{"id":3327,"date":"2024-07-25T21:30:00","date_gmt":"2024-07-25T21:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=3327"},"modified":"2024-07-25T21:30:00","modified_gmt":"2024-07-25T21:30:00","slug":"extinct-birds-brought-back-to-life-through-art","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/zoology\/extinct-birds-brought-back-to-life-through-art\/","title":{"rendered":"Nh\u1eefng n\u00e9t v\u1ebd t\u00e0i hoa c\u1ee7a Steadman t\u00e1i hi\u1ec7n c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng th\u00f4ng qua t\u1eebng b\u1ee9c tranh bi\u1ebfm h\u1ecda<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp tranh minh h\u1ecda v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a Ralph Steadman<\/h2>\n\n<p>H\u1ecda s\u0129 n\u1ed5i ti\u1ebfng Ralph Steadman \u0111\u00e3 b\u1eaft tay v\u00e0o m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o nh\u1eb1m ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng th\u00f4ng qua nh\u1eefng b\u1ee9c tranh bi\u1ebfm h\u1ecda \u0111\u1ea7y t\u00ednh d\u00ed d\u1ecfm v\u00e0 k\u00edch th\u00edch t\u01b0 duy c\u1ee7a \u00f4ng. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh, &#8220;Extinct Boids,&#8221; Steadman gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 m\u1ed9t \u0111\u00e0n chim \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i ngo\u00e0i t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u1eafc h\u1ecda t\u00ednh c\u00e1ch v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00fang qua phong c\u00e1ch ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n<\/h2>\n\n<p>Ban \u0111\u1ea7u, d\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a Steadman l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb m\u1ed9t b\u1ed9 phim t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f3 t\u00ean &#8220;Hi\u1ec7u \u1ee9ng lo\u00e0i chim&#8221;, b\u1ed9 phim kh\u00e1m ph\u00e1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a lo\u00e0i chim \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u00e0 l\u00e0m phim Ceri Levy, ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ed9 phim t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y, c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m c\u00f3 t\u00ean &#8220;Nh\u1eefng b\u00f3ng ma c\u1ee7a nh\u1eefng lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng&#8221; \u0111\u1ec3 n\u00eau b\u1eadt nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng m\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u00e0i chim ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n<p>M\u1ed9t ph\u1ea7n ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c b\u00e1n c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 lo\u00e0i chim c\u1ee7a Steadman s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Ng\u0103n ng\u1eeba Tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a BirdLife International, t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 s\u1ee9 m\u1ec7nh b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c lo\u00e0i chim c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng cao tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0 nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng<\/h2>\n\n<p>Levy \u0111\u00e3 m\u1eddi m\u1ed9t nh\u00f3m \u0111a d\u1ea1ng g\u1ed3m c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129, nh\u1ea1c s\u0129, nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 tham gia tri\u1ec3n l\u00e3m v\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n s\u00e1ch. Nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 ti\u1ec3u thuy\u1ebft gia n\u1ed5i ti\u1ebfng Margaret Atwood \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m Alca olbrzymia \u0111an m\u00f3c, m\u1ed9t lo\u00e0i chim bi\u1ec3n l\u1edbn kh\u00f4ng bi\u1ebft bay, l\u1ea7n cu\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y \u1edf ngo\u00e0i kh\u01a1i b\u1edd bi\u1ec3n Newfoundland v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19. Sir Peter Blake, ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi vi\u1ec7c thi\u1ebft k\u1ebf b\u00eca mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho album &#8220;Sgt. Pepper&#8217;s Lonely Hearts Club Band&#8221; c\u1ee7a nh\u00f3m Beatles, \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m gh\u00e9p g\u1ed3m danh s\u00e1ch c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng v\u00e0 \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a Steadman<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Steadman cho d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed3 s\u1ed9. \u00d4ng \u0111\u00e3 v\u1ebd h\u01a1n 100 lo\u00e0i chim \u0111\u1ea7y m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 h\u00e0i h\u01b0\u1edbc, m\u00e0 \u00f4ng tr\u00ecu m\u1ebfn g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;boids&#8221;. Thay v\u00ec t\u1ea1o ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh minh h\u1ecda khoa h\u1ecdc, Steadman h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ee5c ti\u00eau n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c tinh th\u1ea7n v\u00e0 t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a t\u1eebng lo\u00e0i, mang \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang nh\u1eefng b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang bi\u1ec7t.<\/p>\n\n<p>Ch\u00fa c\u00fa Mauritius c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb ng\u1edd ngh\u1ec7ch, chim l\u1ebb Rodrigues c\u1ee7a \u00f4ng tr\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 b\u1ed1i r\u1ed1i, trong khi chim coua \u0103n \u1ed1c c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 \u0111ang kho\u00e1i ch\u00ed tr\u01b0\u1edbc con m\u1ed3i \u0111ang ho\u1ea3ng s\u1ee3 c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn d\u00ed d\u1ecfm v\u00e0 \u0111\u1ea7y tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Steadman \u0111\u00e3 th\u1ed5i h\u1ed3n v\u00e0o nh\u1eefng lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng n\u00e0y theo m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1eeba th\u00fa v\u1ecb v\u1eeba k\u00edch th\u00edch t\u01b0 duy.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng nh\u01b0 nh\u1eefng s\u00e1ng t\u1ea1o trong tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng<\/h2>\n\n<p>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c mi\u00eau t\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, Steadman c\u0169ng t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra m\u1ed9t \u0111\u00e0n chim k\u1ef3 \u1ea3o, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 chim \u00e9n h\u00e1u \u0103n, chim nh\u1ea1n kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u00e0 chim c\u00e1nh tr\u1eafng. Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m k\u1ef3 qu\u00e1i n\u00e0y th\u00eam v\u00e0o d\u1ef1 \u00e1n m\u1ed9t ch\u00fat h\u00e0i h\u01b0\u1edbc v\u00e0 k\u1ef3 \u1ea3o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 k\u1ef3 th\u00fa c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi lo\u00e0i chim.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chim c\u00f4ng k\u00e9p: B\u00ed \u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ee9c tranh minh h\u1ecda h\u1ea5p d\u1eabn nh\u1ea5t c\u1ee7a Steadman l\u00e0 chim c\u00f4ng k\u00e9p, m\u1ed9t lo\u00e0i chim ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t chi\u1ebfc l\u00f4ng m\u00e0u cam c\u00f3 \u0111\u1ed1m duy nh\u1ea5t. L\u1ea5y chi\u1ebfc l\u00f4ng n\u00e0y l\u00e0m ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng, Steadman \u0111\u00e3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra ch\u00fa chim n\u00e0y, n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ef1 b\u00ed \u1ea9n kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft c\u1ee7a n\u00f3 trong t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n v\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o<\/h2>\n\n<p>D\u1ef1 \u00e1n &#8220;Extinct Boids&#8221; c\u1ee7a Steadman kh\u00f4ng ch\u1ec9 cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn tho\u00e1ng qua v\u1ec1 v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n. Th\u00f4ng qua ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh, Steadman n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda m\u00e0 lo\u00e0i chim ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u00e0 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho ch\u00fang ta b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00e1m ph\u00e1 t\u00ednh c\u00e1ch v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n<\/h2>\n\n<p>M\u1ed7i b\u1ee9c tranh minh h\u1ecda v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a Steadman \u0111\u1ec1u k\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, Levy cung c\u1ea5p c\u00e1c m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft v\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed, t\u00e1i hi\u1ec7n l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u00fa chim ngo\u00e0i b\u1ee9c tranh. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 lo\u00e0i Alca olbrzymia uy nghi, lo\u00e0i chim b\u1ed3 c\u00e2u m\u00e0o Choiseul v\u00e0 lo\u00e0i chim c\u00f4ng k\u00e9p b\u00ed \u1ea9n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt trong c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng b\u1ee9c tranh bi\u1ebfm h\u1ecda c\u1ee7a Steadman \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1ec1 vai tr\u00f2 m\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n k\u00fd \u1ee9c v\u00e0 di s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb \u0111\u1eb9p, s\u1ef1 h\u00e0i h\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00fang, c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a Steadman \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng nh\u1eefng lo\u00e0i chim n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>Th\u00f4ng qua nh\u1eefng b\u1ee9c tranh minh h\u1ecda \u0111\u1ea7y tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 k\u00edch th\u00edch t\u01b0 duy c\u1ee7a m\u00ecnh, Ralph Steadman truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ec3 tr\u00e2n tr\u1ecdng nh\u1eefng k\u1ef3 quan c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u1ecfng manh c\u1ee7a n\u00f3. D\u1ef1 \u00e1n &#8220;Extinct Boids&#8221; c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt trong vi\u1ec7c n\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c, kh\u01a1i d\u1eady s\u1ef1 t\u00f2 m\u00f2 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ecnh y\u00eau s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f9ng chung s\u1ed1ng tr\u00ean h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng th\u00f4ng qua t\u1eebng b\u1ee9c tranh bi\u1ebfm h\u1ecda B\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp tranh minh h\u1ecda v\u1ec1 c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a Ralph&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":23955,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280],"tags":[401,97,9,6415,6416,252],"class_list":["post-3327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zoology","tag-conservation","tag-science","tag-art","tag-extinct-birds","tag-ralph-steadman","tag-nature"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3328,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3327\/revisions\/3328"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}