{"id":14902,"date":"2023-04-20T17:34:03","date_gmt":"2023-04-20T17:34:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=14902"},"modified":"2023-04-20T17:34:03","modified_gmt":"2023-04-20T17:34:03","slug":"daytime-drowsiness-and-the-brain","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/neuroscience\/daytime-drowsiness-and-the-brain\/","title":{"rendered":"Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e3o g\u00e2y bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y: M\u1ed9t ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1edbi"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00e3o v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y<\/h2>\n\n<p>Khi b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ea1n. B\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a b\u1ea1n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111ang \u0111i v\u00e0o gi\u1ea5c ng\u1ee7. M\u1ed9t m\u1ea1ch n\u00e3o m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u00edch ho\u1ea1t c\u00e1c t\u00fai n\u00e3o \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ng\u1ee7 trong khi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a n\u00e3o v\u1eabn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u1ea1t nh\u00e2n l\u01b0\u1edbi thalamus (TRN)<\/h2>\n\n<p>H\u1ea1t nh\u00e2n l\u01b0\u1edbi thalamus (TRN) l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u00e3o \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ch\u00ednh trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u1ea5c ng\u1ee7 v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ec9nh t\u00e1o. Khi b\u1ea1n ng\u1ee7, h\u00f4n m\u00ea ho\u1eb7c \u0111ang g\u00e2y m\u00ea, TRN s\u1ebd g\u1eedi c\u00e1c s\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm \u0111\u1ebfn v\u1ecf n\u00e3o. Nh\u1eefng s\u00f3ng ch\u1eadm n\u00e0y k\u00edch ho\u1ea1t gi\u1ea5c ng\u1ee7 s\u00e2u v\u00e0 gi\u00fap n\u00e3o c\u1ee7ng c\u1ed1 tr\u00ed nh\u1edb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7<\/h2>\n\n<p>\u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 khi s\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t trong khi b\u1ea1n \u0111ang th\u1ee9c, ch\u00fang v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a n\u00e3o b\u1ea1n v\u00e0o gi\u1ea5c ng\u1ee7, khi\u1ebfn b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n ng\u1ee7. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng khi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm, ch\u00fang b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u01b0 x\u1eed nh\u01b0 th\u1ec3 ch\u00fang \u0111ang bu\u1ed3n ng\u1ee7, tr\u1edf n\u00ean \u00edt ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u01a1n v\u00e0 gi\u1ea3m tr\u01b0\u01a1ng l\u1ef1c c\u01a1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">TRN v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng k\u00edch th\u00edch TRN \u1edf chu\u1ed9t c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y. Khi TRN \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch ho\u1ea1t, n\u00e3o c\u1ee7a chu\u1ed9t t\u1ea1o ra s\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm, khi\u1ebfn ch\u00fang c\u00f3 v\u1ebb m\u01a1 m\u00e0ng v\u00e0 bu\u1ed3n ng\u1ee7. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y TRN c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho t\u00ecnh tr\u1ea1ng u\u1ec3 o\u1ea3i v\u00e0o bu\u1ed5i chi\u1ec1u m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p ph\u1ea3i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">TRN v\u00e0 thu\u1ed1c g\u00e2y m\u00ea<\/h2>\n\n<p>TRN c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 vai tr\u00f2 trong g\u00e2y m\u00ea. Nhi\u1ec1u lo\u1ea1i thu\u1ed1c g\u00e2y m\u00ea t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean TRN, t\u1ea1o ra s\u00f3ng n\u00e3o ch\u1eadm nh\u01b0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a ch\u00fang. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y TRN c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c g\u00e2y m\u00ea m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc t\u1ed1t h\u01a1n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh gi\u1ea5c ng\u1ee7 t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 c\u00f3 \u00edt t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 h\u01a1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3 gi\u1ea5c ng\u1ee7<\/h2>\n\n<p>Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 c\u1ee7a TRN trong gi\u1ea5c ng\u1ee7 v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ec9nh t\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3 gi\u1ea5c ng\u1ee7 t\u1ed1t h\u01a1n. B\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafm v\u00e0o TRN, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ng\u1ee7 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n, v\u1edbi \u00edt t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 kh\u00f4ng mong mu\u1ed1n h\u01a1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ed5 sung<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra vai tr\u00f2 c\u1ee7a TRN trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u01b0a bi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ea1ch n\u00e3o ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y. C\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00eam c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1ch TRN \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh gi\u1ea5c ng\u1ee7 v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ec9nh t\u00e1o, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n TRN \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n k\u1ebft qu\u1ea3 gi\u1ea5c ng\u1ee7.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00e3o v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y Khi b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n ng\u1ee7 v\u00e0o ban ng\u00e0y, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ea1n.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[411],"tags":[1870,293,19933,19932,1395],"class_list":["post-14902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-neuroscience","tag-brain-science","tag-circadian-rhythm","tag-thalamic-reticular-nucleus","tag-neurobiology-of-sleep","tag-cognitive-neuroscience"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14903,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14902\/revisions\/14903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}