{"id":14355,"date":"2021-08-21T02:36:02","date_gmt":"2021-08-21T02:36:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14355"},"modified":"2021-08-21T02:36:02","modified_gmt":"2021-08-21T02:36:02","slug":"black-vultures-friend-or-foe-to-farmers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/zoology\/black-vultures-friend-or-foe-to-farmers\/","title":{"rendered":"K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en: B\u1ea1n hay th\u00f9 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en: B\u1ea1n hay th\u00f9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n?<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en: S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i vai tr\u00f2<\/h2>\n\n<p>K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi b\u1ed9 l\u00f4ng \u0111en v\u00e0 \u0111\u1ea7u tr\u1ecdc, theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 lo\u00e0i \u0103n x\u00e1c th\u1ed1i, ki\u1ebfm \u0103n tr\u00ean x\u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng con v\u1eadt \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y h\u00e0nh vi c\u1ee7a ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111ang thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n\n<p>T\u1ea1i v\u00f9ng Trung T\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en \u0111ang t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed gi\u1ebft ch\u1ebft gia s\u00fac, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 b\u00ea con v\u00e0 l\u1ee3n con. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed1i lo ng\u1ea1i trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00e0n gia s\u00fac c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 Gi\u1ea5y ph\u00e9p ti\u00eau h\u1ee7y<\/h2>\n\n<p>K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 theo \u0110\u1ea1o lu\u1eadt Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i chim di c\u01b0, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y nghi\u00eam c\u1ea5m g\u00e2y h\u1ea1i cho ch\u00fang n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea5y ph\u00e9p. \u0110\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u0103n m\u1ed3i, Indiana Farm Bureau \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n xin gi\u1ea5y ph\u00e9p ti\u00eau h\u1ee7y nh\u1eefng con k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i cho gia s\u00fac c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, nh\u01b0 John W. Fitzpatrick thu\u1ed9c Ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m \u0110\u1ed9ng v\u1eadt h\u1ecdc Cornell, tin r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7u qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng con chim n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1eafm v\u00e0o nh\u1eefng con v\u1eadt kh\u1ecfe m\u1ea1nh. H\u1ecd l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a lo\u00e0i k\u1ec1n k\u1ec1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a lo\u00e0i k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi ng\u1edd r\u1eb1ng s\u1ef1 gia t\u0103ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t. K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en trong l\u1ecbch s\u1eed th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c ti\u1ec3u bang ph\u00eda Nam, nh\u01b0ng ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng v\u1ec1 ph\u00eda B\u1eafc trong nh\u1eefng th\u1eadp k\u1ef7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111ang t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n cho lo\u00e0i k\u1ec1n k\u1ec1n, trong khi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i r\u1eebng th\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o cho ch\u00fang nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i h\u01a1n \u0111\u1ec3 b\u1eaft g\u1eb7p gia s\u00fac.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 Gi\u1ea3m thi\u1ec3u<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Purdue v\u00e0 D\u1ecbch v\u1ee5 \u0110\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 thu\u1ed9c B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p Hoa K\u1ef3 \u0111ang h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n nu\u00f4i gia s\u00fac \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 th\u00f3i quen s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en. Th\u00f4ng tin n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n lo\u00e0i k\u1ec1n k\u1ec1n t\u1ea5n c\u00f4ng gia s\u00fac.<\/p>\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 b\u1eb1ng c\u00e1ch hi\u1ebfn t\u1eb7ng b\u00ea con m\u00e0 h\u1ecd nghi ng\u1edd \u0111\u00e3 b\u1ecb k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en gi\u1ebft cho ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1n v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t tr\u1ef1c tuy\u1ebfn v\u1ec1 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd v\u1edbi lo\u00e0i chim n\u00e0y. D\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u00e0 t\u00ecm ra gi\u1ea3i ph\u00e1p.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa B\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 B\u1ea3o v\u1ec7 gia s\u00fac<\/h2>\n\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u0103n m\u1ed3i c\u1ee7a k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt nhu c\u1ea7u c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 gia s\u00fac. M\u1eb7c d\u00f9 k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n.<\/p>\n\n<p>\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thi\u1ec3u hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c h\u1ea1i cho c\u1ea3 k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en v\u00e0 gia s\u00fac. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00f4ng g\u00e2y t\u1eed vong \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n lo\u00e0i k\u1ec1n k\u1ec1n, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 s\u1eed d\u1ee5ng h\u00ecnh n\u1ed9m ho\u1eb7c thi\u1ebft b\u1ecb g\u00e2y ti\u1ebfng \u1ed3n, v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t nh\u1ea5t nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00e0n gia s\u00fac c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c ngu\u1ed3n b\u1ed5 sung<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.infb.org\/Advocacy\/Legislative-Updates\/Black-Vulture-Permit-Program\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ti\u00eau h\u1ee7y k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en c\u1ee7a Indiana Farm Bureau<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.purdue.edu\/newsroom\/research\/2023\/purdue-researchers-study-black-vultures-to-help-protect-indiana-livestock\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Purdue<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.aphis.usda.gov\/wildlife-damage\/black-vulture\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Qu\u1ea3n l\u00fd k\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en c\u1ee7a D\u1ecbch v\u1ee5 \u0110\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 USDA<\/a><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en: B\u1ea1n hay th\u00f9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n? K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en: S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i vai tr\u00f2 K\u1ec1n k\u1ec1n \u0111en, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi b\u1ed9 l\u00f4ng \u0111en v\u00e0 \u0111\u1ea7u&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280],"tags":[5638,605,607,34,19276,19277],"class_list":["post-14355","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zoology","tag-predation","tag-wildlife-conservation","tag-livestock-protection","tag-climate-change","tag-black-vultures","tag-scavenging"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14355"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14356,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14355\/revisions\/14356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}