{"id":909,"date":"2024-07-08T19:18:54","date_gmt":"2024-07-08T19:18:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/?p=909"},"modified":"2024-07-08T19:18:54","modified_gmt":"2024-07-08T19:18:54","slug":"january-anniversaries-history-music-politics-culture","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/life\/history\/january-anniversaries-history-music-politics-culture\/","title":{"rendered":"Nh\u1eefng ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m th\u00e1ng 1: Nh\u1eefng c\u1ed9t m\u1ed1c trong l\u1ecbch s\u1eed"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u1ecbch s\u1eed: Nh\u1eefng ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u00e1ng nh\u1edb v\u00e0o th\u00e1ng 1<\/h2>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bu\u1ed5i bi\u1ec3u di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a The Beatles: M\u1ed9t bu\u1ed5i h\u00f2a nh\u1ea1c chia tay<\/h2>\n\n<p>B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0o ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1969, The Beatles \u0111\u00e3 c\u00f3 bu\u1ed5i bi\u1ec3u di\u1ec5n c\u00f4ng khai cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u00ean s\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ph\u00f2ng thu Apple Records t\u1ea1i London. M\u1eb7c d\u00f9 s\u1eafp tan r\u00e3, nh\u01b0ng ban nh\u1ea1c v\u1eabn hy v\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y l\u1ea1i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. H\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u01a1i m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i h\u00e1t t\u1eeb d\u1ef1 \u00e1n s\u1eafp t\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh, &#8220;Let It Be&#8221;, ghi l\u1ea1i nh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tan r\u00e3 c\u1ee7a nh\u00f3m. V\u1ee5 \u00e1m s\u00e1t John Lennon v\u00e0o n\u0103m 1980 v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a George Harrison n\u0103m 2001 v\u00e0 Paul McCartney n\u0103m 2022 \u0111\u00e3 c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u1ecb th\u1ebf bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a The Beatles trong l\u1ecbch s\u1eed \u00e2m nh\u1ea1c.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fidel Castro l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n: C\u00e1ch m\u1ea1ng Cuba<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1959, c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1ch m\u1ea1ng do Fidel Castro l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Cuba c\u1ee7a Fulgencio Batista. Phong tr\u00e0o 26 th\u00e1ng 7 c\u1ee7a Castro, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o m\u1ed9t doanh tr\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0o n\u0103m 1953, \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh du k\u00edch ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Batista trong n\u0103m n\u0103m. Castro n\u1eafm quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u00ednh ph\u1ee7 Cuba v\u00e0o th\u00e1ng 2 v\u00e0 li\u00ean minh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4, \u0111\u00e0n \u00e1p phe \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u00e0 qu\u1ed1c h\u1eefu h\u00f3a t\u00e0i s\u1ea3n t\u01b0 nh\u00e2n. T\u00ecnh h\u00ecnh s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a \u00f4ng x\u1ea5u \u0111i khi\u1ebfn \u00f4ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n giao quy\u1ec1n l\u1ef1c cho em trai m\u00ecnh l\u00e0 Ra\u00fal v\u00e0o n\u0103m 2008.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng nhi\u1ebfp \u1ea3nh c\u1ee7a Louis-Jacques-Mand\u00e9 Daguerre<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 1 n\u0103m 1839, Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc \u1edf Paris \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u quy tr\u00ecnh nhi\u1ebfp \u1ea3nh mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1 c\u1ee7a Louis-Jacques-Mand\u00e9 Daguerre. Nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh Daguerreotype, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra tr\u00ean nh\u1eefng t\u1ea5m \u0111\u1ed3ng nh\u1ea1y s\u00e1ng, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 th\u1eddi gian ph\u01a1i s\u00e1ng, cho ph\u00e9p nhi\u1ebfp \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i. H\u00e0ng tri\u1ec7u b\u1ee9c \u1ea3nh Daguerreotype \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi quy tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1850. Di s\u1ea3n c\u1ee7a Daguerre v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong trong l\u0129nh v\u1ef1c nhi\u1ebfp \u1ea3nh v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Robert Burns: Nh\u00e0 th\u01a1 c\u1ee7a Scotland<\/h2>\n\n<p>Nh\u00e0 th\u01a1 ng\u01b0\u1eddi Scotland Robert Burns sinh ng\u00e0y 25 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1759. M\u1eb7c d\u00f9 s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u00e0m n\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ec9 k\u00e9o d\u00e0i trong th\u1eddi gian ng\u1eafn, nh\u01b0ng Burns \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf th\u01a1 ca. Tuy\u1ec3n t\u1eadp c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 b\u1eb1ng ti\u1ebfng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng Scotland c\u1ee7a \u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 1786, \u0111\u00e3 l\u00e0m say \u0111\u1eafm x\u00e3 h\u1ed9i Edinburgh. Burns c\u0169ng s\u01b0u t\u1ea7m v\u00e0 s\u00e1ng t\u00e1c nhi\u1ec1u b\u00e0i h\u00e1t Scotland, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 &#8220;Auld Lang Syne&#8221;, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u00e0i th\u00e1nh ca tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc Scotland v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a Elizabeth Tudor: Nghi l\u1ec5 v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n ho\u00e0ng gia<\/h2>\n\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 1 n\u0103m 1559, Elizabeth Tudor \u0111\u01b0\u1ee3c trao v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n N\u1eef ho\u00e0ng Anh t\u1ea1i Tu vi\u1ec7n Westminster. L\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u00f4ng phu c\u1ee7a b\u00e0 ph\u1ea3n \u00e1nh ni\u1ec1m tin c\u1ee7a b\u00e0 v\u00e0o t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a l\u1ec5 nghi v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n trong vi\u1ec7c cai tr\u1ecb hi\u1ec7u qu\u1ea3. Tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Elizabeth \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Tin l\u00e0nh, \u0111\u00e1nh b\u1ea1i H\u1ea1m \u0111\u1ed9i T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ef1c r\u1ee1 c\u1ee7a v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a b\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1603 \u0111\u00e3 ch\u1ea5m d\u1ee9t th\u1eddi k\u1ef3 Elizabeth, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di s\u1ea3n v\u1ec1 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd kh\u00e1c v\u00e0o th\u00e1ng 1<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1861:<\/strong> Abraham Lincoln \u0111\u1ecdc di\u1ec5n v\u0103n nh\u1eadm ch\u1ee9c, k\u00eau g\u1ecdi \u0111o\u00e0n k\u1ebft qu\u1ed1c gia gi\u1eefa cu\u1ed9c N\u1ed9i chi\u1ebfn.<\/li>\n<li><strong>1893:<\/strong> Tri\u1ec3n l\u00e3m Th\u1ebf gi\u1edbi Columbia khai m\u1ea1c t\u1ea1i Chicago, gi\u1edbi thi\u1ec7u nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u0103n h\u00f3a.<\/li>\n<li><strong>1933:<\/strong> Adolf Hitler \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 nhi\u1ec7m l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3.<\/li>\n<li><strong>1967:<\/strong> Gi\u1ea3i Super Bowl \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1ec3 thao v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn.<\/li>\n<li><strong>2001:<\/strong> Steve Jobs gi\u1edbi thi\u1ec7u chi\u1ebfc iPod \u0111\u1ea7u ti\u00ean, c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p \u00e2m nh\u1ea1c.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m v\u00e0o th\u00e1ng 1 n\u00e0y l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed, t\u1eeb c\u00e1c c\u1ed9t m\u1ed1c \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u0103n h\u00f3a. Ch\u00fang ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho ch\u00fang ta trong hi\u1ec7n t\u1ea1i.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1ecbch s\u1eed: Nh\u1eefng ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m \u0111\u00e1ng nh\u1edb v\u00e0o th\u00e1ng 1 Bu\u1ed5i bi\u1ec3u di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a The Beatles: M\u1ed9t bu\u1ed5i h\u00f2a nh\u1ea1c chia tay B\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23837,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[767],"tags":[788,489,2148,2145,27,2146,2147,2144,63],"class_list":["post-909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-history","tag-music","tag-politics","tag-elizabeth-tudor","tag-fidel-castro","tag-history","tag-louis-jacques-mande-daguerre","tag-robert-burns","tag-the-beatles","tag-culture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":910,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/909\/revisions\/910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lifescienceart.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}