{"id":18301,"date":"2021-06-24T18:42:04","date_gmt":"2021-06-24T18:42:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18301"},"modified":"2021-06-24T18:42:04","modified_gmt":"2021-06-24T18:42:04","slug":"invention-of-the-asthma-inhaler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/medicine\/invention-of-the-asthma-inhaler\/","title":{"rendered":"Ra \u0111\u1eddi m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt hen suy\u1ec5n: T\u1eeb \u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e1t minh ra m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt hen suy\u1ec5n<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u1ea3m h\u1ee9ng<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1955, m\u1ed9t c\u00f4 b\u00e9 13 tu\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Susie Maison \u0111\u00e3 h\u1ecfi cha m\u00ecnh, George L. Maison, m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 d\u01b0\u1ee3c, m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n: &#8220;T\u1ea1i sao thu\u1ed1c hen suy\u1ec5n c\u1ee7a con kh\u00f4ng \u0111\u1ef1ng trong b\u00ecnh x\u1ecbt nh\u01b0 keo x\u1ecbt t\u00f3c?&#8221;<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u00e0 ph\u00e1t minh<\/h2>\n\n<p>Maison, v\u1ed1n c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1ec1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi, \u0111\u00e3 ghi nh\u1edb \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a con g\u00e1i. L\u00e0 ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u1ee7a Riker Laboratories, \u00f4ng \u0111\u00e3 giao cho nh\u00e0 h\u00f3a h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u Irving Porush nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00e1m ph\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ebf t\u1ea1o m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb x\u00f4ng h\u00edt b\u1eb1ng \u00e1p su\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o<\/h2>\n\n<p>Porush \u0111\u00e3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt vi\u00ean m\u1ef9 ph\u1ea9m t\u1eeb Rexall Drugs (c\u00f4ng ty m\u1eb9 c\u1ee7a Riker), t\u1eadn d\u1ee5ng chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 ch\u1ea5t \u0111\u1ea9y v\u00e0 b\u00ecnh x\u1ecbt. \u00d4ng c\u0169ng k\u1ebft h\u1ee3p m\u1ed9t van \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5t l\u1ecfng d\u1ea1ng s\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh x\u00e1c. Trong v\u00f2ng hai th\u00e1ng, Porush \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt \u0111\u1ecbnh li\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean (MDI).<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">FDA ch\u1ea5p thu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 1956, C\u1ee5c Qu\u1ea3n l\u00fd Th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 D\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m (FDA) \u0111\u00e3 ch\u1ea5p thu\u1eadn hai lo\u1ea1i thu\u1ed1c d\u1ea1ng x\u1ecbt h\u00edt m\u1edbi d\u00e0nh cho b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n, c\u00f9ng v\u1edbi thi\u1ebft b\u1ecb MDI c\u1ee7a Porush.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb hen suy\u1ec5n<\/h2>\n\n<p>MDI \u0111\u00e3 c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n. N\u00f3 ti\u1ec7n l\u1ee3i v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 m\u00e1y phun s\u01b0\u01a1ng v\u00e0 &#8220;thu\u1ed1c l\u00e1 hen suy\u1ec5n&#8221;. Ng\u00e0y nay, m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m chi\u1ebfm h\u01a1n 36 t\u1ef7 \u0111\u00f4 la doanh s\u1ed1 b\u00e1n h\u00e0ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00e0ng n\u0103m v\u00e0 h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ch\u00fang m\u1ed7i ng\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o<\/h2>\n\n<p>M\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt hen suy\u1ec5n l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a s\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o. N\u00f3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 s\u01b0 v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt vi\u00ean. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n l\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc, gi\u00fap h\u1ecd c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ec7nh c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u00f2ng th\u1eddi gian c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u00ednh<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1955:<\/strong> Susie Maison \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ch\u1ebf t\u1ea1o m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt hen suy\u1ec5n d\u1ea1ng b\u00ecnh x\u1ecbt.<\/li>\n<li><strong>1956:<\/strong> Irving Porush ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt \u0111\u1ecbnh li\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean (MDI).<\/li>\n<li><strong>1956:<\/strong> FDA ch\u1ea5p thu\u1eadn hai lo\u1ea1i thu\u1ed1c d\u1ea1ng x\u1ecbt h\u00edt m\u1edbi d\u00e0nh cho b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n v\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb MDI.<\/li>\n<li><strong>Hi\u1ec7n t\u1ea1i:<\/strong> M\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n, v\u1edbi doanh s\u1ed1 b\u00e1n h\u00e0ng to\u00e0n c\u1ea7u v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 36 t\u1ef7 \u0111\u00f4 la m\u1ed7i n\u0103m.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00f4ng tin b\u1ed5 sung<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>C\u00e1ch th\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a MDI:<\/strong> C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb MDI \u0111\u01b0a thu\u1ed1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o ph\u1ed5i th\u00f4ng qua b\u00ecnh x\u1ecbt \u00e1p su\u1ea5t. Ch\u00fang th\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a ch\u1ea5t \u0111\u1ea9y, thu\u1ed1c v\u00e0 van \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng.<\/li>\n<li><strong>C\u00e1c lo\u1ea1i MDI:<\/strong> C\u00f3 hai lo\u1ea1i MDI ch\u00ednh: m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt \u0111\u1ecbnh li\u1ec1u (pMDI) v\u00e0 m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt b\u1ed9t kh\u00f4 (DPI). pMDI s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ea5t \u0111\u1ea9y \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra s\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c, trong khi DPI s\u1eed d\u1ee5ng h\u01a1i th\u1edf c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00e1n thu\u1ed1c.<\/li>\n<li><strong>Qu\u1ea3n l\u00fd hen suy\u1ec5n:<\/strong> M\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n thi\u1ebft y\u1ebfu trong vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd b\u1ec7nh hen suy\u1ec5n. Ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ng\u0103n ng\u1eeba v\u00e0 l\u00e0m gi\u1ea3m c\u01a1n hen, gi\u1ea3m vi\u00eam v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ee9c n\u0103ng ph\u1ed5i.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u00e1t minh ra m\u00e1y x\u00f4ng h\u00edt hen suy\u1ec5n C\u1ea3m h\u1ee9ng V\u00e0o n\u0103m 1955, m\u1ed9t c\u00f4 b\u00e9 13 tu\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Susie Maison \u0111\u00e3 h\u1ecfi cha m\u00ecnh, George L. Maison, m\u1ed9t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[23943,358,15402,23944,8368],"class_list":["post-18301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medicine","tag-asthma","tag-medical-innovation","tag-pharmacology","tag-inhaler","tag-respiratory-health"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18302,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18301\/revisions\/18302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}