\u1ed5 \u0110\u1ea1i Ph\u00e1t Tri\u1ec3n \u1ede Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u00e1c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 xanh t\u01b0\u01a1i c\u1ee7a Nam C\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb ph\u00e2n t\u00edch l\u00f5i tr\u1ea7m t\u00edch, cho th\u1ea5y t\u1ed3n t\u1ea1i ph\u1ea5n hoa c\u1ed5, r\u1ec5 v\u00e0 c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00e1c c\u1ee7a m\u1ed9t khu r\u1eebng m\u01b0a \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1edf \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 90 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. H\u1ec7 sinh th\u00e1i r\u1eebng m\u01b0a n\u00e0y h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, bao g\u1ed3m c\u00e1c lo\u00e0i th\u00fa c\u00f3 m\u00e1u \u1ea5m, giun \u0111\u1ea5t v\u00e0 hoa s\u00fac s\u1eafc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 Bi\u1ebfn \u0110\u1ed5i Kh\u00ed H\u1eadu c\u1ee7a Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a h\u00f3a th\u1ea1ch \u1ebfch v\u00e0 t\u00e0n d\u01b0 r\u1eebng m\u01b0a ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng kh\u00ed h\u1eadu Nam C\u1ef1c \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng c\u00e1c l\u1edbp b\u0103ng d\u00e0y c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00ecnh th\u00e0nh kho\u1ea3ng 40 tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">X\u01b0\u01a1ng ch\u1eadu (ilium) c\u1ee7a \u1ebfch ho\u00e1 th\u1ea1ch, m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n quan tr\u1ecdng trong b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u1ebfch, cung c\u1ea5p nh\u1eefng th\u00f4ng tin qu\u00fd gi\u00e1 v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Nam C\u1ef1c. Khi so s\u00e1nh ilium n\u00e0y v\u1edbi \u1ebfch c\u00f3 m\u0169 b\u1ea3o hi\u1ec3m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u01b0\u1edbc t\u00ednh nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh h\u00e0ng th\u00e1ng v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 \u1ebfch c\u00f2n s\u1ed1ng kho\u1ea3ng 56 \u0111\u1ed9 Fahrenheit (kho\u1ea3ng 13,3\u202f\u00b0C). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y kh\u00ed h\u1eadu v\u1eabn \u0111\u1ee7 \u1ea5m \u0111\u1ec3 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt m\u00e1u l\u1ea1nh nh\u01b0 b\u00f2 s\u00e1t v\u00e0 l\u01b0\u1ee1ng c\u01b0 sinh t\u1ed3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u1ec7 Qu\u1ea3 \u0110\u1ed1i V\u1edbi Bi\u1ebfn \u0110\u1ed5i Kh\u00ed H\u1eadu<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00f3a th\u1ea1ch \u1ebfch v\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 c\u00e1c khu r\u1eebng trong qu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a Nam C\u1ef1c c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y di\u1ec5n ra nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh tan r\u00e3 si\u00eau l\u1ee5c \u0111\u1ecba Gondwana. Tuy nhi\u00ean, th\u1eddi gian v\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y v\u1eabn \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i Nam C\u1ef1c c\u1ed5 \u0111\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. S\u1ef1 tan ch\u1ea3y c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea3ng b\u0103ng do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, cho ph\u00e9p r\u1eebng v\u00e0 c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c t\u00e1i chi\u1ebfm l\u1ea1i l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u00ecn Nh\u1eadn V\u00e0o Th\u1ebf Gi\u1edbi C\u1ed5 \u0110\u1ea1i c\u1ee7a Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00f3a th\u1ea1ch \u1ebfch v\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 c\u00e1c khu r\u1eebng trong qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1ebd n\u00ean m\u1ed9t b\u1ee9c tranh sinh \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 s\u00f4i \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nam C\u1ef1c th\u1eddi x\u01b0a. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y cung c\u1ea5p manh m\u1ed1i qu\u00fd gi\u00e1 v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 cho ch\u00fang ta th\u1ea5y s\u1ee9c ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc ti\u1ebfp t\u1ee5c kh\u00e1m ph\u00e1 h\u1ed3 s\u01a1 ho\u00e1 th\u1ea1ch c\u1ee7a Nam C\u1ef1c, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 mong \u0111\u1ee3i s\u1ebd ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00eam nhi\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y v\u00e0 ti\u1ec1m n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a n\u00f3 d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qu\u00e1 Kh\u1ee9 B\u1ea5t Ng\u1edd c\u1ee7a Nam C\u1ef1c: H\u00f3a Th\u1ea1ch Ti\u1ebft L\u1ed9 \u1ebech v\u00e0 R\u1eebng Ph\u00e1t Hi\u1ec7n H\u00f3a Th\u1ea1ch \u1ebech \u1edf Nam C\u1ef1c C\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u00f3&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25600,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[34,16001,137,19267,721,99],"class_list":["post-14346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-paleontology","tag-climate-change","tag-ancient-ecosystems","tag-paleontology","tag-frog-fossil","tag-antarctica","tag-lifescienceart"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14346"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25601,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14346\/revisions\/25601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}