{"id":18507,"date":"2021-02-16T08:32:38","date_gmt":"2021-02-16T08:32:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18507"},"modified":"2021-02-16T08:32:38","modified_gmt":"2021-02-16T08:32:38","slug":"spinosaurus-the-enigmatic-river-monster","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/paleontology\/spinosaurus-the-enigmatic-river-monster\/","title":{"rendered":"Spinosaurus: Qu\u00e1i v\u1eadt s\u00f4ng b\u00ed \u1ea9n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Spinosaurus: Qu\u00e1i v\u1eadt s\u00f4ng b\u00ed \u1ea9n<\/h2>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3<\/h3>\n\n<p>Spinosaurus, m\u1ed9t lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i \u0111\u00e1ng s\u1ee3 t\u1eebng lang thang tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 95 tri\u1ec7u n\u0103m, \u0111\u00e3 quy\u1ebfn r\u0169 c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang k\u1ec3 t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf Ai C\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1910. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a n\u00f3, bao g\u1ed3m m\u00f5m c\u00e1 s\u1ea5u d\u00e0i v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac gi\u1ed1ng c\u00e1nh bu\u1ed3m tr\u00ean l\u01b0ng, \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn li\u00ean t\u1ee5c v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng h\u00f3a th\u1ea1ch t\u1eeb l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/h3>\n\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Cretaceous Research \u0111\u00e3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf th\u00eam v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a Spinosaurus. Kho b\u00e1u g\u1ed3m h\u01a1n 1.200 chi\u1ebfc r\u0103ng kh\u1ee7ng long \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf c\u00e1c l\u00f2ng s\u00f4ng c\u1ed5 \u1edf Maroc cung c\u1ea5p b\u1eb1ng ch\u1ee9ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c r\u1eb1ng lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee3 s\u0103n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ho\u00e0n h\u1ea3o.<\/p>\n\n<p>R\u0103ng c\u1ee7a Spinosaurus, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi h\u00ecnh n\u00f3n, chi\u1ebfm g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 r\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c tr\u1ea7m t\u00edch s\u00f4ng c\u1ed5 \u0111\u1ea1i n\u00e0y. S\u1ef1 phong ph\u00fa n\u00e0y, so v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i kh\u1ee7ng long kh\u00e1c, cho th\u1ea5y Spinosaurus \u0111\u00e3 d\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00edch nghi v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc<\/h3>\n\n<p>S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a r\u0103ng Spinosaurus trong h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng Kem Kem, t\u1eebng ch\u1ea3y qua sa m\u1ea1c Sahara, c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam cho gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc David Martill c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Portsmouth gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng s\u1ef1 t\u00edch t\u1ee5 c\u1ee7a t\u00e0n t\u00edch Spinosaurus \u1edf \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng con kh\u1ee7ng long kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1ed1ng m\u00e0 c\u00f2n ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c x\u01b0\u01a1ng gi\u1ed1ng m\u00e1i ch\u00e8o \u1edf \u0111u\u00f4i c\u1ee7a Spinosaurus, cung c\u1ea5p th\u00eam b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u01a1i l\u1ed9i c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac \u0111u\u00f4i chuy\u00ean bi\u1ec7t n\u00e0y h\u1ed7 tr\u1ee3 cho vi\u1ec7c \u0111\u1ea9y v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u01a1 \u0111\u1ed9ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i<\/h3>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a Spinosaurus r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 sinh th\u00e1i c\u1ee7a n\u00f3. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a r\u0103ng Spinosaurus trong h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng Kem Kem, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 t\u1eadp t\u00ednh \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a lo\u00e0i kh\u1ee7ng long n\u00e0y v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i xung quanh.<\/p>\n\n<p>Matteo Fabbri, m\u1ed9t nh\u00e0 c\u1ed5 sinh v\u1eadt h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale, nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c xem x\u00e9t to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u1ee7a nh\u1eefng sinh v\u1eadt c\u1ed5 \u0111\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng<\/h3>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 s\u1ef1 chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf c\u1ee7a r\u0103ng Spinosaurus trong c\u00e1c tr\u1ea7m t\u00edch l\u00f2ng s\u00f4ng cho th\u1ea5y l\u1ed1i s\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y. Spinosaurus c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn l\u1ed9i n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u1eaft c\u00e1 \u1edf m\u00e9p n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u1ea5u tr\u00fac chung c\u1ee7a Spinosaurus, bao g\u1ed3m k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 chi\u1ebfc \u0111u\u00f4i chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3, khi\u1ebfn k\u1ecbch b\u1ea3n n\u00e0y \u00edt kh\u1ea3 thi h\u01a1n. H\u1ecd k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng b\u01a1i l\u1ed9i l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u0103n m\u1ed3i ch\u00ednh c\u1ee7a lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt n\u00e0y.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111ang di\u1ec5n ra v\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h3>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong vi\u1ec7c hi\u1ec3u v\u1ec1 Spinosaurus, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u c\u00e2u h\u1ecfi ch\u01b0a c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c kh\u00e1m ph\u00e1 h\u00e0nh vi, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n u\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 sinh th\u00e1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh n\u00ean nh\u1eefng th\u00edch nghi \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam c\u00e1c di t\u00edch h\u00f3a th\u1ea1ch v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i s\u1ebd l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf th\u00eam v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a con qu\u00e1i v\u1eadt s\u00f4ng b\u00ed \u1ea9n n\u00e0y, cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ee9c tranh to\u00e0n c\u1ea3nh h\u01a1n v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u00f3 trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spinosaurus: Qu\u00e1i v\u1eadt s\u00f4ng b\u00ed \u1ea9n Kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3 Spinosaurus, m\u1ed9t lo\u00e0i s\u0103n m\u1ed3i \u0111\u00e1ng s\u1ee3 t\u1eebng lang thang tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 95 tri\u1ec7u n\u0103m,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[541,137,24184,134,24183,6322],"class_list":["post-18507","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-paleontology","tag-ancient-egypt","tag-paleontology","tag-aquatic-predator","tag-dinosaurs","tag-river-monster","tag-spinosaurus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18507"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18508,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18507\/revisions\/18508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}