{"id":3929,"date":"2019-04-29T04:04:12","date_gmt":"2019-04-29T04:04:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=3929"},"modified":"2019-04-29T04:04:12","modified_gmt":"2019-04-29T04:04:12","slug":"rondonia-failed-land-use-case-study","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/ecology\/rondonia-failed-land-use-case-study\/","title":{"rendered":"Rond\u00f4nia: Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t sai l\u1ea7m v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Rond\u00f4nia: Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1970, Brazil, v\u1edbi c\u00e1nh r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Amazon r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c, \u0111\u00e3 b\u1eaft tay v\u00e0o m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng nh\u1eb1m t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 h\u00e0ng ngh\u00ecn c\u00f4ng nh\u00e2n n\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ea5t nghi\u1ec7p t\u1ea1i ti\u1ec3u bang Rond\u00f4nia. Ch\u00ednh ph\u1ee7, v\u1edbi ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 t\u1eeb Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u00e3 h\u00ecnh dung ra m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng cho ph\u00e9p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 canh t\u00e1c c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i trong khi v\u1eabn b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 v\u00e0 n\u1ea1n ph\u00e1 r\u1eebng<\/h2>\n\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 nhanh ch\u00f3ng thu h\u00fat h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u00e1 b\u1ecf nh\u1eefng khu r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn \u0111\u1ec3 l\u1eadp trang tr\u1ea1i v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 ph\u00ec nhi\u00eau c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 s\u1edbm ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng m\u00f9a m\u00e0ng c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9i thu nh\u01b0 h\u1ecd hy v\u1ecdng. Trong c\u01a1n tuy\u1ec7t v\u1ecdng ki\u1ebfm ti\u1ec1n, h\u1ecd \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c khu \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n chuy\u1ec3n sang ch\u0103n nu\u00f4i gia s\u00fac, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam c\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 sinh th\u00e1i<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c ph\u00e1 r\u1eebng \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 sinh th\u00e1i t\u00e0n kh\u1ed1c. Vi\u1ec7c ph\u00e1 r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng n\u01a1i sinh s\u1ea3n l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho nh\u1eefng con mu\u1ed7i truy\u1ec1n b\u1ec7nh s\u1ed1t r\u00e9t, l\u00e2y nhi\u1ec5m cho t\u1edbi 40% nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0. C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 sinh s\u1ed1ng trong r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u01b0 b\u1ec7nh s\u1edfi v\u00e0 th\u1ee7y \u0111\u1eadu.<\/p>\n\n<p>S\u1ef1 du nh\u1eadp c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u0169ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c b\u1ea3n \u0111\u1ecba, m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ed9 l\u1ea1c trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 h\u00e0nh ngh\u1ec1 s\u0103n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 sinh t\u1ed3n v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e1c khu v\u1ef1c ven nh\u1eefng khu \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng v\u00f9ng nguy hi\u1ec3m, v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c n\u1ed5 ra gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch v\u00e0 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft<\/h2>\n\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 Rond\u00f4nia \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i do s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa vi\u1ec7c l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch k\u00e9m c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 h\u1ec7 sinh th\u00e1i r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi. Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ed9 ph\u00ec nhi\u00eau c\u1ee7a \u0111\u1ea5t ho\u1eb7c nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ea3m h\u1ecda, g\u00e2y ra n\u1ea1n ph\u00e1 r\u1eebng, d\u1ecbch b\u1ec7nh v\u00e0 xung \u0111\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00e0i h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng<\/h2>\n\n<p>Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Rond\u00f4nia cung c\u1ea5p nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc gi\u00e1 tr\u1ecb cho c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t trong t\u01b0\u01a1ng lai. N\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng to\u00e0n di\u1ec7n, l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u1edbi b\u1ea3o t\u1ed3n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh nh\u1eefng th\u1ea3m k\u1ecbch x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 sinh th\u00e1i \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf Rond\u00f4nia.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n<p>Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u00e1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 Rond\u00f4nia l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 nh\u1eefng nguy c\u01a1 c\u1ee7a c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n thi\u1ebfu c\u00e2n nh\u1eafc. N\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00f4i k\u00e9o c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nghi\u00eam ng\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t quy m\u00f4 l\u1edbn. B\u1eb1ng c\u00e1ch h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i trong qu\u00e1 kh\u1ee9, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng h\u01a1n v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u01a1n trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rond\u00f4nia: Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 t\u00e0n kh\u1ed1c L\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi V\u00e0o cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[590],"tags":[7324,7325,876,6282,7323],"class_list":["post-3929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ecology","tag-environmental-conservation","tag-land-use-planning","tag-deforestation","tag-sustainable-development","tag-social-impacts"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3930,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions\/3930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}