{"id":15084,"date":"2021-12-05T13:00:14","date_gmt":"2021-12-05T13:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=15084"},"modified":"2021-12-05T13:00:14","modified_gmt":"2021-12-05T13:00:14","slug":"asian-giant-hornets-threat-to-native-pollinators","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/ecology-and-conservation\/asian-giant-hornets-threat-to-native-pollinators\/","title":{"rendered":"Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1: m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1: M\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eadn d\u1ea1ng ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1<\/h2>\n\n<p>Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;ong b\u1eafp c\u00e0y s\u00e1t th\u1ee7&#8221;, l\u00e0 lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0i t\u1edbi hai inch. Ch\u00fang c\u00f3 \u0111\u1ea7u m\u00e0u cam \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c m\u00e0u \u0111en. Nh\u1eefng con ong b\u1eafp c\u00e0y n\u00e0y x\u00e2y t\u1ed5 d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u00e0nh vi hung d\u1eef, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u00e0o cu\u1ed1i m\u00f9a thu khi ch\u00fang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o &#8220;giai \u0111o\u1ea1n t\u00e0n s\u00e1t&#8221;.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Giai \u0111o\u1ea1n t\u00e0n s\u00e1t<\/h2>\n\n<p>Trong giai \u0111o\u1ea1n t\u00e0n s\u00e1t, ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c \u0111\u00e0n ong m\u1eadt, ch\u1eb7t \u0111\u1ea7u nh\u1eefng con ong v\u00e0 mang ch\u00fang ra kh\u1ecfi t\u1ed5. Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang \u0103n \u1ea5u tr\u00f9ng v\u00e0 nh\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ed5 ong tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. H\u00e0nh vi n\u00e0y g\u00e2y ra m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ong m\u1eadt, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c th\u1ee5 ph\u1ea5n cho c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng nh\u01b0 qu\u1ea3 m\u00e2m x\u00f4i v\u00e0 qu\u1ea3 vi\u1ec7t qu\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u1ed7 l\u1ef1c theo d\u00f5i v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 l\u00e2y lan c\u1ee7a ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 theo d\u00f5i v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ed5 c\u1ee7a ch\u00fang. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c g\u1eafn c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb theo d\u00f5i v\u00e0o nh\u1eefng con ong b\u1eafp c\u00e0y s\u1ed1ng, cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u theo d\u00f5i ch\u00fang tr\u1edf l\u1ea1i t\u1ed5 c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00e1c t\u1ed5 ong canh g\u00e1c, l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed5 ong c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ea5m l\u01b0\u1edbi nh\u1ecf \u1edf tr\u00ean c\u00f9ng cho ph\u00e9p ong m\u1eadt \u0111i qua nh\u01b0ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3, c\u0169ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 b\u1eaby nh\u1eefng con c\u00f4n tr\u00f9ng n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng ph\u00f9 h\u1ee3p<\/h2>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng kh\u00ed h\u1eadu \u00f4n h\u00f2a, nhi\u1ec1u m\u01b0a \u1edf T\u00e2y B\u1eafc Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1. N\u1ebfu ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 trong khu v\u1ef1c n\u00e0y, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y lan \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ee5c kh\u00e1c. \u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c ti\u00eau di\u1ec7t m\u1ecdi t\u1ed5 hi\u1ec7n c\u00f3 v\u00e0 theo d\u00f5i nh\u1eefng l\u1ea7n nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1edbi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang<\/h2>\n\n<p>S\u1edf N\u00f4ng nghi\u1ec7p Ti\u1ec3u bang Washington (WSDA) \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i ong b\u00e1o c\u00e1o c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111ang di\u1ec5n ra c\u1ee7a lo\u00e0i ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch b\u00e1o c\u00e1o b\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea7n nh\u00ecn th\u1ea5y lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng n\u00e0y n\u00e0o. Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o s\u1edbm c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc theo d\u00f5i v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t c\u00e1c t\u1ed5 ong tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a lo\u00e0i ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1 g\u00e2y ra m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ong \u0111\u1ea5t gi\u1ea5y v\u00e0 ong m\u1eadt. Nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c th\u1ee5 ph\u1ea5n cho c\u00e2y tr\u1ed3ng v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i. B\u1eb1ng c\u00e1ch ti\u00eau di\u1ec7t c\u00e1c t\u1ed5 ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. B\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb theo d\u00f5i, t\u1ed5 ong canh g\u00e1c v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c ti\u00eau di\u1ec7t nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng n\u00e0y v\u00e0 ng\u0103n ch\u00fang thi\u1ebft l\u1eadp qu\u1ea7n th\u1ec3 t\u1ea1i Hoa K\u1ef3. S\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i ong v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang l\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft trong nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n v\u00e0 g\u00ecn gi\u1eef s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1: M\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba Nh\u1eadn d\u1ea1ng ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng l\u1ed3 ch\u00e2u \u00c1 Ong b\u1eafp c\u00e0y kh\u1ed5ng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1142],"tags":[401,20157,9255,20156,19674,219,6861],"class_list":["post-15084","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ecology-and-conservation","tag-conservation","tag-native-pollinators","tag-eradication","tag-asian-giant-hornets","tag-murder-hornets","tag-ecology","tag-tracking"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15084"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15085,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15084\/revisions\/15085"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}