{"id":14584,"date":"2023-05-31T08:11:19","date_gmt":"2023-05-31T08:11:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14584"},"modified":"2023-05-31T08:11:19","modified_gmt":"2023-05-31T08:11:19","slug":"anthropocene-defining-new-age-earth-humans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/earth-science\/anthropocene-defining-new-age-earth-humans\/","title":{"rendered":"K\u1ef7 nguy\u00ean Anthropocene: \u0110\u1ecbnh ngh\u0129a th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi cho Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh: \u0110\u00e1nh d\u1ea5u k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi cho Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh l\u00e0 g\u00ec?<\/h2>\n\n<p>Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh l\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef do c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u1eb7t ra \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 k\u1ef7 nguy\u00ean \u0111\u1ecba ch\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng to l\u1edbn v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi l\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00f3 \u0111ang \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o trong h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ecba ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0nh tinh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<p>B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n ch\u00fang ta v\u00e0 l\u1edbp b\u0103ng bao ph\u1ee7 c\u00e1c C\u1ef1c. Nh\u1eefng kho l\u01b0u tr\u1eef \u0111\u1ecba ch\u1ea5t n\u00e0y k\u1ec3 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh b\u1edfi nhi\u1ec1u s\u1ef1 ki\u1ec7n t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, m\u1ed9t l\u1ef1c th\u00f4ng minh l\u1ea1i g\u00e2y ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podcast Th\u1ebf h\u1ec7 Nh\u00e2n sinh<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1ec1 k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi n\u00e0y, m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 sinh vi\u00ean t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra podcast Th\u1ebf h\u1ec7 Nh\u00e2n sinh. M\u1ed7i t\u1eadp trong s\u1ed1 c\u00e1c t\u1eadp n\u00e0y \u0111\u1ec1u n\u00eau b\u1eadt nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00e1ng suy ng\u1eabm t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u0103m t\u1eadp hay nh\u1ea5t c\u1ee7a Th\u1ebf h\u1ec7 Nh\u00e2n sinh<\/h2>\n\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u0103m trong s\u1ed1 nh\u1eefng t\u1eadp h\u1ea5p d\u1eabn nh\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t s\u00f3ng cho \u0111\u1ebfn nay:<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. C\u00e1c \u0111i\u1ec3m t\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t &amp; Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t<\/h2>\n\n<p>T\u1eadp n\u00e0y kh\u00e1m ph\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111i\u1ec3m t\u1edbi h\u1ea1n, sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y ra th\u1ea3m h\u1ecda.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. D\u1ea1o ch\u01a1i trong khu v\u01b0\u1eddn \u1ed3n \u00e0o<\/h2>\n\n<p>T\u1eadp n\u00e0y xem x\u00e9t m\u1ed1i quan h\u1ec7 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 lu\u00f4n thay \u0111\u1ed5i gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1eb7p song sinh v\u0169 tr\u1ee5<\/h2>\n\n<p>T\u1eadp n\u00e0y so s\u00e1nh Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi anh em sinh \u0111\u00f4i v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 sao H\u1ecfa \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o cho ph\u00e9p s\u1ef1 s\u1ed1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ean h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. S\u1eefa chua &amp; Ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf: Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng<\/h2>\n\n<p>T\u1eadp n\u00e0y kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng c\u00e1ch kh\u00e1c nhau m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng khung v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trong su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. Theo d\u00f5i m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi d\u1ecbch b\u1ec7nh<\/h2>\n\n<p>T\u1eadp n\u00e0y \u0111i\u1ec1u tra m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ec9 ra c\u00e1ch c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 l\u00e2y lan c\u1ee7a d\u1ecbch b\u1ec7nh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u1ed7n \u0111\u1ed9n gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ecba l\u00fd<\/h2>\n\n<p>M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ecba l\u00fd \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra r\u1ea5t h\u1ed7n \u0111\u1ed9n trong su\u1ed1t chi\u1ec1u d\u00e0i l\u1ecbch s\u1eed. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u1ea3nh quan, h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a h\u00e0nh tinh. \u0110\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t m\u00ecnh, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh<\/h2>\n\n<p>Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh l\u00e0 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng m\u1edbi v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn trong l\u1ecbch s\u1eed Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u01b0a ra ng\u00e0y h\u00f4m nay s\u1ebd \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u00e0nh tinh ch\u00fang ta v\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 mai sau. \u0110i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 c\u00f9ng nhau l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh: \u0110\u00e1nh d\u1ea5u k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi cho Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh l\u00e0 g\u00ec? Th\u1ebf Nh\u00e2n sinh l\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef do c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[212],"tags":[267,34,207,572,640,3774],"class_list":["post-14584","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth-science","tag-environmentalism","tag-climate-change","tag-geology","tag-earth-science","tag-human-impact","tag-anthropocene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14584"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14585,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14584\/revisions\/14585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}