{"id":17197,"date":"2020-03-19T10:46:16","date_gmt":"2020-03-19T10:46:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=17197"},"modified":"2020-03-19T10:46:16","modified_gmt":"2020-03-19T10:46:16","slug":"otzi-the-iceman-tattoos-unveiling-the-mystery","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/archaeology\/otzi-the-iceman-tattoos-unveiling-the-mystery\/","title":{"rendered":"B\u00ed \u1ea9n h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng: H\u00e9 l\u1ed9 b\u00ed \u1ea9n v\u1ec1 nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m<\/h2>\n\n<p>\u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng, x\u00e1c \ua1f4u c\u1ed5 5.300 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf d\u00e3y n\u00fai Alps Tyrolean, \u0111\u00e3 g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3. Nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tinh x\u1ea3o n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf v\u00f9ng l\u01b0ng d\u01b0\u1edbi, b\u1eafp ch\u00e2n v\u00e0 c\u1ed5 tay tr\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng, khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc b\u1ed1i r\u1ed1i trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p x\u0103m m\u00ecnh<\/h2>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m c\u1ee7a \u00d6tzi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1eb1ng c\u00e1ch r\u1ea1ch nh\u1eefng v\u1ebft c\u1eaft nh\u1ecf tr\u00ean da v\u00e0 ch\u00e0 x\u00e1t l\u00ean v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng ch\u1ea5t t\u1ea1o m\u00e0u. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 x\u0103m h\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 t\u00e1i t\u1ea1o c\u00e1c h\u00ecnh x\u0103m c\u1ee7a \u00d6tzi tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u00e2m kim th\u1ee7 c\u00f4ng, s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c \u0111\u1ed3ng s\u1eafc nh\u1ecdn, t\u1ea1o ra nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi c\u00e1c h\u00ecnh x\u0103m c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00e2m nhi\u1ec1u l\u1ed7 nh\u1ecf tr\u00ean da, t\u1ea1o ra nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng nh\u1ecf c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ri\u00eang.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u1eeb di h\u00e0i c\u1ee7a \u00d6tzi<\/h2>\n\n<p>\u1ee6ng h\u1ed9 cho l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y, m\u1ed9t m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u1ea7u nh\u1ecdn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong s\u1ed1 nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ee7a \u00d6tzi. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ee5ng c\u1ee5 x\u0103m m\u00ecnh. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 t\u00ecm d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a ch\u1ea5t t\u1ea1o m\u00e0u ho\u1eb7c t\u00ecnh tr\u1ea1ng hao m\u00f2n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u0103m m\u00ecnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a<\/h2>\n\n<p>M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng. M\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed ho\u1eb7c th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1ea3n th\u00e2n, v\u00ec ch\u00fang n\u1eb1m \u1edf nh\u1eefng v\u1ecb tr\u00ed th\u01b0\u1eddng b\u1ecb che ph\u1ee7 b\u1edfi qu\u1ea7n \u00e1o.<\/p>\n\n<p>Nh\u1eefng gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00e1c cho r\u1eb1ng c\u00e1c h\u00ecnh x\u0103m c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1eefa b\u1ec7nh. \u00d6tzi \u0111\u00e3 m\u1eafc nhi\u1ec1u b\u1ec7nh kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m s\u1ecfi m\u1eadt, k\u00fd sinh tr\u00f9ng v\u00e0 b\u1ec7nh n\u01b0\u1edbu r\u0103ng. Nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra tr\u00ean &#8220;nh\u1eefng v\u00f9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nhi\u1ec1u&#8221; c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m \u0111au ho\u1eb7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 ch\u00e2m c\u1ee9u.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a v\u1ec1 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a<\/h2>\n\n<p>\u00dd ngh\u0129a v\u1ec1 m\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 g\u00e2y tranh c\u00e3i. Ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho \u0111\u1ecba v\u1ecb, s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft nh\u00f3m ho\u1eb7c nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00fd thuy\u1ebft kh\u00e1c nhau cho th\u1ea5y r\u1eb1ng m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1eabn \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 b\u00ed \u1ea9n xung quanh nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m c\u1ee7a \u00d6tzi. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m, so s\u00e1nh ch\u00fang v\u1edbi nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m ti\u1ec1n s\u1eed kh\u00e1c v\u00e0 xem x\u00e9t b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n h\u00f3a v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, h\u1ecd hy v\u1ecdng s\u1ebd hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1eeb kh\u00f3a \u0111u\u00f4i d\u00e0i:<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh x\u0103m \u1edf l\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/li>\n<li>\u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng l\u00e0 g\u00ec?<\/li>\n<li>Nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0o?<\/li>\n<li>Nh\u1eefng c\u00f4ng c\u1ee5 n\u00e0o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng?<\/li>\n<li>Li\u1ec7u nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch trang tr\u00ed hay ch\u1eefa b\u1ec7nh?<\/li>\n<li>\u00dd ngh\u0129a v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u00ecnh x\u0103m tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng l\u00e0 g\u00ec?<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng: H\u00e9 l\u1ed9 b\u00ed \u1ea9n v\u1ec1 nh\u1eefng h\u00ecnh x\u0103m \u00d6tzi Ng\u01b0\u1eddi b\u0103ng, x\u00e1c \ua1f4u c\u1ed5 5.300 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf d\u00e3y n\u00fai Alps Tyrolean, \u0111\u00e3 g\u00e2y&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[22671,3258,88,132,2803,16923,253],"class_list":["post-17197","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archaeology","tag-body-art","tag-tattoos","tag-archaeology","tag-anthropology","tag-otzi-the-iceman","tag-tattoo-history","tag-prehistory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17198,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17197\/revisions\/17198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}