{"id":2524,"date":"2021-07-06T09:15:39","date_gmt":"2021-07-06T09:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=2524"},"modified":"2021-07-06T09:15:39","modified_gmt":"2021-07-06T09:15:39","slug":"2000-year-old-roman-glass-bowl-unearthed-in-nijmegen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/archaeology\/2000-year-old-roman-glass-bowl-unearthed-in-nijmegen\/","title":{"rendered":"Chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh La M\u00e3 2000 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf Nijmegen"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00e1t th\u1ee7y tinh La M\u00e3 2.000 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c khai qu\u1eadt \u1edf Nijmegen<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1ed9t hi\u1ec7n v\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m khai qu\u1eadt \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Nijmegen c\u1ee7a H\u00e0 Lan \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh m\u00e0u xanh lam c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i 2.000 n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ed1t. Chi\u1ebfc \u0111\u0129a nh\u1ecf b\u1eb1ng l\u00f2ng b\u00e0n tay \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u hao m\u00f2n d\u00f9 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 b\u1ecb ch\u00f4n v\u00f9i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u1eeda s\u1ed5 nh\u00ecn v\u00e0o Nijmegen c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<p>Nijmegen l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u1ed5 nh\u1ea5t \u1edf H\u00e0 Lan, v\u1edbi b\u1ec1 d\u00e0y l\u1ecbch s\u1eed phong ph\u00fa c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. T\u00ean hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb ti\u1ebfng Latinh &#8220;Noviomagus&#8221; c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;ch\u1ee3 m\u1edbi&#8221;, ph\u1ea3n \u00e1nh v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 nh\u01b0 m\u1ed9t trung t\u00e2m th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 La M\u00e3 sinh s\u1ed1ng \u1edf Nijmegen. C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc tin r\u1eb1ng chi\u1ebfc b\u00e1t n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu qu\u00fd gi\u00e1, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong nh\u1eefng d\u1ecbp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ho\u1eb7c nh\u01b0 m\u1ed9t m\u1eb7t h\u00e0ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a chi\u1ebfc b\u00e1t<\/h2>\n\n<p>Chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh m\u00e0u xanh lam \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u1edfi h\u1ecda ti\u1ebft c\u00e1c s\u1ecdc d\u1ecdc, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1eb1ng c\u00e1ch cho th\u1ee7y tinh n\u00f3ng ch\u1ea3y ngu\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng tr\u00ean khu\u00f4n. M\u00e0u xanh lam \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 do s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a oxit kim lo\u1ea1i trong h\u1ed7n h\u1ee3p th\u1ee7y tinh.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c chuy\u00ean gia cho r\u1eb1ng chi\u1ebfc b\u00e1t n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 do c\u00e1c ngh\u1ec7 nh\u00e2n La M\u00e3 ch\u1ebf t\u00e1c ho\u1eb7c do c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n mang \u0111\u1ebfn, v\u00ec Nijmegen l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng La M\u00e3. Thi\u1ebft k\u1ebf tinh x\u1ea3o c\u1ee7a chi\u1ebfc b\u00e1t v\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb cho th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Khai qu\u1eadt t\u1ea1i Winkelsteeg<\/h2>\n\n<p>Chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m Winkelsteeg, m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a khu th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Nijmegen, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh khai qu\u1eadt tr\u01b0\u1edbc khi ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u00e0 \u1edf theo k\u1ebf ho\u1ea1ch. C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc c\u0169ng \u0111\u00e3 khai qu\u1eadt c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt kh\u00e1c t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, bao g\u1ed3m l\u0103ng m\u1ed9, \u0111\u1ed3 d\u00f9ng nh\u00e0 b\u1ebfp v\u00e0 \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c, gi\u00fap l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a khu \u0111\u1ecbnh c\u01b0 v\u00e0 th\u00f3i quen h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110i\u1ec1u tra quang c\u1ea3nh c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<p>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c khai qu\u1eadt c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i Winkelsteeg c\u0169ng \u0111ang ki\u1ec3m tra c\u00e1c m\u1eabu \u0111\u1ea5t t\u1eeb m\u1ed9t gi\u1ebfng c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng trong khu v\u1ef1c v\u00e0o th\u1eddi La M\u00e3, t\u1eeb \u0111\u00f3 hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u00f3i quen \u0103n u\u1ed1ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ed9t m\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed<\/h2>\n\n<p>Nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc Pepijn van de Geer tin r\u1eb1ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh m\u00e0u xanh lam \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c b\u1ea3o qu\u1ea3n n\u00f3 trong b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp b\u1ea3o t\u00e0ng. \u00d4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a chi\u1ebfc b\u00e1t trong vi\u1ec7c l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 La M\u00e3 \u1edf Nijmegen v\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ngh\u1ec1 th\u1ee7 c\u00f4ng La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a kh\u00e1m ph\u00e1<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n ra chi\u1ebfc b\u00e1t th\u1ee7y tinh 2.000 n\u0103m tu\u1ed5i \u1edf Nijmegen l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho di s\u1ea3n l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i La M\u00e3 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc trong vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9. Hi\u1ec7n v\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 c\u1ea7u n\u1ed1i h\u1eefu h\u00ecnh v\u1edbi di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a chung c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00fang ta.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e1t th\u1ee7y tinh La M\u00e3 2.000 n\u0103m tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c khai qu\u1eadt \u1edf Nijmegen Kh\u00e1m ph\u00e1 m\u1ed9t hi\u1ec7n v\u1eadt \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i m\u1ed9t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[5094,89,5093,4111,1507],"class_list":["post-2524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archaeology","tag-ancient-nijmegen","tag-cultural-heritage","tag-roman-glassware","tag-roman-history","tag-archaeological-discovery"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2525,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2524\/revisions\/2525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}