{"id":18632,"date":"2021-01-31T17:12:39","date_gmt":"2021-01-31T17:12:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18632"},"modified":"2021-01-31T17:12:39","modified_gmt":"2021-01-31T17:12:39","slug":"the-vietnam-memorial-a-symbol-of-remembrance-and-reconciliation","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/military-history\/the-vietnam-memorial-a-symbol-of-remembrance-and-reconciliation\/","title":{"rendered":"\u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam: Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam: Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi gian<\/h2>\n\n<p>N\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m th\u1ee7 \u0111\u00f4 Washington, D.C., l\u00e0 minh ch\u1ee9ng x\u00fac \u0111\u1ed9ng v\u00e0 tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n cho nh\u1eefng hy sinh trong Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam: \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi Maya Lin, m\u1ed9t sinh vi\u00ean ki\u1ebfn tr\u00fac tr\u1ebb tu\u1ed5i c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale, \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1nh th\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m 1982 v\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebfng th\u0103m v\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh nh\u1ea5t c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n<p>Thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u1ee7a Lin v\u1eeba mang t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o v\u1eeba s\u00e2u s\u1eafc. \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m bao g\u1ed3m hai b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1 granite \u0111en, m\u1ed7i b\u1ee9c d\u00e0i 75 m\u00e9t v\u00e0 cao 3 m\u00e9t, h\u1ed9i t\u1ee5 v\u1ec1 m\u1ed9t g\u00f3c. Tr\u00ean c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc t\u00ean c\u1ee7a 58.282 qu\u00e2n nh\u00e2n Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 hy sinh ho\u1eb7c m\u1ea5t t\u00edch trong chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n\n<p>T\u00ednh gi\u1ea3n d\u1ecb v\u00e0 tao nh\u00e3 c\u1ee7a \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ca ng\u1ee3i r\u1ed9ng r\u00e3i. \u0110\u00e1 granite \u0111en ph\u1ea3n chi\u1ebfu s\u1ef1 \u0111en t\u1ed1i v\u00e0 bi k\u1ecbch c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh, trong khi t\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf li\u00ean t\u1ee5c v\u1ec1 t\u1ed5n th\u1ea5t sinh m\u1ea1ng c\u1ee7a cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t. C\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng h\u1ed9i t\u1ee5 t\u1ea1o ra c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00e9p k\u00edn v\u00e0 g\u1ea7n g\u0169i, khuy\u1ebfn kh\u00edch du kh\u00e1ch suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Maya Lin: Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 c\u00f3 t\u1ea7m nh\u00ecn xa<\/h2>\n\n<p>Maya Lin sinh n\u0103m 1959 t\u1ea1i Athens, Ohio. Cha m\u1eb9 c\u00f4 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ch\u1ea1y tr\u1ed1n \u0111\u1ebfn Hoa K\u1ef3 sau cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ed9ng s\u1ea3n. T\u1eeb nh\u1ecf, Lin \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u0103ng khi\u1ebfu v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac, sau \u0111\u00f3 c\u00f4 theo h\u1ecdc ng\u00e0nh ki\u1ebfn tr\u00fac t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale.<\/p>\n\n<p>Trong th\u1eddi gian h\u1ecdc t\u1ea1i Yale, Lin \u0111\u00e3 tham gia m\u1ed9t cu\u1ed9c thi thi\u1ebft k\u1ebf \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a c\u00f4, v\u1edbi hai b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1 granite \u0111en, ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u00ec cho r\u1eb1ng thi\u1ebft k\u1ebf n\u00e0y qu\u00e1 tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u1ea3m \u0111\u1ea1m. Tuy nhi\u00ean, thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a Lin cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ban gi\u00e1m kh\u1ea3o v\u00e0 \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng theo \u0111\u00fang t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a c\u00f4.<\/p>\n\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, Lin \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t trong th\u1ebf h\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c c\u1ee7a c\u00f4 bao g\u1ed3m \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Quy\u1ec1n c\u00f4ng d\u00e2n t\u1ea1i Montgomery, Alabama v\u00e0 B\u1ea3o t\u00e0ng Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u1ed1c Hoa \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 New York.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam<\/h2>\n\n<p>\u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3. \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ef1u chi\u1ebfn binh, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai mu\u1ed1n t\u01b0\u1edfng nh\u1edb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng. \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u0169ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00e0n g\u1eafn c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, gi\u00fap thu h\u1eb9p nh\u1eefng chia r\u1ebd do chi\u1ebfn tranh t\u1ea1o ra.<\/p>\n\n<p>Ngo\u00e0i \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt m\u1ea1nh m\u1ebd. Thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a Lin v\u1eeba \u0111\u1eb9p v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ea9m m\u1ef9 v\u1eeba g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng vang v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea3m x\u00fac, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t kh\u00f4ng gian v\u1eeba chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u1eeba n\u00e2ng cao tinh th\u1ea7n. \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt trong vi\u1ec7c h\u00e0n g\u1eafn, truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tham quan \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam<\/h2>\n\n<p>\u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam n\u1eb1m tr\u00ean Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c gia \u1edf Washington, D.C., gi\u1eefa \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Lincoln v\u00e0 \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Washington. \u0110\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m m\u1edf c\u1eeda 24 gi\u1edd m\u1ed9t ng\u00e0y, b\u1ea3y ng\u00e0y m\u1ed9t tu\u1ea7n v\u00e0 mi\u1ec5n ph\u00ed v\u00e0o c\u1eeda.<\/p>\n\n<p>Du kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i b\u1ed9 d\u1ecdc theo c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ecdc t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng v\u00e0 suy ng\u1eabm v\u1ec1 s\u1ef1 hy sinh c\u1ee7a h\u1ecd. Ngo\u00e0i ra, g\u1ea7n \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 tri\u1ec3n l\u00e3m gi\u00e1o d\u1ee5c cung c\u1ea5p th\u00eam th\u00f4ng tin v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n<p>\u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 ai khi \u0111\u1ebfn th\u0103m Washington, D.C. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb, suy ng\u1eabm v\u00e0 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 nh\u1eefng hy sinh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tham quan \u1ea3o<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 th\u1ec3 tham quan \u1ea3o tr\u1ef1c tuy\u1ebfn. Chuy\u1ebfn tham quan \u1ea3o cho ph\u00e9p du kh\u00e1ch kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m \u1edf g\u00f3c nh\u00ecn 360 \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ecdc t\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e0i nguy\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c<\/h2>\n\n<p>C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00e0i nguy\u00ean gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1ec1 \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam. Nh\u1eefng t\u00e0i nguy\u00ean n\u00e0y bao g\u1ed3m c\u00e1c b\u00e0i h\u1ecdc, video v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong l\u1edbp h\u1ecdc ho\u1eb7c \u1edf nh\u00e0.<\/p>\n\n<p>B\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 \u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 nh\u1eefng hy sinh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ee5c v\u1ee5 trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00e0 v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u00e0i T\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam: Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i t\u01b0\u1edfng nh\u1edb v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi gian N\u1eb1m \u1edf trung&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[869],"tags":[5630,24322,1840,27,24323,9,193],"class_list":["post-18632","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-military-history","tag-vietnam-war","tag-vietnam-memorial","tag-remembrance","tag-history","tag-maya-lin","tag-art","tag-symbolism"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18632"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18633,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18632\/revisions\/18633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}