{"id":16143,"date":"2021-06-03T17:38:20","date_gmt":"2021-06-03T17:38:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=16143"},"modified":"2021-06-03T17:38:20","modified_gmt":"2021-06-03T17:38:20","slug":"mysterious-deaths-of-dalai-lamas-in-tibet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/life\/tibetan-history\/mysterious-deaths-of-dalai-lamas-in-tibet\/","title":{"rendered":"V\u1ee5 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u00f9ng cao T\u00e2y T\u1ea1ng: C\u00e1i ch\u1ebft b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Dalai Lama"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u1ee5 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u00f9ng cao T\u00e2y T\u1ea1ng: C\u00e1i ch\u1ebft b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a b\u1ed1n v\u1ecb Dalai Lama<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u01b0u \u0111\u1ed3 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tham nh\u0169ng \u1edf Cung \u0111i\u1ec7n Potala<\/h2>\n\n<p>Trong n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19, Cung \u0111i\u1ec7n Potala c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 n\u01a1i di\u1ec5n ra cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c t\u00e0n kh\u1ed1c khi\u1ebfn b\u1ed1n v\u1ecb Dalai Lama li\u00ean ti\u1ebfp t\u1eed n\u1ea1n. Nh\u1eefng c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ea7y kh\u1ea3 nghi n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc t\u00f2 m\u00f2 v\u00e0 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean nh\u1eefng ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n v\u1ec1 c\u00e1c \u00e2m m\u01b0u ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft s\u1edbm<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c n\u1ea1n nh\u00e2n l\u00e0 Dalai Lama th\u1ee9 ch\u00edn, m\u01b0\u1eddi, m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t v\u00e0 m\u01b0\u1eddi hai, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u qua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng, t\u1eeb vi\u00eam ph\u1ed5i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ee5 s\u1eadp tr\u1ea7n nh\u00e0 b\u00ed \u1ea9n, khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi li\u1ec7u \u0111\u00e2y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c t\u1ef1 nhi\u00ean hay do c\u00f3 b\u00e0n tay \u0111en.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng c\u01a1 ch\u00ednh tr\u1ecb<\/h2>\n\n<p>T\u00e2y T\u1ea1ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i nh\u00e0 Thanh v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c T\u00e2y T\u1ea1ng trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. C\u1ea3 hai nh\u00f3m \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t Dalai Lama, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t Dalai Lama tr\u1ebb tu\u1ed5i trong th\u1eddi k\u1ef3 nhi\u1ebfp ch\u00ednh trao nhi\u1ec1u quy\u1ec1n l\u1ef1c h\u01a1n cho nh\u1eefng nhi\u1ebfp ch\u00ednh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng v\u00e0 tham nh\u0169ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 B\u00ecnh v\u00e0ng<\/h2>\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ecnh v\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u00e1c Dalai Lama, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y cho ph\u00e9p h\u1ecd ki\u1ec3m so\u00e1t m\u1ed9t ph\u1ea7n qu\u00e1 tr\u00ecnh. C\u00f3 hai trong s\u1ed1 c\u00e1c Dalai Lama \u0111\u00e3 qua \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn th\u00f4ng qua ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y, v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do c\u00e1c quan ch\u1ee9c Trung Qu\u1ed1c s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a m\u1ed9t \u1ee9ng vi\u00ean thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u1ed9i b\u1ed9<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 qu\u00fd t\u1ed9c T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 trong c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c Dalai Lama. H\u1ecd ph\u1eabn n\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c amban (th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c) Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 coi m\u1ed9t Dalai Lama tr\u1ebb tu\u1ed5i l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, Dalai Lama th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u00e3 b\u1ecb \u00e1m s\u00e1t sau khi \u00f4ng n\u1eafm to\u00e0n quy\u1ec1n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ebfp ch\u00ednh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u01b0u \u0111\u1ed3 v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c<\/h2>\n\n<p>Cung \u0111i\u1ec7n Potala l\u00e0 \u1ed5 ch\u1ee9a nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 v\u00e0 s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i. C\u00f3 nhi\u1ec1u tin \u0111\u1ed3n v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c v\u00e0 \u00e2m m\u01b0u, ch\u1ec9 ra nhi\u1ec1u nghi ph\u1ea1m kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea7u b\u1ebfp, nhi\u1ebfp ch\u00ednh v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a Dalai Lama.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u0103n b\u1ec7nh b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 \u0111i\u1ec1m b\u00e1o<\/h2>\n\n<p>C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Dalai Lama th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t k\u1ef3 l\u1ea1. \u00d4ng ng\u00e3 b\u1ec7nh khi \u0111ang thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u00e3 ch\u1ebft, n\u1eb1m \u00fap m\u1eb7t xu\u1ed1ng ph\u00eda nam. Ti\u1ec3u s\u1eed ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111i\u1ec1m b\u00e1o m\u00e0 \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o s\u01b0 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00ecnh d\u1ee5c theo nghi l\u1ec5 Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi v\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng<\/h2>\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 kh\u00e1m nghi\u1ec7m t\u1eed thi Dalai Lama th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng cho th\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t cao. C\u00e1c amban \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh phong t\u1ecfa cung \u0111i\u1ec7n v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00e1c<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc tin r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 tr\u1ef1c ti\u1ebfp trong c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c Dalai Lama \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed9i b\u1ed9 \u1edf ch\u00ednh T\u00e2y T\u1ea1ng m\u1edbi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 b\u1ea5t \u1ed5n \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h2>\n\n<p>T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 19 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i nguy hi\u1ec3m v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean x\u1ea3y ra b\u1ea1o l\u1ef1c. Con ng\u01b0\u1eddi coi th\u01b0\u1eddng m\u1ea1ng s\u1ed1ng, v\u00e0 ngay c\u1ea3 m\u1ed9t v\u1ecb b\u1ed3 t\u00e1t nh\u01b0 Dalai Lama c\u0169ng kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nguy c\u01a1 b\u1ecb s\u00e1t h\u1ea1i. B\u1ea3n th\u00e2n cung \u0111i\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 ki\u1ebfn tr\u00fac m\u00ea cung, v\u1edbi nh\u1eefng c\u0103n ph\u00f2ng \u1ea9n v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ed1i \u0111i b\u00ed m\u1eadt, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho nh\u1eefng k\u1ebb \u00e1m s\u00e1t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i v\u00e0 m\u01b0u \u0111\u1ed3 trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ea7n quy\u1ec1n T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h2>\n\n<p>Cung \u0111i\u1ec7n Potala kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u01a1i t\u00f4n nghi\u00eam y\u00ean b\u00ecnh \u0111\u1ec3 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i th\u01b0\u1eddng mi\u00eau t\u1ea3. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u00e2y l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a nh\u1eefng m\u01b0u \u0111\u1ed3 ch\u00ednh tr\u1ecb, n\u01a1i c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 v\u00e0 tu vi\u1ec7n tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c thanh tr\u1eebng \u0111\u1eabm m\u00e1u di\u1ec5n ra trong nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a s\u1ef1 ng\u1edd v\u1ef1c v\u00e0 bi k\u1ecbch<\/h2>\n\n<p>C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a b\u1ed1n v\u1ecb Dalai Lama \u0111\u00e3 ph\u1ee7 b\u00f3ng \u0111en l\u00ean l\u1ecbch s\u1eed T\u00e2y T\u1ea1ng. Cung \u0111i\u1ec7n Potala v\u1eabn l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho c\u1ea3 s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00e0 \u0111en t\u1ed1i c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111\u00f3. Ph\u1ea1m vi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a c\u00e1c \u00e2m m\u01b0u v\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 \u1ea9n sau nh\u1eefng v\u1ee5 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng ch\u00fang l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 nh\u1eefng m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 s\u1ef1 mong manh c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi trong th\u1eddi k\u1ef3 h\u1ed7n lo\u1ea1n.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u1ee5 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u1edf v\u00f9ng cao T\u00e2y T\u1ea1ng: C\u00e1i ch\u1ebft b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a b\u1ed1n v\u1ecb Dalai Lama M\u01b0u \u0111\u1ed3 ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tham nh\u0169ng \u1edf Cung \u0111i\u1ec7n Potala Trong n\u1eeda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21422],"tags":[8641,2615,21421,6991,5739],"class_list":["post-16143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tibetan-history","tag-murder-mystery","tag-historical-mystery","tag-dalai-lama","tag-political-intrigue","tag-tibet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16144,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16143\/revisions\/16144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}