{"id":15012,"date":"2021-06-14T12:05:17","date_gmt":"2021-06-14T12:05:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=15012"},"modified":"2021-06-14T12:05:17","modified_gmt":"2021-06-14T12:05:17","slug":"sir-john-franklins-doomed-arctic-expedition-a-discovery-after-170-years","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/exploration\/sir-john-franklins-doomed-arctic-expedition-a-discovery-after-170-years\/","title":{"rendered":"Ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u00e0u m\u1ea5t t\u00edch c\u1ee7a John Franklin sau 170 n\u0103m!"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Chuy\u1ebfn th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u00e0i John Franklin: Kh\u00e1m ph\u00e1 sau 170 n\u0103m<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t b\u00ed \u1ea9n<\/h2>\n\n<p>N\u0103m 1845, nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c n\u1ed5i ti\u1ebfng Ng\u00e0i John Franklin \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ee9 m\u1ec7nh t\u00e1o b\u1ea1o nh\u1eb1m l\u1eadp bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 cho H\u00e0nh lang T\u00e2y B\u1eafc, m\u1ed9t tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n huy\u1ec1n tho\u1ea1i n\u1ed1i li\u1ec1n \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. Hai con t\u00e0u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng, H.M.S. Erebus v\u00e0 H.M.S. Terror, \u0111\u00e3 r\u1eddi n\u01b0\u1edbc Anh v\u1edbi th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n g\u1ed3m 128 ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u00f4ng d\u1ea5u v\u1ebft, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t b\u00ed \u1ea9n h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u00e3 quy\u1ebfn r\u0169 c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng con t\u00e0u b\u1ecb m\u1ea5t<\/h2>\n\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, c\u00e1c nh\u00f3m t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u00e3 l\u00f9ng s\u1ee5c kh\u1eafp v\u00f9ng hoang d\u00e3 r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1ec3 t\u00ecm b\u1ea5t k\u1ef3 d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o c\u1ee7a nh\u1eefng con t\u00e0u c\u1ee7a Franklin. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit \u00e1m ch\u1ec9 v\u1ec1 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a ch\u00fang, nh\u01b0ng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1eabn ch\u01b0a r\u00f5 r\u00e0ng. Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f4ng ngh\u1ec7 ti\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u00e3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 2014, Parks Canada \u0111\u00e3 tri\u1ec3n khai m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb xa g\u1ea7n \u0110\u1ea3o King William c\u1ee7a Nunavut.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u1ed9t ph\u00e1<\/h2>\n\n<p>Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1eeb xa \u0111\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh sonar m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t &#8220;con t\u00e0u c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n&#8221;, l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean hy v\u1ecdng r\u1eb1ng m\u1ed9t trong nh\u1eefng con t\u00e0u b\u1ecb m\u1ea5t c\u1ee7a Franklin cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y. C\u00e1c chuy\u00ean gia tin r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 Erebus ho\u1eb7c Terror, cung c\u1ea5p nh\u1eefng th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft h\u1ea5p d\u1eabn v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o t\u1ed3n hi\u1ec7n v\u1eadt<\/h2>\n\n<p>V\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3ng b\u0103ng c\u1ee7a B\u1eafc C\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 b\u1ea3o qu\u1ea3n m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 nh\u1eadt k\u00fd c\u1ee7a th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n, c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 s\u1ed1 ph\u1eadn c\u1ee7a \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m. Cho \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng manh m\u1ed1i m\u01a1 h\u1ed3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit v\u1ec1 m\u1ed9t con t\u00e0u b\u1ecb ch\u00ecm v\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 ch\u1ee9a x\u01b0\u01a1ng b\u1ecb \u0111\u1eadp v\u1ee1 &#8211; m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 cho th\u1ea5y h\u00e0nh vi \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng con t\u00e0u c\u1ee7a Franklin l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 l\u1edbn v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed. N\u00f3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00ed \u1ea9n l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Canada v\u00e0 cung c\u1ea5p nh\u1eefng th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 hy sinh m\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t. T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ed1t c\u1ee7a nh\u1eefng con t\u00e0u n\u00e0y mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u thi\u1ebft k\u1ebf, thi\u1ebft b\u1ecb v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit<\/h2>\n\n<p>Ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng cho cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng con t\u00e0u c\u1ee7a Franklin. Trong nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7, h\u1ecd \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 nh\u1eefng con t\u00e0u b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i v\u00e0 b\u1ecb \u0111\u1eafm \u1edf khu v\u1ef1c n\u01a1i ph\u00e1t hi\u1ec7n ra Erebus ho\u1eb7c Terror. Nh\u1eefng quan s\u00e1t tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh l\u00e0 v\u00f4 gi\u00e1 trong vi\u1ec7c gh\u00e9p l\u1ea1i c\u00e2u \u0111\u1ed1 v\u1ec1 \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m c\u1ee7a Franklin.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ebfp t\u1ee5c kh\u00e1m ph\u00e1<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t trong nh\u1eefng con t\u00e0u c\u1ee7a Franklin l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c quan tr\u1ecdng, nh\u01b0ng cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm con t\u00e0u c\u00f2n l\u1ea1i, H.M.S. Terror, v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Canada Stephen Harper \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 v\u00e0 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n c\u1ee7a Franklin.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra Erebus ho\u1eb7c Terror c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc. N\u00f3 cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i hi\u1ebfm c\u00f3 \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed9t x\u00e1c t\u00e0u \u0111\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ed1t trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u1eafc nghi\u1ec7t. C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc hy v\u1ecdng s\u1ebd t\u00ecm ra hi\u1ec7n v\u1eadt, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng manh m\u1ed1i kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m, n\u0103ng l\u1ef1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1<\/h2>\n\n<p>\u0110o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u00e0i John Franklin v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 tinh th\u1ea7n b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1. Cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm H\u00e0nh lang T\u00e2y B\u1eafc c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u00fac trong bi k\u1ecbch, nh\u01b0ng di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t minh ch\u1ee9ng cho cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm b\u1ec1n b\u1ec9 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 cu\u1ed9c phi\u00eau l\u01b0u tr\u01b0\u1edbc ngh\u1ecbch c\u1ea3nh.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chuy\u1ebfn th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh c\u1ee7a Ng\u00e0i John Franklin: Kh\u00e1m ph\u00e1 sau 170 n\u0103m S\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t b\u00ed \u1ea9n N\u0103m 1845, nh\u00e0 th\u00e1m hi\u1ec3m B\u1eafc C\u1ef1c n\u1ed5i ti\u1ebfng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2670],"tags":[319,6310,4254,27,20054],"class_list":["post-15012","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-exploration","tag-mystery","tag-shipwreck","tag-arctic-exploration","tag-history","tag-sir-john-franklin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15013,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15012\/revisions\/15013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}