{"id":15016,"date":"2023-05-30T08:28:13","date_gmt":"2023-05-30T08:28:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=15016"},"modified":"2023-05-30T08:28:13","modified_gmt":"2023-05-30T08:28:13","slug":"king-crabs-invade-antarctica-climate-change-brings-shell-cracking-predators","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/marine-biology\/king-crabs-invade-antarctica-climate-change-brings-shell-cracking-predators\/","title":{"rendered":"Cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Nam C\u1ef1c: Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu mang \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i b\u1ebb v\u1ecf"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Nam C\u1ef1c: Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu mang \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i ph\u00e1 v\u1ee1 l\u1edbp v\u1ecf<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u1ec7 sinh th\u00e1i mong manh b\u1ecb \u0111e d\u1ecda<\/h2>\n\n<p>Nam C\u1ef1c, l\u1ee5c \u0111\u1ecba b\u0103ng gi\u00e1 \u1edf c\u1ef1c nam c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u00e0i cua. N\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n b\u0103ng gi\u00e1 v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 l\u1ea1nh gi\u00e1 \u0111\u00e3 ng\u0103n nh\u1eefng k\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i ph\u00e1 v\u1ee1 l\u1edbp v\u1ecf n\u00e0y tr\u00e1nh xa. Tuy nhi\u00ean, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111ang nhanh ch\u00f3ng l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u1ecfng manh n\u00e0y, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a lo\u00e0i cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u00ean m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda<\/h2>\n\n<p>Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng l\u00ean, k\u00e9o theo \u0111\u00f3 l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i kh\u01a1i Nam C\u1ef1c c\u0169ng \u1ea5m l\u00ean, t\u1ea1o n\u00ean m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n cho lo\u00e0i cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra lo\u00e0i cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf g\u1ea7n k\u1ec1 v\u1edbi s\u01b0\u1eddn d\u1ed1c Nam C\u1ef1c v\u00e0 n\u1ebfu nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng cao s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ng\u0103n c\u1ea3n ch\u00fang x\u00e2m chi\u1ebfm.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i ph\u00e1 v\u1ee1 l\u1edbp v\u1ecf t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac h\u1ec7 sinh th\u00e1i<\/h2>\n\n<p>Cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf l\u00e0 lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i tham \u0103n, s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebfc c\u00e0ng ch\u1eafc kh\u1ecfe \u0111\u1ec3 b\u1ebb \u0111\u00f4i l\u1edbp v\u1ecf c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u00e2n m\u1ec1m, sao bi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c sinh v\u1eadt bi\u1ec3n c\u00f3 th\u00e2n m\u1ec1m kh\u00e1c. S\u1ef1 du nh\u1eadp c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i n\u00e0y v\u00e0o h\u1ec7 sinh th\u00e1i Nam C\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u1ee9c \u0103n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u00f3a s\u1ed5 to\u00e0n b\u1ed9 qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1c lo\u00e0i d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u1ee1 b\u1ecf r\u00e0o c\u1ea3n ch\u1ed1ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c<\/h2>\n\n<p>Khi cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf di c\u01b0 \u0111\u1ebfn v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng h\u01a1n, ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng g\u1eb7p ph\u1ea3i b\u1ea5t k\u1ef3 r\u00e0o c\u1ea3n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u00e0o v\u1ec1 \u0111\u1ed9 m\u1eb7n c\u1ee7a \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n hay tr\u1ea7m t\u00edch \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y bi\u1ebfn Nam C\u1ef1c tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;khu vui ch\u01a1i&#8221; ti\u1ec1m n\u0103ng cho nh\u1eefng lo\u00e0i gi\u00e1p x\u00e1c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, g\u00e2y ra h\u1eadu qu\u1ea3 th\u1ea3m kh\u1ed1c cho h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u1ecfng manh t\u1ea1i \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda duy nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p>Cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda duy nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ee5c \u0111\u1ecba b\u0103ng gi\u00e1 n\u00e0y. \u0110\u00e1nh b\u1eaft qu\u00e1 m\u1ee9c, du l\u1ecbch v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc c\u0169ng g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u1ecfng manh c\u1ee7a Nam C\u1ef1c. Ngo\u00e0i ra, trong 60 n\u0103m qua, t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00f3ng l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba l\u00ean 3,2\u00b0C (5,7\u00b0F) v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd c\u00f2n t\u0103ng cao h\u01a1n n\u1eefa trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o v\u1ec7 Nam C\u1ef1c kh\u1ecfi s\u1ef1 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c<\/h2>\n\n<p>V\u1edbi nhi\u1ec1u m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda m\u00e0 Nam C\u1ef1c ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t, vi\u1ec7c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 mong manh n\u00e0y l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng. C\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y bao g\u1ed3m tri\u1ec3n khai c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1nh b\u1eaft nghi\u00eam ng\u1eb7t, h\u1ea1n ch\u1ebf du l\u1ecbch v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc t\u1eadp trung v\u00e0o b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea5p b\u00e1ch<\/h2>\n\n<p>Cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a lo\u00e0i cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u1edf Nam C\u1ef1c l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh t\u1ec9nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi. Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111ang t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ea3 nh\u1eefng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng xa x\u00f4i v\u00e0 nguy\u00ean s\u01a1 nh\u1ea5t, v\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngay \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng n\u00e0y v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc c\u1ee7a h\u00e0nh tinh. T\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Nam C\u1ef1c v\u00e0 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y \u0111ang ng\u00e0n c\u00e2n treo s\u1ee3i t\u00f3c.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cua ho\u00e0ng \u0111\u1ebf x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Nam C\u1ef1c: Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu mang \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebb s\u0103n m\u1ed3i ph\u00e1 v\u1ee1 l\u1edbp v\u1ecf H\u1ec7 sinh th\u00e1i mong manh b\u1ecb \u0111e d\u1ecda Nam&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[1298,34,20057,395,1303,180,286,721],"class_list":["post-15016","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marine-biology","tag-marine-conservation","tag-climate-change","tag-king-crabs","tag-biodiversity","tag-ecosystem","tag-environmental-crisis","tag-invasive-species","tag-antarctica"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15016","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15016"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15016\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15017,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15016\/revisions\/15017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15016"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15016"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15016"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}