{"id":16474,"date":"2020-09-12T06:49:05","date_gmt":"2020-09-12T06:49:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=16474"},"modified":"2020-09-12T06:49:05","modified_gmt":"2020-09-12T06:49:05","slug":"orca-migration-arctic-sea-ice-retreat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/marine-biology\/orca-migration-arctic-sea-ice-retreat\/","title":{"rendered":"C\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi sinh s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i h\u1ec7 sinh th\u00e1i"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Arctic Sea Ice Retreat Spurs Orca Migration and Food Web Changes<\/h2>\n\n<p>Khi b\u0103ng bi\u1ec3n B\u1eafc C\u1ef1c tan ch\u1ea3y do bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, nh\u1eefng ch\u00fa c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7, hay c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7, \u0111ang m\u1ea1o hi\u1ec3m ti\u1ebfn v\u00e0o v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc t\u1eebng b\u0103ng gi\u00e1. S\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng n\u00e0y c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng lan t\u1ecfa \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i B\u1eafc C\u1ef1c, bao g\u1ed3m s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i kh\u00e1c c\u00f9ng nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong h\u00e0nh vi v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i con m\u1ed3i.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi sinh s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c<\/h3>\n\n<p>C\u00e1c b\u1ea3n ghi \u00e2m thanh ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111ang di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c khu v\u1ef1c c\u1ee7a B\u1eafc C\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u1ecb b\u0103ng bao ph\u1ee7. S\u1ef1 di chuy\u1ec3n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do s\u1ef1 suy gi\u1ea3m b\u0103ng bi\u1ec3n B\u1eafc C\u1ef1c, v\u1ed1n \u0111\u00e3 tan ch\u1ea3y v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh 13% m\u1ed7i th\u1eadp k\u1ef7 k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1981.<\/p>\n\n<p>B\u00e2y gi\u1edd, c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t th\u1ea5y \u1edf Bi\u1ec3n Chukchi trong nh\u1eefng th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng b\u1ecb b\u0103ng bao ph\u1ee7. Ch\u00fang c\u0169ng \u0111\u1ebfn s\u1edbm h\u01a1n v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u1ea5m h\u01a1n v\u00e0 b\u0103ng tan.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn chu\u1ed7i th\u1ee9c \u0103n<\/h3>\n\n<p>L\u00e0 nh\u1eefng lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i \u0111\u1ea7u b\u1ea3ng, c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong chu\u1ed7i th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a B\u1eafc C\u1ef1c. Ch\u00fang \u0103n c\u00e1, h\u1ea3i c\u1ea9u v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bi\u1ec3n kh\u00e1c nh\u01b0 c\u00e1 voi \u0111\u1ea7u cong v\u00e0 c\u00e1 voi tr\u1eafng.<\/p>\n\n<p>S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u00e3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y nhi\u1ec1u x\u00e1c c\u00e1 voi \u0111\u1ea7u cong b\u1ecb r\u00e1ch n\u00e1t \u1edf bi\u1ec3n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111ang s\u0103n c\u00e1 voi \u0111\u1ea7u cong, m\u1ed9t ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 h\u00e0nh vi \u1edf c\u00e1c lo\u00e0i con m\u1ed3i<\/h3>\n\n<p>S\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c c\u0169ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh vi c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i con m\u1ed3i. \u0110\u1ec3 tr\u00e1nh b\u1ecb s\u0103n m\u1ed3i, c\u00e1c lo\u00e0i con m\u1ed3i \u0111ang \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh h\u00e0nh vi c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u1ea9n n\u00e1u gi\u1eefa nh\u1eefng t\u1ea3ng b\u0103ng bi\u1ec3n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi vi\u1ec7c b\u0103ng \u0111ang tan ch\u1ea3y, c\u00e1c lo\u00e0i con m\u1ed3i \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean b\u1ed9c l\u1ed9.<\/p>\n\n<p>S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 h\u00e0nh vi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng sinh s\u1ea3n, v\u00ec nh\u1eefng c\u00e1 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103ng th\u1eb3ng h\u01a1n v\u00e0 c\u00f3 \u00edt ngu\u1ed3n l\u1ef1c h\u01a1n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng \u0111\u1ee9a con kh\u1ecfe m\u1ea1nh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng gi\u1ea3m quy m\u00f4 qu\u1ea7n th\u1ec3 theo th\u1eddi gian.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba<\/h3>\n\n<p>Kho\u1ea3ng 40 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba sinh s\u1ed1ng \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i nh\u01b0 k\u1ef3 l\u00e2n bi\u1ec3n, h\u1ea3i c\u1ea9u v\u00e0 c\u00e1 voi tr\u1eafng l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd. S\u1ef1 suy gi\u1ea3m c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i n\u00e0y do bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nhu c\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n s\u00e2u h\u01a1n<\/h3>\n\n<p>S\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 \u0111\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn nhu c\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n v\u00e0 c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i hi\u1ec3u c\u00e1c s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i kh\u00e1c nhau c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 lo\u00e0i \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>B\u1eb1ng c\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1eef li\u1ec7u \u00e2m thanh \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp t\u1eeb B\u1eafc C\u1ef1c, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 h\u00e0nh vi v\u00e0 s\u1ef1 di chuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bi\u1ec3n kh\u00e1c. Th\u00f4ng tin n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i B\u1eafc C\u1ef1c.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arctic Sea Ice Retreat Spurs Orca Migration and Food Web Changes Khi b\u0103ng bi\u1ec3n B\u1eafc C\u1ef1c tan ch\u1ea3y do bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, nh\u1eefng ch\u00fa c\u00e1 voi s\u00e1t th\u1ee7, hay&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[5638,1354,34,2280,5469,254,361,219],"class_list":["post-16474","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marine-biology","tag-predation","tag-arctic","tag-climate-change","tag-orcas","tag-killer-whales","tag-wildlife","tag-marine-biology","tag-ecology"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16474"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16475,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16474\/revisions\/16475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}