{"id":18578,"date":"2021-02-14T11:04:35","date_gmt":"2021-02-14T11:04:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18578"},"modified":"2021-02-14T11:04:35","modified_gmt":"2021-02-14T11:04:35","slug":"sea-lampreys-threat-to-great-lakes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/ecology\/sea-lampreys-threat-to-great-lakes\/","title":{"rendered":"C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n: M\u1ed1i \u0111e d\u1ecda dai d\u1eb3ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n: M\u1ed1i \u0111e d\u1ecda dai d\u1eb3ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebb h\u00fat m\u00e1u x\u00e2m l\u1ea5n<\/h2>\n\n<p>C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n, lo\u00e0i c\u00e1 k\u00fd sinh b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3. Ch\u00fang l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c du nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c h\u1ed3 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1800 qua c\u00e1c k\u00eanh v\u1eadn chuy\u1ec3n v\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng kh\u1eafp to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng ph\u00e1 ho\u1ea1i<\/h2>\n\n<p>C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n b\u00e1m v\u00e0o c\u00e1 b\u1eb1ng mi\u1ec7ng c\u00f3 gi\u00e1c h\u00fat v\u00e0 d\u00f9ng l\u01b0\u1ee1i s\u1eafc c\u1ea1o l\u1edbp th\u1ecbt, h\u00fat m\u00e1u v\u00e0 d\u1ecbch c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang. M\u1ed9t con c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ebft ch\u1ebft t\u1edbi 40 pound c\u00e1 m\u1ed7i n\u0103m. Th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng v\u00f4 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u00e3 t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 \u1edf Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1 h\u1ed3i v\u00e0 c\u00e1 tr\u1eafng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u1ea7n th\u1ec3<\/h2>\n\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1958, \u1ee6y ban Th\u1ee7y s\u1ea3n Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 \u0111\u00e3 tri\u1ec3n khai m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ki\u1ec3m so\u00e1t chuy\u00ean bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n. Lampricide, m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf ri\u00eang \u0111\u1ec3 nh\u1eafm v\u00e0o \u1ea5u tr\u00f9ng c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i b\u1eaby v\u00e0 r\u00e0o ch\u1eafn \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n t\u1eeb 90-95% trong l\u01b0u v\u1ef1c Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n do Covid-19<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111i l\u1ea1i trong \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Covid-19 \u0111\u00e3 c\u1ea3n tr\u1edf vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng lampricide v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ki\u1ec3m so\u00e1t kh\u00e1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gia t\u0103ng tr\u1edf l\u1ea1i c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n. S\u1ef1 gia t\u0103ng n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0o n\u0103m 2022 do \u0111\u1ed9 tr\u1ec5 hai n\u0103m trong chu k\u1ef3 sinh s\u1ea3n c\u1ee7a lo\u00e0i v\u1eadt n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u1ed7 l\u1ef1c ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111ang di\u1ec5n ra<\/h2>\n\n<p>B\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c do Covid-19 \u0111\u1eb7t ra, \u1ee6y ban Th\u1ee7y s\u1ea3n Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ki\u1ec3m so\u00e1t t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m 2022 v\u00e0 2023. H\u1ecd hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ef1 gia t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 t\u1ea1m th\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ki\u1ec3m so\u00e1t s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c ki\u1ec1m ch\u1ebf qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 sinh th\u00e1i \u1edf ph\u1ea1m vi b\u1ea3n \u0111\u1ecba<\/h2>\n\n<p>Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a ch\u00fang \u1edf \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 c\u00f3 l\u1ee3i nh\u01b0 c\u00e1c lo\u00e0i then ch\u1ed1t v\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0 h\u1ec7 sinh th\u00e1i. Ch\u00fang h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ea3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u00e0 tr\u00ean c\u1ea1n b\u1eb1ng c\u00e1ch cung c\u1ea5p th\u1ee9c \u0103n cho c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c v\u00e0 t\u1ea1o ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh s\u1ea3n cho c\u00e1. \u1ea4u tr\u00f9ng c\u1ee7a ch\u00fang c\u0169ng gi\u00fap duy tr\u00ec ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ee9c b\u1ec1n ti\u1ebfn h\u00f3a<\/h2>\n\n<p>C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t h\u01a1n 340 tri\u1ec7u n\u0103m v\u00e0 \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t qua b\u1ed1n s\u1ef1 ki\u1ec7n tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng l\u1edbn. Ch\u00fang v\u1eabn g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i k\u1ec3 t\u1eeb khi ti\u1ebfn h\u00f3a, ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng ch\u1ecbu phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 l\u00e2y lan trong l\u1ecbch s\u1eed \u1edf Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3<\/h2>\n\n<p>C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 v\u00e0o n\u0103m 1835 \u1edf H\u1ed3 Ontario. Ban \u0111\u1ea7u, Th\u00e1c Niagara \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 m\u1ed9t r\u00e0o c\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 l\u00e2y lan c\u1ee7a ch\u00fang, nh\u01b0ng nh\u1eefng c\u1ea3i ti\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi K\u00eanh Welland v\u00e0o n\u0103m 1938 \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p ch\u00fang v\u01b0\u1ee3t qua th\u00e1c v\u00e0 x\u00e2m chi\u1ebfm to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1960, c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n \u0111\u00e3 t\u00e0n ph\u00e1 ngh\u1ec1 \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 h\u1ed3i c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3, l\u00e0m gi\u1ea3m s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 h\u1ed3i h\u1ed3 t\u1eeb 15 tri\u1ec7u pound xu\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f2n n\u1eeda tri\u1ec7u pound.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 suy gi\u1ea3m c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 do c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n g\u00e2y ra \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn ng\u00e0nh \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3. Vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c ngh\u1ec1 c\u00e1 th\u00f4ng qua c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u1ed3i sinh c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1, mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho c\u1ea3 ng\u01b0 d\u00e2n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 gi\u1ea3i tr\u00ed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u00e1m s\u00e1t li\u00ean t\u1ee5c<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u1ee6y ban Th\u1ee7y s\u1ea3n Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i li\u00ean t\u1ee5c c\u1ea3nh gi\u00e1c \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t trong t\u01b0\u01a1ng lai. \u1ee6y ban cam k\u1ebft theo d\u00f5i qu\u1ea7n th\u1ec3 v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ki\u1ec3m so\u00e1t th\u00edch \u1ee9ng khi c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 sinh th\u00e1i Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 v\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u00e0y.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n: M\u1ed1i \u0111e d\u1ecda dai d\u1eb3ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u0169 \u0110\u1ea1i H\u1ed3 K\u1ebb h\u00fat m\u00e1u x\u00e2m l\u1ea5n C\u00e1 m\u00fat bi\u1ec3n, lo\u00e0i c\u00e1 k\u00fd sinh b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u00e2y&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[590],"tags":[845,24265,16080,286,2164],"class_list":["post-18578","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ecology","tag-ecosystem-impacts","tag-sea-lampreys","tag-fisheries-management","tag-invasive-species","tag-great-lakes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18579,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18578\/revisions\/18579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}