{"id":3362,"date":"2022-02-24T08:44:20","date_gmt":"2022-02-24T08:44:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=3362"},"modified":"2022-02-24T08:44:20","modified_gmt":"2022-02-24T08:44:20","slug":"cavemen-and-the-origins-of-modern-language","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/language-and-linguistics\/cavemen-and-the-origins-of-modern-language\/","title":{"rendered":"Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i: B\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a ti\u1ebfng g\u1ea7m<\/h2>\n\n<p>Trong v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i ch\u00fang, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 l\u00e0 giao ti\u1ebfp ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00f4ng qua ti\u1ebfng g\u1ea7m v\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1ed5 ti\u00ean th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef tinh vi h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eebng ngh\u0129. C\u00e1c nh\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t nh\u00f3m c\u1ed1t l\u00f5i g\u1ed3m c\u00e1c t\u1eeb \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ed5 x\u01b0a n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n&#8221;.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef s\u1ed1ng<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m, nhi\u1ec1u t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n n\u00e0y v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i trong c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. C\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 bao g\u1ed3m &#8220;m\u1eb9&#8221;, &#8220;kh\u00f4ng&#8221;, &#8220;g\u00ec&#8221;, &#8220;nghe&#8221;, &#8220;\u0111\u00e0n \u00f4ng&#8221;, &#8220;ch\u1ea3y&#8221;, &#8220;tro&#8221;, v\u00e0 &#8220;s\u00e2u&#8221;. Nh\u1eefng t\u1eeb n\u00e0y cung c\u1ea5p c\u00e1i nh\u00ecn tho\u00e1ng qua v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gia ph\u1ea3 t\u1eeb v\u1ef1ng<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh th\u1ed1ng k\u00ea \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng gia ph\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb, theo d\u00f5i qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00fang t\u1eeb c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ed5 ti\u00ean. Ph\u00e2n t\u00edch n\u00e0y ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng c\u00e1c t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ee5 t\u1eadp quanh \u0111\u1ed1ng l\u1eeda tr\u1ea1i v\u00e0 tham gia c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y n\u00f3i v\u00e0 l\u1eafng nghe.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u1ecf c\u00e2y<\/h2>\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean h\u01a1n l\u00e0 &#8220;v\u1ecf c\u00e2y&#8221;. C\u00e1c nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc tin r\u1eb1ng v\u1ecf c\u00e2y \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u0103n b\u1eafn h\u00e1i l\u01b0\u1ee3m s\u1ed1ng trong r\u1eebng. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng cho nhi\u1ec1u m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m \u0111an r\u1ed5, l\u00e0m d\u00e2y th\u1eebng, cung c\u1ea5p nhi\u00ean li\u1ec7u v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed d\u00f9ng l\u00e0m thu\u1ed1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 lan truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef<\/h2>\n\n<p>Theo th\u1eddi gian, c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 lan truy\u1ec1n, ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ecba l\u00fd. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb tr\u1edf n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n, trong khi nh\u1eefng t\u1eeb kh\u00e1c d\u1ea7n d\u1ea7n b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean. S\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh v\u00e0 suy t\u00e0n c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ebfp th\u1ecb v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u00f4n ng\u1eef<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u00f4n ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn th\u00e0nh c\u00f4ng hay th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch ti\u1ebfp th\u1ecb. V\u00ed d\u1ee5, n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a Bing nh\u1eb1m ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee5m t\u1eeb &#8220;Bing t\u00ecm ki\u1ebfm&#8221; nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 thay th\u1ebf cho &#8220;T\u00ecm ki\u1ebfm b\u1eb1ng Google&#8221; cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp thu nh\u1eefng t\u1eeb \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u \u0111\u1eddi trong ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u00f3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i t\u1eeb c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 di s\u1ea3n ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u00fang cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00fang ta v\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a c\u1ee7a giao ti\u1ebfp c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. B\u1eb1ng c\u00e1ch hi\u1ec3u nh\u1eefng t\u1eeb n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 phong ph\u00fa v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft b\u1ed5 sung<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>C\u00e1c t\u1eeb si\u00eau b\u1ea3o t\u1ed3n do c\u00e1c nh\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc ph\u00e1t hi\u1ec7n ra cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i.<\/li>\n<li>Gia ph\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c nhau.<\/li>\n<li>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a v\u1ecf c\u00e2y trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u0103n b\u1eafn h\u00e1i l\u4f59\u989d nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<li>S\u1ef1 lan truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh li\u00ean t\u1ee5c, ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u01b0 di c\u01b0, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7.<\/li>\n<li>Vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn ng\u00f4n ng\u1eef trong c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch ti\u1ebfp th\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Di s\u1ea3n c\u1ee7a ti\u1ebfng g\u1ea7m Trong v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i ch\u00fang, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 l\u00e0 giao&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6463],"tags":[6462,6460,132,1145,6461],"class_list":["post-3362","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-language-and-linguistics","tag-linguistics","tag-cavemen","tag-anthropology","tag-language-evolution","tag-ultraconserved-words"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3362"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3363,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3362\/revisions\/3363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}