{"id":2331,"date":"2022-11-30T13:54:07","date_gmt":"2022-11-30T13:54:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=2331"},"modified":"2022-11-30T13:54:07","modified_gmt":"2022-11-30T13:54:07","slug":"climate-change-marine-life-migration-poles","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/marine-biology\/climate-change-marine-life-migration-poles\/","title":{"rendered":"Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: H\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn v\u00f9ng c\u1ef1c"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: \u0110\u01b0a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng c\u1ef1c<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u00ean<\/h2>\n\n<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111ang khi\u1ebfn nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang h\u1ea5p th\u1ee5 h\u01a1n 80% l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7t d\u01b0 th\u1eeba n\u00e0y. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u0111ang t\u0103ng l\u00ean, \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh v\u1eadt bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9ng v\u1eadt di c\u01b0<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u00ean, nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n \u0111ang di c\u01b0 v\u1ec1 ph\u00eda v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh h\u01a1n g\u1ea7n c\u00e1c c\u1ef1c. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t th\u1ea5y \u1edf nhi\u1ec1u lo\u00e0i kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m c\u00e1 m\u1eadp voi, c\u00e1 v\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt ph\u00f9 du.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00e1t hi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n di\u1ec7n do nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi \u00dac Elvira Poloczanska d\u1eabn \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb 208 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m 1.735 qu\u1ea7n th\u1ec3 thu\u1ed9c 857 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n. C\u00e1c ph\u00e1t hi\u1ec7n cho th\u1ea5y r\u1eb1ng kho\u1ea3ng 82% c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111ang ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu b\u1eb1ng c\u00e1ch di chuy\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda c\u00e1c c\u1ef1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ef7 l\u1ec7 di c\u01b0<\/h2>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng t\u1ef7 l\u1ec7 di c\u01b0 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa c\u00e1c lo\u00e0i. C\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng di chuy\u1ec3n cao, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u00e1 v\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt ph\u00f9 du, di c\u01b0 \u1edf t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh h\u01a1n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 (l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0 172 v\u00e0 292 d\u1eb7m m\u1ed7i th\u1eadp k\u1ef7) so v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt tr\u00ean c\u1ea1n (3,75 d\u1eb7m m\u1ed7i th\u1eadp k\u1ef7).<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 di c\u01b0 \u1ed3 \u1ea1t c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i sinh v\u1eadt bi\u1ec3n v\u1ec1 ph\u00eda c\u00e1c c\u1ef1c c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n. Khi c\u00e1c lo\u00e0i di chuy\u1ec3n, ch\u00fang t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i m\u1edbi v\u00e0 c\u1ea1nh tranh ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u1ee9c \u0103n v\u00e0 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n l\u01b0\u1edbi th\u1ee9c \u0103n<\/h2>\n\n<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111ang ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng tinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c l\u01b0\u1edbi th\u1ee9c \u0103n bi\u1ec3n. Khi m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng m\u1edbi, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p nh\u1eefng con m\u1ed3i v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt kh\u00e1c nhau, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng d\u00e2y chuy\u1ec1n trong to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 sinh th\u00e1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u1edf B\u1eafc C\u1ef1c<\/h2>\n\n<p>B\u1eafc C\u1ef1c \u0111ang tr\u1ea3i qua m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh nh\u1ea5t c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng cao v\u00e0 b\u0103ng bi\u1ec3n tan ch\u1ea3y. Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y \u0111ang l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i h\u1ec7 sinh th\u00e1i B\u1eafc C\u1ef1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gia t\u0103ng c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt ph\u00f9 du v\u00e0 s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i c\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c ch\u00ednh th\u00fac \u0111\u1ea9y bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 carbon dioxide, v\u00e0o kh\u00ed quy\u1ec3n. Nh\u1eefng kh\u00ed n\u00e0y gi\u1eef nhi\u1ec7t, khi\u1ebfn h\u00e0nh tinh v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a n\u00f3 n\u00f3ng l\u00ean.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n hi\u1ec7u qu\u1ea3. Gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh v\u00e0 gi\u1ea3m thi\u1ec3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu l\u00e0 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 duy tr\u00ec c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e0i nguy\u00ean b\u1ed5 sung:<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.smithsonianmag.com\/science-nature\/warming-rising-acidity-and-pollution-top-threats-ocean-180954821\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">S\u1ef1 \u1ea5m l\u00ean, t\u00ednh axit gia t\u0103ng v\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m: Nh\u1eefng m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.smithsonianmag.com\/science-nature\/warming-climate-turning-arctic-green-180963163\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kh\u00ed h\u1eadu \u1ea5m l\u00ean \u0111ang bi\u1ebfn B\u1eafc C\u1ef1c th\u00e0nh m\u00e0u xanh l\u00e1 c\u00e2y<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.smithsonianmag.com\/science-nature\/2012-saw-second-highest-carbon-emissions-half-century-180963442\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">N\u0103m 2012 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t th\u1ea3i carbon cao th\u1ee9 hai trong n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7<\/a><\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: \u0110\u01b0a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng c\u1ef1c N\u01b0\u1edbc \u1ea5m l\u00ean Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111ang khi\u1ebfn nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 to\u00e0n c\u1ea7u t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[4804,34,395,3490,265,1302],"class_list":["post-2331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marine-biology","tag-animal-migration","tag-climate-change","tag-biodiversity","tag-ecosystems","tag-marine-life","tag-oceanography"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2331"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2332,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2331\/revisions\/2332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}