{"id":16782,"date":"2024-09-13T13:55:29","date_gmt":"2024-09-13T13:55:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=16782"},"modified":"2024-09-13T13:55:29","modified_gmt":"2024-09-13T13:55:29","slug":"satellite-observations-reveal-thousands-of-hidden-mountains-on-earths-seafloor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/oceanography\/satellite-observations-reveal-thousands-of-hidden-mountains-on-earths-seafloor\/","title":{"rendered":"V\u1ec7 tinh ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u1ecdn n\u00fai \u1ea9n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u1ec7 tinh quan s\u00e1t ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u1ecdn n\u00fai \u1ea9n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh n\u00fai ng\u1ea7m<\/h2>\n\n<p>Trong m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u1ec7 tinh quan s\u00e1t \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u1ecdn n\u00fai tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn n\u1eb1m b\u00ean d\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u1eefng d\u1ea1ng \u0111\u1ecba h\u00ecnh kh\u1ed5ng l\u1ed3 d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111\u1ed9 cao g\u1ea7n m\u1ed9t d\u1eb7m, v\u1eabn \u1ea9n kh\u1ecfi t\u1ea7m m\u1eaft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn b\u00e2y gi\u1edd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ecdng l\u1ef1c<\/h2>\n\n<p>Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean kh\u1ea3 thi nh\u1edd m\u1ed9t c\u1ea3m bi\u1ebfn tr\u00ean v\u1ec7 tinh \u0111o c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 nh\u1ecf v\u1ec1 \u0111\u1ed9 cao c\u1ee7a b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. D\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, h\u00e9 l\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ec9nh n\u00fai v\u00e0 thung l\u0169ng c\u1ee7a n\u00f3 \u1edf \u0111\u1ed9 chi ti\u1ebft ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1m ph\u00e1 theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ecdng l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai l\u1edbn h\u01a1n 1,24 d\u1eb7m. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c quan s\u00e1t m\u1edbi \u0111\u00e3 gi\u1ea3m k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u1ed1i thi\u1ec3u \u0111\u00f3 xu\u1ed1ng c\u00f2n 0,93 d\u1eb7m. S\u1ef1 tinh ch\u1ec9nh n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gia t\u0103ng theo c\u1ea5p s\u1ed1 nh\u00e2n v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c n\u00fai ng\u1ea7m \u0111\u00e3 bi\u1ebft.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi khoa h\u1ecdc \u0111\u1eddi s\u1ed1ng bi\u1ec3n v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai ng\u1ea7m n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m t\u1ee5 t\u1eadp c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u1ea1i sinh v\u1eadt bi\u1ec3n. Vi\u1ec7c l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u1ed1t h\u01a1n c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh n\u00fai d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng qu\u1ea3n l\u00fd ngh\u1ec1 c\u00e1 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra, nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nhi\u1ec7t qua c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00e1m hi\u1ec3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y mang \u0111\u1ebfn tri\u1ec3n v\u1ecdng h\u1ea5p d\u1eabn cho vi\u1ec7c th\u00e1m hi\u1ec3m, nh\u01b0ng ch\u00fang \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi leo n\u00fai. Ng\u1eadp s\u00e2u d\u01b0\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, ch\u00fang kh\u00f4ng d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn b\u1eb1ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quan s\u00e1t v\u1ec7 tinh: K\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00e1m hi\u1ec3m \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng<\/h2>\n\n<p>K\u1ef7 nguy\u00ean v\u1ec7 tinh \u0111\u00e3 c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. B\u1eb1ng c\u00e1ch cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, nh\u1eefng quan s\u00e1t n\u00e0y \u0111ang h\u00e9 l\u1ed9 nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u1ea9n gi\u1ea5u. Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u1ecdn n\u00fai m\u1edbi kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1edf r\u1ed9ng ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111\u1ecba h\u00ecnh Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t m\u00e0 c\u00f2n m\u1edf ra nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi cho nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ecdng l\u1ef1c chi ti\u1ebft h\u00e9 l\u1ed9 \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng<\/h2>\n\n<p>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ecdng l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi c\u00e1c quan s\u00e1t v\u1ec7 tinh cung c\u1ea5p m\u1ed9t m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ecba h\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. B\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed, k\u00edch th\u01b0\u1edbc v\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u1ecdn n\u00fai d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. B\u1eb1ng c\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p d\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c th\u00f4ng tin h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc kh\u00e1c, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ebft l\u1ed9 nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh n\u00fai v\u00e0 thung l\u0169ng \u1ea9n gi\u1ea5u<\/h2>\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ec7 tinh quan s\u00e1t ra \u0111\u1eddi, ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng ven bi\u1ec3n n\u00f4ng v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u1ebfn th\u00e1m hi\u1ec3m bi\u1ec7t l\u1eadp. Tuy nhi\u00ean, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u1ecdng l\u1ef1c hi\u1ec7n cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, h\u00e9 l\u1ed9 m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u00e1c \u0111\u1ec9nh n\u00fai v\u00e0 thung l\u0169ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eabn c\u00f2n \u1ea9n gi\u1ea5u.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai \u1ea9n n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc. B\u1eb1ng c\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 v\u00e0 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1c n\u00fai ng\u1ea7m, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1ecba ch\u1ea5t h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng. Ngo\u00e0i ra, nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1c d\u00f2ng h\u1ea3i l\u01b0u v\u00e0 h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n, cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho c\u00e1c nh\u00e0 h\u1ea3i d\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd ngh\u1ec1 c\u00e1 b\u1ec1n v\u1eefng<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c n\u00fai ng\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u1ea1i sinh v\u1eadt bi\u1ec3n, bao g\u1ed3m san h\u00f4 bi\u1ec3n s\u00e2u, b\u1ecdt bi\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1. Vi\u1ec7c l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u1ed1t h\u01a1n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n b\u1eb1ng c\u00e1ch x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c khu v\u1ef1c c\u00f3 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc cao v\u00e0 c\u00e1c b\u00e3i \u0111\u00e1nh b\u1eaft ti\u1ec1m n\u0103ng. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u1ea3n l\u00fd ngh\u1ec1 c\u00e1 b\u1ec1n v\u1eefng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng d\u1ef1a tr\u00ean th\u00f4ng tin n\u00e0y, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ee9c kh\u1ecfe l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00e1m hi\u1ec3m trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c quan s\u00e1t v\u1ec7 tinh \u0111\u00e3 n\u00e2ng cao \u0111\u00e1ng k\u1ec3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111\u00e1y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i cho vi\u1ec7c th\u00e1m hi\u1ec3m trong t\u01b0\u01a1ng lai. Ng\u1eadp s\u00e2u b\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n, nh\u1eefng ng\u1ecdn n\u00fai n\u00e0y v\u1eabn ph\u1ea7n l\u1edbn kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t tr\u1ef1c ti\u1ebfp. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 t\u00e0u ng\u1ea7m bi\u1ec3n s\u00e2u v\u00e0 t\u00e0u ng\u1ea7m t\u1ef1 h\u00e0nh, h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd m\u1edf ra nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u1ea9n gi\u1ea5u n\u00e0y.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u1ec7 tinh quan s\u00e1t ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00e0ng ngh\u00ecn ng\u1ecdn n\u00fai \u1ea9n d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u0111\u1ec9nh n\u00fai ng\u1ea7m Trong m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24325,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2003],"tags":[22200,362,1658,22199,22198],"class_list":["post-16782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-oceanography","tag-earths-topography","tag-ocean-exploration","tag-marine-science","tag-satellite-observations","tag-submarine-mountains"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16782"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24326,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16782\/revisions\/24326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}