{"id":14352,"date":"2024-03-24T03:05:14","date_gmt":"2024-03-24T03:05:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14352"},"modified":"2024-03-24T03:05:14","modified_gmt":"2024-03-24T03:05:14","slug":"fingerprint-analysis-prehistoric-rock-art-los-machos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/art\/rock-art\/fingerprint-analysis-prehistoric-rock-art-los-machos\/","title":{"rendered":"B\u00ed \u1ea9n ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed: D\u1ea5u v\u00e2n tay h\u00e9 l\u1ed9 danh t\u00ednh h\u1ecda s\u0129"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf danh t\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o ra ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9t ph\u00e1 m\u1edbi \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 danh t\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o ra c\u00e1c b\u1ee9c tranh m\u00e0u \u0111\u1ecf son b\u00ed \u1ea9n t\u1ea1i hang \u0111\u00e1 Los Machos \u1edf mi\u1ec1n nam T\u00e2y Ban Nha. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ec1 tranh hang \u0111\u1ed9ng l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c do nam gi\u1edbi th\u1ed1ng tr\u1ecb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 Los Machos: C\u1eeda s\u1ed5 nh\u00ecn v\u00e0o qu\u00e1 kh\u1ee9<\/h2>\n\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 7.000 n\u0103m, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed \u0111\u00e3 t\u00f4 \u0111i\u1ec3m cho c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a hang \u0111\u00e1 Los Machos b\u1eb1ng nh\u1eefng b\u1ee9c tranh m\u00e0u \u0111\u1ecf son s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng. Nh\u1eefng b\u1ee9c h\u1ecda ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y bao g\u1ed3m h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi, h\u1ecda ti\u1ebft h\u00ecnh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea3nh trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ch\u1eef k\u00fd, khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc ph\u1ea3i suy \u0111o\u00e1n v\u1ec1 danh t\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay: M\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1edbi<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf b\u00ed \u1ea9n n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n sang ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay, m\u1ed9t k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng trong \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1. B\u1eb1ng c\u00e1ch so s\u00e1nh d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Los Machos v\u1edbi d\u1ea5u v\u00e2n tay hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i v\u00e0 gi\u1edbi t\u00ednh \u0111\u00e3 bi\u1ebft, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh hai h\u1ecda s\u0129 ti\u1ec1m n\u0103ng: m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u00edt nh\u1ea5t 36 tu\u1ed5i v\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i tr\u1ebb t\u1eeb 10 \u0111\u1ebfn 16 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3n ch\u1ea5t h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a h\u1ed9i h\u1ecda hang \u0111\u1ed9ng<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u1eeb c\u1ea3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb cho th\u1ea5y r\u1eb1ng h\u1ed9i h\u1ecda hang \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn tin tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 c\u00f3 v\u1ebb l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i, c\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i v\u00e0 gi\u1edbi t\u00ednh kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 gi\u1edbi<\/h2>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y c\u0169ng th\u00e1ch th\u1ee9c quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng h\u1ed9i h\u1ecda hang \u0111\u1ed9ng l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng do nam gi\u1edbi th\u1ed1ng tr\u1ecb. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ec1 h\u00ecnh b\u00e0n tay tr\u00ean c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng \u1edf Ph\u00e1p v\u00e0 T\u00e2y Ban Nha ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra kho\u1ea3ng 75% ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf Los Machos c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u1ea5u v\u00e2n tay nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1eeda s\u1ed5 nh\u00ecn v\u00e0o \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i v\u00e0 gi\u1edbi t\u00ednh<\/h2>\n\n<p>Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i v\u00e0 gi\u1edbi t\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng h\u1ecda s\u0129 Los Machos. D\u1ea5u v\u00e2n tay c\u1ee7a nam gi\u1edbi c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng c\u00f3 v\u00e2n r\u1ed9ng h\u01a1n so v\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c v\u00e2n t\u0103ng theo \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c v\u00e2n tr\u00ean d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Los Machos, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh tu\u1ed5i v\u00e0 gi\u1edbi t\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e2u h\u1ecfi ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o ra ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 Los Machos, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p. B\u1ea3n ch\u1ea5t m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 nam v\u00e0 n\u1eef v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 nh\u1eefng l\u00fd do c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1eb1ng sau nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n, s\u1eed d\u1ee5ng ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y v\u00e0 cung c\u1ea5p s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft to\u00e0n di\u1ec7n h\u01a1n v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1ea3n xu\u1ea5t ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a hang \u0111\u00e1 Los Machos<\/h2>\n\n<p>Hang \u0111\u00e1 Los Machos ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u hang \u0111\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u1eb1m r\u1ea3i r\u00e1c kh\u1eafp T\u00e2y Ban Nha. N\u0103m 1998, UNESCO \u0111\u00e3 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u01a1n 700 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 Di s\u1ea3n Th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f4ng nh\u1eadn t\u1ea7m quan tr\u1ecdng v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng b\u1ee9c tranh Los Machos, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ecfi c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay: M\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n cho c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1<\/h2>\n\n<p>Th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u1ea1i Los Machos ch\u1ee9ng minh ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00e0y trong nghi\u00ean c\u1ee9u ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay t\u00ecm th\u1ea5y t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u00eam nhi\u1ec1u ngh\u1ec7 s\u0129, kh\u00e1m ph\u00e1 ra c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf danh t\u00ednh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u1ea1o ra ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u00ean \u0111\u00e1 th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed Ph\u00e2n t\u00edch d\u1ea5u v\u00e2n tay x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[971],"tags":[19275,19271,4310,19270,19273,19274,19272],"class_list":["post-14352","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rock-art","tag-age-and-sex-determination","tag-los-machos-rock-shelter","tag-prehistoric-rock-art","tag-fingerprint-analysis","tag-rock-art-creators","tag-social-collaboration","tag-cave-painting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14353,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14352\/revisions\/14353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}