{"id":2440,"date":"2025-10-02T01:03:17","date_gmt":"2025-10-02T01:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=2440"},"modified":"2025-10-02T01:03:17","modified_gmt":"2025-10-02T01:03:17","slug":"sex-and-gender-in-scientific-journals","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/life-science\/sex-and-gender-in-scientific-journals\/","title":{"rendered":"Khoa h\u1ecdc: Ph\u00e2n bi\u1ec7t R\u00f5 r\u00e0ng Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong c\u00e1c T\u1ea1p ch\u00ed Khoa h\u1ecdc: H\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho c\u00e1c Nh\u00e0 Nghi\u00ean c\u1ee9u<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi l\u00e0 g\u00ec?<\/h2>\n\n<p>Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng thu\u1eadt ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf cho nhau. Gi\u1edbi t\u00ednh (Sex) \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh h\u1ecdc x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n l\u00e0 nam hay n\u1eef. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y bao g\u1ed3m nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3, hormone v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 quan sinh s\u1ea3n. M\u1eb7t kh\u00e1c, Gi\u1edbi (Gender) l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c vai tr\u00f2, h\u00e0nh vi v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eafc c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0 nam hay n\u1eef trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea1i sao vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong khoa h\u1ecdc l\u1ea1i quan tr\u1ecdng?<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong khoa h\u1ecdc l\u00e0 quan tr\u1ecdng v\u00ec hai kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 nam khi sinh d\u1ef1a tr\u00ean gi\u1edbi t\u00ednh sinh h\u1ecdc c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 n\u1eef ho\u1eb7c kh\u00f4ng nh\u1ecb nguy\u00ean gi\u1edbi d\u1ef1a tr\u00ean b\u1ea3n d\u1ea1ng gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch sai trong nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc n\u1ebfu c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng thay th\u1ebf cho nhau.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh nh\u1ea7m l\u1eabn Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh nh\u1ea7m l\u1eabn Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng c\u00e1ch tu\u00e2n theo c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn sau:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u1eed d\u1ee5ng thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;Gi\u1edbi t\u00ednh&#8221; \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh h\u1ecdc.<\/li>\n<li>S\u1eed d\u1ee5ng thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;Gi\u1edbi&#8221; \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a.<\/li>\n<li>H\u00e3y c\u1ee5 th\u1ec3 khi m\u00f4 t\u1ea3 gi\u1edbi t\u00ednh ho\u1eb7c Gi\u1edbi c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. V\u00ed d\u1ee5, thay v\u00ec n\u00f3i &#8220;b\u1ec7nh nh\u00e2n l\u00e0 nam&#8221;, h\u00e3y n\u00f3i &#8220;b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 nam khi sinh&#8221;.<\/li>\n<li>Tr\u00e1nh s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1edbi t\u00ednh khi kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. V\u00ed d\u1ee5, thay v\u00ec n\u00f3i &#8220;b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00e1m cho b\u1ec7nh nh\u00e2n&#8221;, h\u00e3y n\u00f3i &#8220;b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 kh\u00e1m b\u1ee5ng c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n&#8221;.<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng sai Gi\u1edbi trong c\u00e1c ti\u00eau \u0111\u1ec1 khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t xu h\u01b0\u1edbng s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;Gi\u1edbi&#8221; trong c\u00e1c ti\u00eau \u0111\u1ec1 khoa h\u1ecdc, ngay c\u1ea3 khi nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 Gi\u1edbi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch sai. V\u00ed d\u1ee5: m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111i\u1ec1u tra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t di truy\u1ec1n gi\u1eefa nam v\u00e0 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 &#8220;Kho\u1ea3ng c\u00e1ch Gi\u1edbi trong bi\u1ec3u hi\u1ec7n gen&#8221;. Ti\u00eau \u0111\u1ec1 n\u00e0y g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 v\u1ec1 Gi\u1edbi, trong khi tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf n\u00f3 l\u00e0 v\u1ec1 Gi\u1edbi t\u00ednh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kho\u1ea3ng c\u00e1ch Gi\u1edbi trong khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t kho\u1ea3ng c\u00e1ch Gi\u1edbi \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong khoa h\u1ecdc. Ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb \u0111\u1ea1i di\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc v\u00e0 \u00edt c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c l\u00ean c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ea5p cao. Kho\u1ea3ng c\u00e1ch Gi\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1eadu qu\u1ea3 ti\u00eau c\u1ef1c, bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Gi\u1ea3m s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m trong nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc<\/li>\n<li>\u00cdt \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o h\u01a1n trong khoa h\u1ecdc<\/li>\n<li>\u00cdt h\u00ecnh m\u1eabu h\u01a1n cho nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn khoa h\u1ecdc<\/li>\n<\/ul>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a h\u1ecd. B\u1eb1ng c\u00e1ch tu\u00e2n theo c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch sai trong nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi trong c\u00e1c T\u1ea1p ch\u00ed Khoa h\u1ecdc: H\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho c\u00e1c Nh\u00e0 Nghi\u00ean c\u1ee9u S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0 Gi\u1edbi l\u00e0 g\u00ec? Gi\u1edbi t\u00ednh v\u00e0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24998,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[398],"tags":[4407,342,4966,4965,160],"class_list":["post-2440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-life-science","tag-gender","tag-life-science","tag-scientific-writing","tag-sex","tag-science-communication"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2440"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24999,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions\/24999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}