{"id":4481,"date":"2020-12-25T16:23:29","date_gmt":"2020-12-25T16:23:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=4481"},"modified":"2020-12-25T16:23:29","modified_gmt":"2020-12-25T16:23:29","slug":"origins-of-morality-nature-vs-nurture-and-social-experiments","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/psychology\/origins-of-morality-nature-vs-nurture-and-social-experiments\/","title":{"rendered":"Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c: Th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean tr\u1ebb s\u01a1 sinh h\u00e9 l\u1ed9 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 b\u1ea5t ng\u1edd"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c: B\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c<\/h2>\n\n<p>Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn l\u00e2u \u0111\u1eddi v\u1ec1 vi\u1ec7c con ng\u01b0\u1eddi sinh ra \u0111\u00e3 t\u1ed1t hay x\u1ea5u \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc say m\u00ea trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7. Nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eb1m trong t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a tr\u1ebb s\u01a1 sinh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tr\u1ebb s\u01a1 sinh v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/h2>\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i Yale v\u00e0 Harvard \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m s\u00e1ng t\u1ea1o v\u1edbi tr\u1ebb s\u01a1 sinh ch\u1ec9 m\u1edbi 3 th\u00e1ng tu\u1ed5i \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u1edf ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng tr\u1ebb s\u01a1 sinh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u00e0 h\u1ee3p t\u00e1c b\u1ea9m sinh, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ed1 h\u1eefu trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">X\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a v\u00e0 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/h2>\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 tr\u1ebb s\u01a1 sinh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi khuynh h\u01b0\u1edbng h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n, nh\u01b0ng x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a c\u0169ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang. Cha m\u1eb9, gi\u00e1o vi\u00ean v\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u1ec1u g\u00f3p ph\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 h\u00e0nh vi c\u1ee7a tr\u1ebb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i: Kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng<\/h2>\n\n<p>Ngo\u00e0i ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f2n cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ec1 t\u00ednh ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u1edf ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bu\u00f4n b\u00e1n ma t\u00fay v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c \u1edf c\u00e1c khu \u1ed5 chu\u1ed9t<\/h2>\n\n<p>T\u1ea1i c\u00e1c khu \u1ed5 chu\u1ed9t kh\u00e9t ti\u1ebfng c\u1ee7a Brazil, c\u00e1c b\u0103ng \u0111\u1ea3ng ma t\u00fay b\u1ea1o l\u1ef1c n\u1eafm quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ngh\u00e8o \u0111\u00f3i. L\u1eddi k\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Joshua Hammer\u63ed\u793a\u4e86bu\u00f4n b\u00e1n ma t\u00fay t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng nguy c\u01a1 c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1<\/h2>\n\n<p>Ron Rosenbaum \u0111i s\u00e2u v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a Jaron Lanier, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1, ng\u01b0\u1eddi n\u00eau b\u1eadt nh\u1eefng r\u1ee7i ro ti\u1ec1m \u1ea9n \u1ea9n n\u1ea5p trong th\u00ed nghi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a internet.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">V\u1ea1n tu\u1ebf Moulin Rouge!: Ph\u00e1 v\u1ee1 r\u00e0o c\u1ea3n m\u00e0u da<\/h2>\n\n<p>Kevin Cook xem x\u00e9t l\u1ea1i m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t trong l\u1ecbch s\u1eed x\u00e3 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3, khi s\u00f2ng b\u1ea1c li\u00ean ch\u1ee7ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Las Vegas th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c v\u1ec1 ch\u1ee7ng t\u1ed9c \u0111ang th\u1ecbnh h\u00e0nh.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tuy\u00ean ng\u00f4n gi\u1ea3i ph\u00f3ng: Di s\u1ea3n c\u1ee7a c\u00f4ng l\u00fd x\u00e3 h\u1ed9i<\/h2>\n\n<p>\u0110\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m 150 n\u0103m ng\u00e0y ban h\u00e0nh Tuy\u00ean ng\u00f4n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng, b\u00e0i vi\u1ebft tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u0103n ki\u1ec7n c\u00f3 t\u00ednh b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t n\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3n d\u1ef1 th\u1ea3o, Ng\u00f2i b\u00fat v\u00e0 B\u00ecnh m\u1ef1c<\/h2>\n\n<p>Bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean \u1ea3nh Jeff Campagna \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p b\u1ea3n d\u1ef1 th\u1ea3o Tuy\u00ean ng\u00f4n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng c\u1ee7a Th\u01b0 vi\u1ec7n Qu\u1ed1c h\u1ed9i, ng\u00f2i b\u00fat th\u00e9p m\u00e0 Abraham Lincoln s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 k\u00fd b\u1ea3n d\u1ef1 th\u1ea3o cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 l\u1ecd \u0111\u1ef1ng m\u1ef1c b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng thau c\u1ee7a Lincoln. Nh\u1eefng hi\u1ec7n v\u1eadt n\u00e0y l\u00e0m ch\u1ee9ng cho quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Suy ng\u1eabm v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/h2>\n\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111a di\u1ec7n. Nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean tr\u1ebb s\u01a1 sinh cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng b\u1ea9m sinh h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a v\u00e0 c\u00e1c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng x\u00e3 h\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m x\u00e3 h\u1ed9i cung c\u1ea5p nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c trong th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c.<\/p>\n\n<p>Tuy\u00ean ng\u00f4n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi trong vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t qua b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea5u tranh cho m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng h\u01a1n.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c: B\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn l\u00e2u \u0111\u1eddi v\u1ec1 vi\u1ec7c con ng\u01b0\u1eddi sinh ra \u0111\u00e3 t\u1ed1t hay x\u1ea5u \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 tri\u1ebft&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[8138,8142,8139,8140,8141,8067],"class_list":["post-4481","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psychology","tag-nature-vs-nurture","tag-digital-ethics","tag-moral-development","tag-social-experiments","tag-infant-morality","tag-emancipation-proclamation"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4481"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4482,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4481\/revisions\/4482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}