{"id":16426,"date":"2022-10-01T06:54:42","date_gmt":"2022-10-01T06:54:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=16426"},"modified":"2022-10-01T06:54:42","modified_gmt":"2022-10-01T06:54:42","slug":"2023-hottest-year-on-record-climate-change-impacts-and-solutions","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/climate-science\/2023-hottest-year-on-record-climate-change-impacts-and-solutions\/","title":{"rendered":"Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 k\u1ef7 l\u1ee5c: 2023 s\u1ebd l\u00e0 n\u0103m n\u00f3ng nh\u1ea5t t\u1eebng ghi nh\u1eadn"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ef7 l\u1ee5c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao: 2023 s\u1ebd l\u00e0 n\u0103m n\u00f3ng nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng v\u1ecdt<\/h2>\n\n<p>Theo D\u1ecbch v\u1ee5 Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i Kh\u00ed h\u1eadu Copernicus (C3S) c\u1ee7a Li\u00ean minh ch\u00e2u \u00c2u, n\u0103m 2023 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh n\u0103m \u1ea5m nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng 11, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u cao h\u01a1n 0,13 \u0111\u1ed9 C so v\u1edbi n\u0103m 2016, n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u00e0 n\u0103m \u1ea5m nh\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n\n<p>Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1t nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch, gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh nh\u01b0 carbon dioxide v\u00e0 methane v\u00e0o kh\u00ed quy\u1ec3n. Nh\u1eefng kh\u00ed n\u00e0y gi\u1eef nhi\u1ec7t, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 n\u00f3ng l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 duy tr\u00ec tr\u00ean 1,5 \u0111\u1ed9 C so v\u1edbi th\u1eddi k\u1ef3 ti\u1ec1n c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra h\u1eadu qu\u1ea3 th\u1ea3m kh\u1ed1c, bao g\u1ed3m b\u00e3o th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 d\u1eef d\u1ed9i h\u01a1n, h\u1ea1n h\u00e1n, thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 l\u0169 l\u1ee5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh<\/h2>\n\n<p>Nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch chi\u1ebfm h\u01a1n 75% l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh ph\u00e1t th\u1ea3i to\u00e0n c\u1ea7u. N\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng, l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">El Ni\u00f1o v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng El Ni\u00f1o hi\u1ec7n t\u1ea1i, m\u1ed9t ki\u1ec3u kh\u00ed h\u1eadu t\u1ef1 nhi\u00ean, \u0111ang khu\u1ebfch \u0111\u1ea1i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu do con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra. El Ni\u00f1o mang theo nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u1ea5m h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u1ed9i ngh\u1ecb Li\u00ean h\u1ee3p qu\u1ed1c v\u1ec1 Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i Kh\u00ed h\u1eadu (COP28)<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 h\u1ecdp t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Li\u00ean h\u1ee3p qu\u1ed1c v\u1ec1 Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i Kh\u00ed h\u1eadu (COP28) \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u00e0m ph\u00e1n c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. C\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ch\u00ednh bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u9010\u6b65 lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch:<\/strong> H\u01a1n 80 qu\u1ed1c gia \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c\u9010\u6b65 lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/li>\n<li><strong>Qu\u1ef9 B\u1ed3i th\u01b0\u1eddng v\u00e0 Thi\u1ec7t h\u1ea1i:<\/strong> M\u1ed9t qu\u1ef9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ed1c gia gi\u00e0u c\u00f3 cho c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/li>\n<li><strong>Gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed metan:<\/strong> Ch\u00ednh quy\u1ec1n Biden \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 m\u1ed9t quy \u0111\u1ecbnh m\u1edbi c\u1ee7a C\u01a1 quan B\u1ea3o v\u1ec7 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nh\u1eb1m gi\u1ea3m g\u1ea7n 80% l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i metan t\u1eeb ng\u00e0nh d\u1ea7u kh\u00ed v\u00e0o n\u0103m 2038.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn x\u00e3 h\u1ed9i<\/h2>\n\n<p>H\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>C\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ef1c \u0111oan:<\/strong> S\u00f3ng nhi\u1ec7t, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 l\u0169 l\u1ee5t \u0111ang tr\u1edf n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n, \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng.<\/li>\n<li><strong>R\u1ee7i ro s\u1ee9c kh\u1ecfe:<\/strong> C\u00e1c b\u1ec7nh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nhi\u1ec7t v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 h\u00f4 h\u1ea5p \u0111ang gia t\u0103ng do nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u1eafc nghi\u1ec7t.<\/li>\n<li><strong>An ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c:<\/strong> H\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 l\u0169 l\u1ee5t c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ea3n xu\u1ea5t l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 t\u0103ng cao.<\/li>\n<li><strong>Di d\u1eddi v\u00e0 di c\u01b0:<\/strong> M\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao v\u00e0 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ef1c \u0111oan c\u00f3 th\u1ec3 bu\u1ed9c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i di d\u1eddi, g\u00e2y ra c\u00e1c cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng nh\u00e2n \u0111\u1ea1o.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u1ea3i quy\u1ebft bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n\n<p>Gi\u1ea3i quy\u1ebft bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c to\u00e0n c\u1ea7u ph\u1ed1i h\u1ee3p:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i:<\/strong> Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i sang c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng.<\/li>\n<li><strong>Th\u00edch \u1ee9ng v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i:<\/strong> \u0110\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u00e0 c\u00f4ng t\u00e1c chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1ea3m h\u1ecda c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu.<\/li>\n<li><strong>H\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf:<\/strong> S\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb ki\u1ebfn th\u1ee9c, ngu\u1ed3n l\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 k\u1ef7 l\u1ee5c n\u0103m 2023 l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh t\u1ec9nh v\u1ec1 t\u00ednh c\u1ea5p thi\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. B\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh, th\u00fac \u0111\u1ea9y n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea1ch v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai b\u1ec1n v\u1eefng cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 mai sau.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u1ef7 l\u1ee5c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao: 2023 s\u1ebd l\u00e0 n\u0103m n\u00f3ng nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn Nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng v\u1ecdt Theo D\u1ecbch v\u1ee5 Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i Kh\u00ed h\u1eadu Copernicus (C3S)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[284],"tags":[34,291,119,120,21753,569],"class_list":["post-16426","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-climate-science","tag-climate-change","tag-greenhouse-gases","tag-renewable-energy","tag-sustainability","tag-extreme-weather-events","tag-global-warming"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16427,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16426\/revisions\/16427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}