{"id":403,"date":"2025-09-30T11:18:39","date_gmt":"2025-09-30T11:18:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=403"},"modified":"2025-09-30T11:18:39","modified_gmt":"2025-09-30T11:18:39","slug":"wwii-code-found-in-chimney-still-baffles-experts","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/history-of-science\/wwii-code-found-in-chimney-still-baffles-experts\/","title":{"rendered":"M\u1eadt m\u00e3 Th\u1ebf chi\u1ebfn II: Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p b\u00ed \u1ea9n v\u1eabn th\u00e1ch th\u1ee9c chuy\u00ean gia!"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft m\u00e3 th\u1eddi Th\u1ebf chi\u1ebfn II: V\u1eabn khi\u1ebfn c\u00e1c chuy\u00ean gia b\u1ed1i r\u1ed1i ng\u00e0y nay<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p b\u00ed \u1ea9n<\/h2>\n\n<p>Trong m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, m\u1ed9t con chim b\u1ed3 c\u00e2u mang m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p b\u00ed \u1ea9n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a t\u1eeb Th\u1ebf chi\u1ebfn II \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb b\u00f3ng t\u1ed1i. \u0110\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u1ed9t \u1ed1ng kh\u00f3i \u1edf Surrey, Anh, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i m\u00e3 ph\u1ea3i g\u00e3i \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n<p>G\u1ed3m 27 m\u00e3 b\u00ed \u1ea9n, m\u1ed7i m\u00e3 bao g\u1ed3m n\u0103m ch\u1eef s\u1ed1 v\u00e0 ch\u1eef c\u00e1i, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u1ea1i Bletchley Park, trung t\u00e2m t\u00ecnh b\u00e1o n\u1ed5i ti\u1ebfng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1ea3i m\u00e3 m\u00e3 Enigma c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3 trong chi\u1ebfn tranh, ph\u1ea3i b\u1ed1i r\u1ed1i. B\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i m\u00e3 t\u1ea1i GCHQ, \u0111\u1ed1i t\u00e1c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Bletchley Park, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i m\u00e3 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3i m\u00e3<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a m\u00e3 n\u1eb1m \u1edf thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3, ch\u1ec9 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn hi\u1ec3u. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1i c\u1ea3nh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 danh t\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn li\u00ean l\u1ea1c, vi\u1ec7c gi\u1ea3i m\u00e3 m\u00e3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 suy \u0111o\u00e1n h\u1ea5p d\u1eabn<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 suy \u0111o\u00e1n v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd r\u1eb1ng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u1ee9a th\u00f4ng tin nh\u1ea1y c\u1ea3m, d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00e1c nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch gi\u1eef l\u1ea1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i m\u00e3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e2u \u0111\u1ed1 c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0y, \u01b0u ti\u00ean c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea5p b\u00e1ch h\u01a1n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0o Enigma<\/h2>\n\n<p>B\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 im l\u1eb7ng ch\u00ednh th\u1ee9c, c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a ri\u00eang h\u1ecd v\u1ec1 m\u00e3. M\u1ed9t g\u1ee3i \u00fd, l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb m\u00f9a Gi\u00e1ng sinh, \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t r\u1eb1ng hai t\u1eeb \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 &#8220;G\u1eedi \u00f4ng gi\u00e0 Noel&#8221;.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 k\u1ef9 n\u0103ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft m\u00e3<\/h2>\n\n<p>Cho d\u00f9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i m\u00e3 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf b\u00ed \u1ea9n hay kh\u00f4ng, th\u00ec kh\u00e1m ph\u00e1 n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft m\u00e3 Th\u1ebf chi\u1ebfn II. Kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra c\u00e1c m\u00e3 v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 xuy\u00ean th\u1ee7ng, ngay c\u1ea3 h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7 sau \u0111\u00f3, nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi hi\u1ec7n t\u1ea1i. N\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3i m\u00e3 trong c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00ecnh b\u00e1o v\u00e0 an ninh. H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0o c\u00e2u \u0111\u1ed1 ch\u1ee9ng minh s\u1ef1 say m\u00ea l\u00e2u d\u00e0i v\u1edbi m\u1eadt m\u00e3 h\u1ecdc v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u00f3 trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra \u0111ang di\u1ec5n ra v\u00e0 tri\u1ec3n v\u1ecdng trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n<p>Khi c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra ti\u1ebfp t\u1ee5c, hy v\u1ecdng v\u1eabn c\u00f2n r\u1eb1ng m\u00e3 cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u00e3, ti\u1ebft l\u1ed9 nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 cung c\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn tho\u00e1ng qua v\u1ec1 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng \u1ea9n gi\u1ea5u c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed Th\u1ebf chi\u1ebfn II. Tuy nhi\u00ean, ngay c\u1ea3 khi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p v\u1eabn c\u00f2n b\u00ed \u1ea9n m\u00e3i m\u00e3i, n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 l\u00e0m ch\u00fang ta b\u1ed1i r\u1ed1i trong su\u1ed1t c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft m\u00e3 th\u1eddi Th\u1ebf chi\u1ebfn II: V\u1eabn khi\u1ebfn c\u00e1c chuy\u00ean gia b\u1ed1i r\u1ed1i ng\u00e0y nay Ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p b\u00ed \u1ea9n Trong m\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24992,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[58,1047,1046,1049,56,1048],"class_list":["post-403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-history-of-science","tag-cryptography","tag-history-mystery","tag-code-breaking","tag-secret-codes","tag-world-war-ii","tag-intelligence"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=403"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24993,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403\/revisions\/24993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}