{"id":14642,"date":"2020-07-27T19:11:37","date_gmt":"2020-07-27T19:11:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14642"},"modified":"2020-07-27T19:11:37","modified_gmt":"2020-07-27T19:11:37","slug":"carnivores-and-the-fossil-record","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/paleontology\/carnivores-and-the-fossil-record\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt: Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt: Nh\u1eefng c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean th\u1ea7m l\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 kh\u00f4ng ng\u1edd t\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n qu\u00e1 kh\u1ee9<\/h2>\n\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ng\u00e0nh c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt th\u01b0\u1eddng b\u1ecb coi l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, ph\u00e1 h\u1ee7y c\u00e1c h\u00f3a th\u1ea1ch ti\u1ec1m n\u0103ng tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean: \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c t\u1ea1o ra h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt nh\u01b0 k\u1ebb th\u00f9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh t\u1ef1 nhi\u00ean<\/h2>\n\n<p>Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc, ch\u00fang \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 l\u00e0m ph\u00e2n t\u00e1n x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u00f3a th\u1ea1ch ti\u1ec1m n\u0103ng. Tuy nhi\u00ean, hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng minh c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eafp r\u00e1p h\u00f3a th\u1ea1ch<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e1ch quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t m\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch l\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 t\u00edch t\u1ee5 x\u01b0\u01a1ng \u1edf nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3. Khi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0103n con m\u1ed3i, ch\u00fang th\u01b0\u1eddng k\u00e9o ho\u1eb7c mang x\u00e1c con m\u1ed3i \u0111\u1ebfn hang \u1ed5 c\u1ee7a ch\u00fang ho\u1eb7c nh\u1eefng khu v\u1ef1c tr\u00fa \u1ea9n kh\u00e1c. H\u00e0nh vi n\u00e0y gi\u00fap t\u1eadp trung x\u01b0\u01a1ng \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i, l\u00e0m t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u00fang s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n v\u00f9i v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>B\u00e1o:<\/strong> B\u00e1o c\u00f3 th\u00f3i quen gi\u1ea5u con m\u1ed3i trong hang \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng thu\u1eadn l\u1ee3i cho qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00f3a th\u1ea1ch.<\/li>\n<li><strong>C\u00e1 s\u1ea5u:<\/strong> C\u00e1 s\u1ea5u \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch trong h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m, ch\u00fang k\u00e9o con m\u1ed3i v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc, n\u01a1i nh\u1eefng t\u00e0n t\u00edch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n.<\/li>\n<li><strong>Linh c\u1ea9u:<\/strong> Linh c\u1ea9u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u1ecfi trong vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 t\u00edch t\u1ee5 x\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1eddng mang ch\u00fang v\u1ec1 hang \u1ed5 c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ec3 ti\u00eau th\u1ee5. H\u00e0nh vi n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e1c b\u00e3i x\u01b0\u01a1ng phong ph\u00fa, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 \u0110\u1ed3i x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf Trung Qu\u1ed1c.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a th\u00f3i quen ki\u1ebfm \u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt<\/h2>\n\n<p>Th\u00f3i quen ki\u1ebfm \u0103n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt c\u0169ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u1ed9 ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch. V\u00ed d\u1ee5, linh c\u1ea9u c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u0103n c\u00e1c m\u00f4 m\u1ec1m c\u1ee7a con m\u1ed3i tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u0103ng. H\u00e0nh vi ki\u1ebfm \u0103n c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc n\u00e0y gi\u00fap b\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00e1c ph\u1ea7n x\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i, c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb h\u00f3a th\u1ea1ch h\u01a1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ecbnh ngh\u0129a l\u1ea1i ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra thi\u1ec7t h\u1ea1i do \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt g\u00e2y ra \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch ban \u0111\u1ea7u v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ebft t\u00edch n\u00e0y l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee7a b\u1ea1o l\u1ef1c ho\u1eb7c \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda \u0111\u1ed5i, th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng l\u00e0 con m\u1ed3i c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn s\u1eafc th\u00e1i h\u01a1n v\u1ec1 t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang ta nh\u01b0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt v\u1eadt l\u1ed9n \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nguy hi\u1ec3m v\u00e0 c\u1ea1nh tranh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng trong qu\u00e1 kh\u1ee9<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00f2n ghi l\u1ea1i s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng trong qu\u00e1 kh\u1ee9. V\u00ed d\u1ee5, c\u00fa v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i chim s\u0103n m\u1ed3i kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t h\u1ed3 s\u01a1 d\u00e0i h\u1ea1n v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa nh\u1ecf trong c\u00e1c vi\u00ean th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng con m\u00e8o l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u1eddi k\u1ef3 b\u0103ng h\u00e0, v\u00ec con m\u1ed3i c\u1ee7a ch\u00fang th\u01b0\u1eddng k\u1ebft th\u00fac \u1edf c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00e1c khu v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u00e1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>Ngay c\u1ea3 ng\u00e0y nay, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ed5 sung v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch. Linh c\u1ea9u, ch\u00f3 r\u1eebng v\u00e0 m\u00e8o l\u1edbn \u1edf Ch\u00e2u Phi \u0111ang t\u00edch c\u1ef1c t\u00edch t\u1ee5 x\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh h\u00f3a th\u1ea1ch trong t\u01b0\u01a1ng lai. Qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111ang di\u1ec5n ra n\u00e0y nh\u1ea5n m\u1ea1nh vai tr\u00f2 l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t c\u1ee7a s\u1ed1 ph\u1eadn: Ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt<\/h2>\n\n<p>Khi con ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1eb1ng \u0111\u00e1, v\u00f4 t\u00ecnh h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea1o ra h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u0103n b\u1eafn c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng t\u00e0n t\u00edch th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a h\u1ecd, t\u1eeb voi ma m\u00fat \u0111\u1ebfn v\u01b0\u1ee3n c\u00e1o v\u00e0 h\u1ea3i s\u1ea3n, \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n kh\u1eafp c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng v\u00e0 b\u00e3i r\u00e1c. C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt v\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn. \u0110\u00e3 t\u1eebng b\u1ecb coi l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9, ng\u00e0y nay \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng g\u00f3p thi\u1ebft y\u1ebfu v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9. Th\u00f3i quen ki\u1ebfm \u0103n, h\u00e0nh vi v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch theo v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1ch. B\u1eb1ng c\u00e1ch th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt, ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n v\u1ec1 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta trong h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt: Nh\u1eefng c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean th\u1ea7m l\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 h\u00f3a th\u1ea1ch Vai tr\u00f2 kh\u00f4ng ng\u1edd t\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n qu\u00e1&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[137,4005,239,97,141,99,136,487],"class_list":["post-14642","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-paleontology","tag-paleontology","tag-carnivores","tag-fossils","tag-science","tag-natural-history","tag-lifescienceart","tag-evolution","tag-human-evolution"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14642"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14643,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14642\/revisions\/14643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}