{"id":18664,"date":"2019-07-03T21:25:05","date_gmt":"2019-07-03T21:25:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=18664"},"modified":"2019-07-03T21:25:05","modified_gmt":"2019-07-03T21:25:05","slug":"moral-judgment-time-space-authority","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/psychology\/moral-judgment-time-space-authority\/","title":{"rendered":"\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian v\u00e0 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea1n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn la b\u00e0n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00ednh linh ho\u1ea1t c\u1ee7a ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/h2>\n\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc \u0111\u00e3 tranh lu\u1eadn v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c mang t\u00ednh ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta linh ho\u1ea1t h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi suy ngh\u0129 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u do m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u1ed1c t\u1ebf ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 b\u1edfi c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u01b0 th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u00edt sai tr\u00e1i h\u01a1n v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u1ebfu ch\u00fang x\u1ea3y ra c\u00e1ch \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u ho\u1eb7c \u1edf r\u1ea5t xa. Ngo\u00e0i ra, h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ea5p thu\u1eadn c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u1ebfu m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ee9ng th\u1ef1c nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng<\/h2>\n\n<p>Theo c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u1edfi t\u00e2m l\u00fd ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang ta, th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta tu\u00e2n theo v\u00e0 th\u1ef1c thi m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c quy t\u1eafc trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh. B\u1eb1ng c\u00e1ch thi\u1ebft l\u1eadp danh ti\u1ebfng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cao, ch\u00fang ta t\u0103ng c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1ee3p t\u00e1c, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ch\u00fang ta n\u00ean th\u1ef1c thi c\u00e1c quy t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra \u1edf xa ho\u1eb7c c\u00e1ch \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u, vi\u1ec7c b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 s\u1ebd ch\u1eb3ng c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch g\u00ec m\u1ea5y, v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u00fang ta n\u00ean t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c thi c\u00e1c quy t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c khi ch\u00fang c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra t\u1ed5n th\u1ea5t h\u1eefu h\u00ecnh khi l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng cao trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o b\u1ed9 l\u1ea1c ho\u1eb7c c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. T\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang ta nh\u1ea1y b\u00e9n v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u00e0y v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u00e1c ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c cho r\u1eb1ng ch\u00fang ta n\u00ean \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n c\u1ea7u, nh\u01b0ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m h\u1eb9p h\u00f2i v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c nhau t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o th\u1eddi gian v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m x\u1ea3y ra. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 do t\u00e2m l\u00fd ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u1ed1n \u01b0u ti\u00ean c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00e1ch th\u1ee9c quan \u0111i\u1ec3m h\u1eb9p h\u00f2i v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u01a1i b\u00e0y cho ch\u00fang ta nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng x\u1ea3y ra \u1edf xa. B\u1eb1ng c\u00e1ch khi\u1ebfn nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb c\u1ee5c b\u1ed9 h\u01a1n, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c t\u00e2m l\u00fd v\u1ed1n c\u00f3 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 ph\u1eabn n\u1ed9 v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c to\u00e0n c\u1ea7u<\/h2>\n\n<p>Trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng k\u1ebft n\u1ed1i, ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi th\u00e1ch th\u1ee9c l\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u00e1c m\u1ed1i quan t\u00e2m v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u. M\u1ed9t m\u1eb7t, ch\u00fang ta c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng x\u1ea3y ra \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1eb7t kh\u00e1c, ch\u00fang ta c\u0169ng ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n<p>\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c ph\u1eabn n\u1ed9 v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c mang t\u00ednh to\u00e0n c\u1ea7u h\u01a1n, ch\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1eadn ra r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng to\u00e0n c\u1ea7u duy nh\u1ea5t. B\u1eb1ng c\u00e1ch h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1, b\u1ea5t k\u1ec3 h\u1ecd \u1edf \u0111\u00e2u hay ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u1eddi gian, kh\u00f4ng gian v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn la b\u00e0n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o T\u00ednh linh ho\u1ea1t c\u1ee7a ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[1280,1579,24355,1237,98,171],"class_list":["post-18664","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psychology","tag-ethics","tag-neuroscience","tag-moral-judgment","tag-psychology","tag-philosophy","tag-social-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18664"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18665,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18664\/revisions\/18665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}