{"id":2202,"date":"2023-03-14T06:25:19","date_gmt":"2023-03-14T06:25:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=2202"},"modified":"2023-03-14T06:25:19","modified_gmt":"2023-03-14T06:25:19","slug":"west-antarctic-ice-sheet-vulnerability-revealed-by-past-global-flood","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/earth-sciences\/west-antarctic-ice-sheet-vulnerability-revealed-by-past-global-flood\/","title":{"rendered":"M\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao trong qu\u00e1 kh\u1ee9 h\u00e9 l\u1ed9 s\u1ef1 m\u1ecfng manh c\u1ee7a b\u0103ng Nam C\u1ef1c"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u0169 l\u1ee5t to\u00e0n c\u1ea7u trong qu\u00e1 kh\u1ee9 cho th\u1ea5y s\u1ef1 m\u1ecfng manh c\u1ee7a t\u1ea3ng b\u0103ng Nam C\u1ef1c<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00ed \u1ea9n Eemian<\/h2>\n\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y 116.000 \u0111\u1ebfn 129.000 n\u0103m, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n cao h\u01a1n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 so v\u1edbi ng\u00e0y nay, nh\u1ea5n ch\u00ecm c\u00e1c khu v\u1ef1c ven bi\u1ec3n v\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c \u0111\u1ea3o. Nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra s\u1ef1 gia t\u0103ng n\u00e0y trong th\u1eddi k\u1ef3 Eemian v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ed \u1ea9n, nh\u01b0ng nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi cho th\u1ea5y n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a <strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/strong>.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Greenland \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n tr\u00e1ch<\/h2>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng T\u1ea5m b\u0103ng Greenland ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao trong th\u1eddi k\u1ef3 Eemian. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng b\u0103ng c\u1ee7a Greenland v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, x\u00f3a b\u1ecf nghi ng\u1edd v\u1ec1 n\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/h2>\n\n<p><strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/strong> tr\u1edf th\u00e0nh nghi ph\u1ea1m ch\u00ednh do k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u00f3, c\u00e1c nh\u00e0 b\u0103ng h\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c l\u00f5i tr\u1ea7m t\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c khoan ngo\u00e0i kh\u01a1i b\u1edd bi\u1ec3n c\u1ee7a t\u1ea3ng b\u0103ng. H\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng trong th\u1eddi k\u1ef3 Eemian, v\u1eadt li\u1ec7u t\u1eeb c\u00e1c khu v\u1ef1c <strong>t\u1ec9nh Amundsen<\/strong> v\u00e0 <strong>S\u00f4ng b\u0103ng \u0111\u1ea3o Pine<\/strong> d\u1ea7n bi\u1ebfn m\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i ph\u00f9 sa t\u1eeb <strong>B\u00e1n \u0111\u1ea3o Nam C\u1ef1c<\/strong>.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea5m b\u0103ng s\u1ee5p \u0111\u1ed5<\/h2>\n\n<p>Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng b\u0103ng \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c Amundsen v\u00e0 S\u00f4ng b\u0103ng \u0111\u1ea3o Pine \u0111\u00e3 ng\u1eebng ch\u1ea3y ho\u1eb7c tan ch\u1ea3y, trong khi c\u00e1c s\u00f4ng b\u0103ng \u1edf B\u00e1n \u0111\u1ea3o Nam C\u1ef1c v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng <strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/strong> \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5, l\u00e0m x\u00f3i m\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p tr\u1ea7m t\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9 nh\u1ea1y v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a <strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/strong> l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt t\u00ednh d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a n\u00f3 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean m\u1ed1i lo ng\u1ea1i v\u00ec t\u1ea3ng b\u0103ng hi\u1ec7n \u0111ang c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u0103ng th\u1eb3ng. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 Eemian kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu ng\u00e0y nay, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u1edfi c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh<\/h2>\n\n<p>B\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa th\u1eddi k\u1ef3 Eemian v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu hi\u1ec7n t\u1ea1i, Nam C\u1ef1c v\u1eabn \u0111ang cho th\u1ea5y nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. <strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda T\u00e2y<\/strong> \u0111\u00e3 m\u1ea5t ba ngh\u00ecn t\u1ef7 t\u1ea5n b\u0103ng k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1992, v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 m\u1ea5t b\u0103ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh trong nh\u1eefng th\u1eadp k\u1ef7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed1i quan ng\u1ea1i v\u1ec1 Nam C\u1ef1c ph\u00eda \u0110\u00f4ng<\/h2>\n\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u00eda T\u00e2y, m\u00e0 c\u1ea3 <strong>T\u1ea5m b\u0103ng Nam C\u1ef1c ph\u00eda \u0110\u00f4ng<\/strong>, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong th\u1eddi gian d\u00e0i, c\u0169ng \u0111ang cho th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u m\u1ea5t b\u0103ng. C\u00e1c nh\u00e0 b\u0103ng h\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u00e3 quan s\u00e1t th\u1ea5y s\u1ef1 m\u1ecfng \u0111i v\u00e0 gia t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a c\u00e1c s\u00f4ng b\u0103ng \u1edf <strong>V\u1ecbnh Vincennes<\/strong> v\u00e0 <strong>S\u00f4ng b\u0103ng Totten<\/strong> kh\u1ed5ng l\u1ed3. Nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y ch\u1ee9a \u0111\u1ee7 b\u0103ng \u0111\u1ec3 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao t\u1edbi 30 feet.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n<\/h2>\n\n<p>Theo NASA, b\u0103ng tan \u1edf Nam C\u1ef1c \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng 0,3 inch k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1992. N\u1ebfu to\u00e0n b\u1ed9 b\u0103ng \u1edf Nam C\u1ef1c tan ch\u1ea3y, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean t\u1edbi 190 feet. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb c\u1ef1c \u0111oan, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ed1t ch\u00e1y to\u00e0n b\u1ed9 nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch s\u1eb5n c\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m tan ch\u1ea3y to\u00e0n b\u1ed9 l\u1edbp b\u0103ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111ang l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch khoan th\u00eam l\u00f5i tr\u1ea7m t\u00edch ngo\u00e0i kh\u01a1i Nam C\u1ef1c \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 th\u1eddi k\u1ef3 Eemian. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd gi\u00fap tinh ch\u1ec9nh s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea3ng b\u0103ng Nam C\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u1ec1m \u1ea9n c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u0169 l\u1ee5t to\u00e0n c\u1ea7u trong qu\u00e1 kh\u1ee9 cho th\u1ea5y s\u1ef1 m\u1ecfng manh c\u1ee7a t\u1ea3ng b\u0103ng Nam C\u1ef1c B\u00ed \u1ea9n Eemian C\u00e1ch \u0111\u00e2y 116.000 \u0111\u1ebfn 129.000 n\u0103m, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n cao&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[728],"tags":[4592,34,4593,4596,4594,4595,721,473,749,4597,4598,4599],"class_list":["post-2202","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth-sciences","tag-ice-sheets","tag-climate-change","tag-global-flood","tag-east-antarctic-ice-sheet","tag-eemian-period","tag-west-antarctic-ice-sheet","tag-antarctica","tag-nasa","tag-sea-level-rise","tag-pine-island-glacier","tag-totten-glacier","tag-vincennes-bay"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2202"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2203,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2202\/revisions\/2203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}