{"id":18278,"date":"2023-04-17T06:35:54","date_gmt":"2023-04-17T06:35:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18278"},"modified":"2023-04-17T06:35:54","modified_gmt":"2023-04-17T06:35:54","slug":"ralph-waldo-emerson-a-prophet-ahead-of-his-time","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/life\/philosophy\/ralph-waldo-emerson-a-prophet-ahead-of-his-time\/","title":{"rendered":"Ralph Waldo Emerson: Nh\u00e0 ti\u00ean tri c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a si\u00eau vi\u1ec7t Hoa K\u1ef3"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ralph Waldo Emerson: Nh\u00e0 ti\u00ean tri \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ch\u1ee7 ngh\u0129a si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 \u0110\u00f4i tay c\u1ee7a M\u1eb9 Thi\u00ean nhi\u00ean \u00f4m tr\u1ecdn<\/h2>\n\n<p>Ralph Waldo Emerson, sinh ra c\u00e1ch \u0111\u00e2y 200 n\u0103m, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 si\u00eau vi\u1ec7t c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di s\u1ea3n l\u00e2u d\u00e0i cho n\u1ec1n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. B\u00e0i ti\u1ec3u lu\u1eadn \u0111\u1ed9t ph\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng mang t\u00ean &#8220;Thi\u00ean nhi\u00ean&#8221; \u0111\u00e3 ph\u00e1c h\u1ecda nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa nh\u00e2n lo\u1ea1i, t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 th\u1ea7n th\u00e1nh.<\/p>\n\n<p>Emerson tin r\u1eb1ng hi\u1ec3u bi\u1ebft khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng lo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u00e2m linh. \u00d4ng nh\u00ecn nh\u1eadn tr\u00ed tu\u1ec7 th\u1ea7n th\u00e1nh \u1ea9n ch\u1ee9a trong t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 s\u1ef1 h\u00f2a gi\u1ea3i gi\u1eefa ti\u1ebfn b\u1ed9 khoa h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vi\u1ec5n ki\u1ebfn v\u1ec1 thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a<\/h2>\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0, nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc khi Charles Darwin xu\u1ea5t b\u1ea3n &#8220;Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00e1c lo\u00e0i&#8221;, Emerson \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 thuy\u1ebft ti\u1ebfn h\u00f3a th\u00f4ng qua ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean. \u00d4ng nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a tu\u1ed5i gi\u00e0 c\u1ee7a h\u00e0nh tinh c\u0169ng nh\u01b0 nguy\u00ean t\u1eafc ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u00e0 quan s\u00e1t th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c sinh v\u1eadt c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng sinh s\u1ea3n qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 V\u0169 tr\u1ee5<\/h2>\n\n<p>Emerson c\u0169ng tr\u1ef1c gi\u00e1c v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t. \u00d4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh t\u1eeb m\u1ed9t ch\u1ea5t duy nh\u1ea5t v\u00e0 ngay c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 r\u1eafn nh\u1ea5t v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n c\u0169ng l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 to\u00e1n h\u1ecdc. \u00d4ng th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn thuy\u1ebft Big Bang, cho r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh gi\u00e3n n\u1edf v\u00e0 lan truy\u1ec1n li\u00ean t\u1ee5c di\u1ec5n ra kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 S\u1ef1 gi\u1ea3 t\u1ea1o<\/h2>\n\n<p>Emerson c\u00f3 con m\u1eaft tinh t\u01b0\u1eddng v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng nh\u1eadn ra t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00fang ta tr\u01b0\u1edbc khi theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng kh\u00e1t v\u1ecdng cao h\u01a1n. \u00d4ng c\u0169ng hi\u1ec3u nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m l\u00fd t\u1eeb ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 cho r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e1 th\u1ec3 tinh vi nh\u1ea5t c\u0169ng s\u1edf h\u1eefu b\u1ea3n ch\u1ea5t nguy\u00ean th\u1ee7y.<\/p>\n\n<p>Emerson b\u00e1c b\u1ecf s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o, tin r\u1eb1ng lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. \u00d4ng coi c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m phong ph\u00fa th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean, thay v\u00ec l\u00e0m c\u1ea1n ki\u1ec7t n\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Qu\u1ea3n l\u00fd m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 Gi\u00e1o d\u1ee5c<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a Emerson v\u1ec1 &#8220;t\u1ef1 nhi\u00ean&#8221; \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng trong th\u1ebf k\u1ef7 19. \u00d4ng \u1ee7ng h\u1ed9 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 thi\u00ean nhi\u00ean, nh\u1eadn ra vai tr\u00f2 t\u00edch c\u1ef1c m\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n<p>Emerson c\u0169ng ch\u1ec9 tr\u00edch s\u1ef1 ph\u00e2n chia gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1ecdc thu\u1eadt. \u00d4ng tin r\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c to\u00e0n di\u1ec7n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ea3 hai l\u0129nh v\u1ef1c. \u00d4ng c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u00e1ch bi\u1ec7t \u00fd ch\u00ed t\u1ef1 do kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 nguy hi\u1ec3m, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 quy\u1ec1n l\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 di\u1ec7t ch\u1ee7ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00f3 t\u00ednh ti\u00ean tri cho t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa nh\u1ea5t c\u1ee7a Emerson c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn \u0111ang ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a ho\u00e0n to\u00e0n. \u00d4ng \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn kh\u00e1i ni\u1ec7m &#8220;tr\u1eadt t\u1ef1 ti\u1ec1m \u1ea9n&#8221;, m\u1ed9t ph\u00e9p chi\u1ebfu to\u00e0n \u1ea3nh c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ebf v\u1eadt ch\u1ea5t. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft r\u1eb1ng v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u1edfi m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, m\u1ed9t \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u00e0 sau n\u00e0y Stephen Wolfram \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ebfn h\u00f3a nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u00edch<\/h2>\n\n<p>Emerson \u0111\u00e3 th\u00e1ch th\u1ee9c quan \u0111i\u1ec3m ph\u1ed5 bi\u1ebfn cho r\u1eb1ng ti\u1ebfn h\u00f3a l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ho\u00e0n to\u00e0n ng\u1eabu nhi\u00ean. \u00d4ng tin r\u1eb1ng qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn d\u1eaft b\u1edfi m\u1ed9t tinh th\u1ea7n th\u1ea7n th\u00e1nh, truy\u1ec1n cho v\u0169 tr\u1ee5 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch. \u00d4ng coi thi\u00ean nhi\u00ean l\u00e0 &#8220;ph\u1ea7n th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a linh h\u1ed3n Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf&#8221;, v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ralph Waldo Emerson: Nh\u00e0 ti\u00ean tri \u0111i tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111\u1ea1i Ch\u1ee7 ngh\u0129a si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 \u0110\u00f4i tay c\u1ee7a M\u1eb9 Thi\u00ean nhi\u00ean \u00f4m tr\u1ecdn Ralph Waldo Emerson, sinh ra c\u00e1ch \u0111\u00e2y&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23912],"tags":[16469,17120,23911,136,23909,23910],"class_list":["post-18278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-philosophy","tag-science-and-spirituality","tag-art-and-nature","tag-human-potential","tag-evolution","tag-transcendentalism","tag-nature-philosophy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18278"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18279,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18278\/revisions\/18279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}