{"id":736,"date":"2023-06-17T19:43:11","date_gmt":"2023-06-17T19:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=736"},"modified":"2023-06-17T19:43:11","modified_gmt":"2023-06-17T19:43:11","slug":"michael-faraday-birthplace-big-ideas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/science\/physics\/michael-faraday-birthplace-big-ideas\/","title":{"rendered":"Michael Faraday: N\u01a1i khai sinh nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Michael Faraday: N\u01a1i khai sinh nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u v\u00e0 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng<\/h2>\n\n<p>Michael Faraday, sinh n\u0103m 1791, \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 ni\u1ec1m y\u00eau th\u00edch khoa h\u1ecdc t\u1eeb khi c\u00f2n nh\u1ecf. M\u1eb7c d\u00f9 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m khi\u00eam t\u1ed1n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 h\u1ecdc\u5f92 \u0111\u00f3ng s\u00e1ch, nh\u01b0ng th\u00f3i quen \u0111\u1ecdc s\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a Faraday \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng cho nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c khoa h\u1ecdc t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<p>N\u0103m 22 tu\u1ed5i, Faraday gia nh\u1eadp Vi\u1ec7n Ho\u00e0ng gia Anh v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 tr\u1ee3 l\u00fd ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m. Vi\u1ec7n danh ti\u1ebfng n\u00e0y \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p cho \u00f4ng quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb khoa h\u1ecdc ti\u00ean ti\u1ebfn v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed1 v\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m Faraday: N\u01a1i nung n\u1ea5u nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1<\/h2>\n\n<p>Ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Faraday t\u1ea1i Vi\u1ec7n Ho\u00e0ng gia \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 n\u01a1i khai sinh c\u1ee7a nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1, c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n v\u00e0 t\u1eeb t\u00ednh. \u0110\u01b0\u1ee3c b\u00e0i tr\u00ed theo phong c\u00e1ch th\u1eadp ni\u00ean 1850, ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u1ec3 c\u00f4ng ch\u00fang tham quan.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u1ea3m \u1ee9ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb: M\u1ed9t kh\u00e1m ph\u00e1 then ch\u1ed1t<\/h2>\n\n<p>N\u0103m 1831, Faraday \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u00e1m ph\u00e1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u1ea3m \u1ee9ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra t\u1eeb t\u1eeb t\u00ednh. \u0110\u1ed9t ph\u00e1 n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb \u0111i\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 m\u00e1y ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n v\u00e0 m\u00e1y bi\u1ebfn \u00e1p.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vi\u1ec7n Ho\u00e0ng gia: M\u1ed9t trung t\u00e2m khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Vi\u1ec7n Ho\u00e0ng gia \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Faraday. N\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p cho \u00f4ng m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ea7y h\u1ee9ng kh\u1edfi, n\u01a1i \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c v\u00e0 chia s\u1ebb nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh. Cam k\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed thu\u1eadn l\u1ee3i cho nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Di s\u1ea3n c\u1ee7a Michael Faraday<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Faraday cho khoa h\u1ecdc l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn. Kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 c\u1ea3m \u1ee9ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng cho k\u1ef7 nguy\u00ean \u0111i\u1ec7n. Nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u00ean phong c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n t\u1eeb ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u1ed9ng c\u01a1 \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ebfn m\u00e1y c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng t\u1eeb h\u1ea1t nh\u00e2n.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Faraday \u0111\u1ebfn c\u00f4ng ngh\u1ec7<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a Faraday c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7. S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n v\u00e0 t\u1eeb t\u00ednh \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u1ea1o ra c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb \u0111i\u1ec7n th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u00f3ng s\u00e1ch trong h\u00e0nh tr\u00ecnh khoa h\u1ecdc c\u1ee7a Faraday<\/h2>\n\n<p>Nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Faraday khi l\u00e0m th\u1ee3 \u0111\u00f3ng s\u00e1ch c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nghi\u1ec7p khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng. S\u1ef1 ch\u00fa \u00fd t\u1ec9 m\u1ec9 \u0111\u1ebfn t\u1eebng chi ti\u1ebft c\u1ea7n c\u00f3 trong ngh\u1ec1 \u0111\u00f3ng s\u00e1ch \u0111\u00e3 b\u1ed3i d\u01b0\u1ee1ng c\u00e1c k\u1ef9 n\u0103ng quan s\u00e1t v\u00e0 t\u01b0 duy ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1ecf ra v\u00f4 c\u00f9ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb trong nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">T\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m khoa h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Faraday t\u1ea1i Vi\u1ec7n Ho\u00e0ng gia minh h\u1ecda vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m khoa h\u1ecdc trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf n\u00e0y cung c\u1ea5p cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb, ngu\u1ed3n l\u1ef1c v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng ranh gi\u1edbi tri th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a Faraday cho \u0111i\u1ec7n t\u1eeb h\u1ecdc<\/h2>\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u00ean phong c\u1ee7a Faraday v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n t\u1eeb h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n n\u00e0y. Nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng c\u01a1 \u0111i\u1ec7n, m\u00e1y ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Michael Faraday: N\u01a1i khai sinh nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i Th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u v\u00e0 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng Michael Faraday, sinh n\u0103m 1791, \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 ni\u1ec1m y\u00eau th\u00edch khoa h\u1ecdc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[965],"tags":[1782,1784,1775,1777,35,1783,1774,1781,1780,613,1779,1778,1776],"class_list":["post-736","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-physics","tag-bookbinding","tag-technological-innovation","tag-electricity","tag-electromagnetic-induction","tag-science-history","tag-london","tag-michael-faraday","tag-chemist","tag-physicist","tag-scientific-discovery","tag-laboratory","tag-royal-institution-of-great-britain","tag-magnetism"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=736"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":737,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions\/737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}