{"id":560,"date":"2023-09-05T19:43:32","date_gmt":"2023-09-05T19:43:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=560"},"modified":"2023-09-05T19:43:32","modified_gmt":"2023-09-05T19:43:32","slug":"edgar-allan-poe-master-of-science-and-macabre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/astronomy\/edgar-allan-poe-master-of-science-and-macabre\/","title":{"rendered":"Edgar Allan Poe: b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Edgar Allan Poe: b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng pursuit khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Poe<\/h2>\n\n<p>Edgar Allan Poe, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u00e1m \u1ea3nh v\u1ec1 s\u1ef1 b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 r\u00f9ng r\u1ee3n, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 quan s\u00e1t s\u1eafc s\u1ea3o c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi khoa h\u1ecdc. Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng cho th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ef1 say m\u00ea s\u00e2u s\u1eafc v\u1edbi thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, \u0111\u1ecba ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00e1c.<\/p>\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng khoa h\u1ecdc \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Poe l\u00e0 thuy\u1ebft Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t r\u1ed7ng, cho r\u1eb1ng Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea3 c\u1ea7u r\u1ed7ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean trong. Poe \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y v\u00e0o ti\u1ec3u thuy\u1ebft &#8220;C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Arthur Gordon Pym x\u1ee9 Nantucket&#8221; v\u00e0 c\u00e1c truy\u1ec7n ng\u1eafn nh\u01b0 &#8220;B\u1ea3n th\u1ea3o t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u1ed9t c\u00e1i chai&#8221; v\u00e0 &#8220;H\u1ea1 xu\u1ed1ng xo\u00e1y n\u01b0\u1edbc&#8221;.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&#8220;Eureka&#8221; v\u00e0 nh\u1eefng suy ng\u1eabm v\u1ec1 tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ee7a Poe<\/h2>\n\n<p>Trong b\u00e0i th\u01a1 v\u0103n xu\u00f4i &#8220;Eureka&#8221;, Poe \u0111\u00e3 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c v\u1eadt l\u00fd, si\u00eau h\u00ecnh h\u1ecdc v\u00e0 to\u00e1n h\u1ecdc, kh\u00e1m ph\u00e1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3. \u00d4ng \u0111\u00e3 suy ng\u1eabm v\u1ec1 Ngh\u1ecbch l\u00fd Olbers, \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi t\u1ea1i sao b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam kh\u00f4ng s\u00e1ng nh\u01b0 l\u1ebd ra ph\u1ea3i th\u1ebf n\u1ebfu v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 v\u00f4 h\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y c\u00e1c ng\u00f4i sao.<\/p>\n\n<p>C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Poe c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 nh\u1ea1y b\u00e9n v\u1ec1 m\u1eb7t tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng. Trong &#8220;Eureka&#8221;, \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh v\u1ec1 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm \u00fd ngh\u0129a trong m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 bao la v\u00e0 b\u00ed \u1ea9n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Khoa h\u1ecdc trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m h\u01b0 c\u1ea5u c\u1ee7a Poe<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng s\u1edf th\u00edch khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Poe \u0111\u00e3 th\u1ea5m nhu\u1ea7n v\u00e0o c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng, l\u00e0m phong ph\u00fa th\u00eam ch\u00fang b\u1eb1ng nh\u1eefng chi ti\u1ebft th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u1ea9n d\u1ee5. Trong &#8220;C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Arthur Gordon Pym&#8221;, h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh v\u00e0o Nam C\u1ef1c tr\u1edf th\u00e0nh \u1ea9n d\u1ee5 cho cu\u1ed9c t\u00ecm ki\u1ebfm tri th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m khi m\u1ea1o hi\u1ec3m v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ch\u01b0a bi\u1ebft.<\/p>\n\n<p>&#8220;B\u1ea3n th\u1ea3o t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u1ed9t c\u00e1i chai&#8221; mi\u00eau t\u1ea3 cu\u1ed9c ch\u1ea1m tr\u00e1n c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ee7y th\u1ee7 b\u1ecb \u0111\u1eafm t\u00e0u v\u1edbi m\u1ed9t c\u01a1n l\u1ed1c xo\u00e1y kh\u1ed5ng l\u1ed3, m\u1ed9t \u0111\u1ea1i di\u1ec7n s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng cho c\u00e1c l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p \u0111\u1ea3o nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a Poe<\/h2>\n\n<p>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Edgar Allan Poe \u0111\u1ed1i v\u1edbi khoa h\u1ecdc vi\u1ec5n t\u01b0\u1edfng v\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 c\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 khoa h\u1ecdc trong v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, thu h\u1eb9p kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa th\u1ebf gi\u1edbi khoa h\u1ecdc v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Poe v\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>S\u1ef1 say m\u00ea thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a Poe th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 trong vi\u1ec7c \u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng h\u00ecnh \u1ea3nh tr\u00ean tr\u1eddi v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o v\u1ec1 c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft khoa h\u1ecdc. Trong &#8220;Con qu\u1ea1&#8221;, ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 chuy\u1ec7n t\u00ecm s\u1ef1 an \u1ee7i trong c\u00e1c v\u00ec sao, trong khi trong &#8220;Ulalume&#8221;, \u00f4ng than kh\u00f3c t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00e3 m\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t b\u1ea7u tr\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 sao.<\/p>\n\n<p>B\u00e0i th\u01a1 &#8220;Eldorado&#8221; c\u1ee7a Poe \u00e1m ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0ng huy\u1ec1n tho\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 m\u1ed9t \u1ea9n d\u1ee5 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft c\u1ee7a kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Poe cho khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh, Poe c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc. \u00d4ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00e1o khoa v\u1ec1 s\u01b0u t\u1ea7m v\u1ecf s\u00f2, th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed t\u1ef1 nhi\u00ean. Nh\u1eefng quan s\u00e1t c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt th\u00e2n m\u1ec1m, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 v\u1ecf s\u00f2, \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft khoa h\u1ecdc v\u1ec1 sinh v\u1eadt bi\u1ec3n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00ed \u1ea9n tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n c\u1ee7a Edgar Allan Poe<\/h2>\n\n<p>Edgar Allan Poe v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt b\u00ed \u1ea9n, m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a c\u1ea3 s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n v\u00e0 khoa h\u1ecdc. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c quy\u1ebfn r\u0169 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 b\u1eb1ng h\u00ecnh \u1ea3nh \u00e1m \u1ea3nh, chi\u1ec1u s\u00e2u tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean quan l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng con ng\u01b0\u1eddi. Khi ch\u00fang ta t\u00f4n vinh di s\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 s\u00e2u s\u1eafc gi\u1eefa khoa h\u1ecdc, v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm \u00fd ngh\u0129a trong m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 \u0111\u1ea7y c\u1ea3m h\u1ee9ng.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edgar Allan Poe: b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n Nh\u1eefng pursuit khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Poe Edgar Allan Poe, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u00e1m \u1ea3nh v\u1ec1&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[437],"tags":[1403,1404,1405,157,435,98],"class_list":["post-560","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-astronomy","tag-edgar-allan-poe","tag-eureka","tag-hollow-earth-theory","tag-science-fiction","tag-astronomy","tag-philosophy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=560"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":561,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560\/revisions\/561"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}